V SA/Wa 298/12

WyrokWSA w Warszawie2013-06-04

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Krystyna Madalińska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeśli decyzja przyznająca te płatności nie została formalnie uchylona z powodu upływu terminu, ale została uznana za wydaną z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności, nawet jeśli decyzja przyznająca te płatności nie została uchylona z powodu upływu terminu, ale została uznana za wydaną z naruszeniem prawa. W takiej sytuacji, mimo że decyzja pierwotna nadal kształtuje stosunek prawny, możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 29 ustawy o ARiMR. Nienależna płatność występuje nie tylko wtedy, gdy decyzja przyznająca środki zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, ale także gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające jej przyznanie na gruncie przepisów wspólnotowych i krajowych.
Stan faktyczny
Skarżąca E. L. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004. Po kontroli w 2007 r. stwierdzono, że część gruntów nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Postępowanie w sprawie przyznanych płatności zostało wznowione, a decyzją z grudnia 2010 r. stwierdzono wydanie decyzji przyznającej płatności z naruszeniem prawa, jednak nie uchylono jej z powodu upływu terminu. Następnie Prezes ARiMR decyzją z września 2011 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy decyzją z listopada 2011 r., skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; oddala skargę. Przedmiotem skargi E. L. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia ... listopada 2011 r. nr ... o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia ... września 2011 r. nr ..., którą ustalono stronie kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia ... czerwca 2004 r. skarżąca zwróciła się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (BP ARiMR) w M. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Decyzją z ... października 2004 r. nr ... Kierownik BP ARiMR w M. przyznał stronie płatność na rok 2004 w łącznej wysokości ... zł. W dniu ... września 2007 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono różnice w zakresie gruntów na działkach zadeklarowanych do objęcia płatnościami, a stwierdzonymi podczas kontroli administracyjnej. Ustalono m.in., iż grunty na działce rolnej C, położonej na działce ewidencyjnej nr ... o powierzchni ... ha i grunty na działce rolnej D, położonej na działce ewidencyjnej nr ..., o powierzchni ... ha, nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień ... czerwca 2003 r. Postanowieniem z dnia ... marca 2010 r. nr ... Kierownik BP ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją z dnia ... października 2004 r. powołując się przy tym na ustalenia przeprowadzonej na miejscu kontroli. Decyzją z dnia ... grudnia 2010 r. Kierownik BP ARiMR w M. powołując w podstawie prawnej przepis art. 151 § 2 k.p.a., stwierdził, że decyzja z dnia ... października 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych skarżącej, wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji powołano się na zaistnienie nowej okoliczności faktycznej polegającej na stwierdzeniu, iż na działkach ewidencyjnych "C" i "D" (działka ew. nr ...) znajdują się tereny niekwalifikujące się do wnioskowanych płatności. Zaznaczono, iż o ww. okolicznościach organ powziął wiadomość na podstawie wyników kontroli na miejscu z kampanii 2007. Organ wyjaśnił również, iż zgodnie z treścią przepisu art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Skarżąca nie złożyła środków odwoławczych od tego rozstrzygnięcia. Decyzją z ... września 2011 r. Prezes ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uzyskanych na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR w M. z dnia ... października 2004 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia ... listopada 2011 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że w oparciu o decyzję, która stwierdza o wydaniu dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa, lecz jej nie uchyla z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 Kpa, możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W związku z tym na mocy decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... września 2011 r. wydanej na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Agencji, została ustalona stronie kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w wysokości ... zł. Tym samym doręczenie stronie tejże decyzji skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty we wskazanej w tej decyzji wysokości, wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Organ stwierdził, iż wprawdzie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia ... października 2004 r., na mocy której stronie przyznano płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w wysokości ... zł, nie została uchylona, niemniej jednak Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał w dniu ... grudnia 2010 r. - na podstawie art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 1 Kpa oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji z dnia ... października 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie na brak możliwości uchylenia przedmiotowej decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji, o którym mowa w art. 146 § 1 Kpa. Zauważył także, iż ustalona zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR z dnia ... września 2011 r. kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w wysokości ... zł odpowiada kwocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w wysokości ... zł, uzyskanej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia ... października 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, która w dniu ... listopada 2004 r. została przekazana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Wnioskiem z dnia ... listopada 2011 r. strona zwróciła się do Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w C. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia ... grudnia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skarżąca podniosła, iż nie odwołała się od decyzji z dnia ... grudnia 2010 r. ponieważ nie miała możliwości zapoznania się z protokołem kontroli stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu i obawiała się kosztów ewentualnych ekspertyz mających na celu wykazać, iż przedmiotowe działki utrzymane były w dobrej kulturze rolnej. W dniu ... stycznia 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wydał decyzję Nr ..., mocą której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia ... grudnia 2010 r. Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji organu I instancji Prezes ARiMR decyzją z dnia ... grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z ... stycznia 2012 r. Pismem z dnia 4 stycznia 2012 r. strona wniosła skargę na decyzję Prezesa ARiMR z ... listopada 2011 r. W uzasadnieniu skargi rozstrzygnięciu Prezesa ARiMR postawiono następujące zarzuty: 1. Decyzja nr ... została oparta o błędną interpretację skutków prawnych, jakie wywołała decyzja nr ... Organ błędnie założył, że decyzja nr ... przyznająca dopłaty za rok 2004 została wyeliminowana z obrotu prawnego. Decyzja nr ... wprawdzie uznała decyzję ... za niezgodną z prawem, ale ze względu na upływ czasu nie wyeliminowała jej z obrotu prawnego. 2. Na podstawie decyzji nr ... organ ma prawo dochodzić nienależnie pobranych świadczeń. W związku z upływem ponad 4 lat od momentu wypłaty dopłat a przysłaniem Informacji z dnia ...07.2011 r. o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności, organ ma prawo wydać decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po przeprowadzeniu postępowania w zakresie ustalenia, czy beneficjent składając wniosek o dopłatę działał w dobrej wierze. Analiza taka powinna zostać przeprowadzona w oparciu o cały dostępny materiał zebrany w trakcie postępowania, w tym również o pisma kierowane przez skarżącą do organu oraz informację, że nie widziała raportu kontroli i dlatego nie jest w stanie ustosunkować się do twierdzeń w nim zawartych. Przyjmując zasadę racjonalnego prawodawcy, w ocenie strony należy przyjąć, że ustawodawca przewidział, że w sytuacji gdy od dnia przyznania pomocy upłynął dłuższy okres czasu (ponad 4 lata) to organ wydający decyzję nakazującą zwrot dopłat ma obowiązek rozważyć istnienie bądź nie istnienie po stronie beneficjenta dobrej wiary i osąd swój uzasadnić. 3. Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2004r. działała w dobrej wierze. Wbrew twierdzeniom Prezesa ARiMR, znała przepisy prawa dotyczące przyznawania płatności, w tym Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Przed wypełnieniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich skarżąca zmierzyła powierzchnie dwóch działek rolnych, położonych na działce ewidencyjnej nr ..., użytkowanych jako pastwiska. Działki te od 2004r. były użytkowane jako pastwiska, zwierzęta były na nich wypasane przez cały okres wegetacyjny traw. Działki rolne na działce ewidencyjnej ... stanowią ziemie piaszczyste sklasyfikowane w klasach gleboznawczych od klasy IV b do VI, na których pastwiska łatwo ulegają przesuszeniu lub wypaleniu przez słońce. Pozostawione samosiejki miały pozytywne znaczenie dla ochrony wód gruntowych i gleby na tych działkach. Sposób ich użytkowania jako pastwiska powodował, że pojedyncze samosiejki nie przeszkadzały przeprowadzaniu mechanicznych prac rolniczych, nie wpływały negatywnie na wzrost trawy ani nie utrudniały wypasu zwierząt. Taką interpretację stanu faktycznego i prawnego przedstawiła skarżąca w piśmie z dnia 22.03.2010 r. skierowanym do BP ARiMR, informując jednocześnie, że nie otrzymała protokołu z kontroli terenowej i w związku z powyższym nie jest w stanie odnieść się do opisu uchybień wykazanych przez kontrolerów. W Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia I2.03.2007r. w sprawie minimalnych norm, zastępującym Rozporządzenie z 7.04.2004r. dopuszcza się aby w przypadku łąk i pastwisk były one porośnięte pojedynczymi krzewami i drzewami w liczbie nie przekraczającej 50szt./ha. 4. Dopiero w grudniu 2011 r. organ doręczył skarżącej protokół z kontroli, który zgodnie z przepisami prawa materialnego miał obowiązek dostarczyć niezwłocznie po kontroli, tak aby strona miała możliwość ustosunkować się do niego. Organ przez całe postępowanie, wbrew nakazom k.p.a. nie dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a poprzez odmowę udostępnienia kluczowych dla sprawy dokumentów utrudniał stronie obronę jej interesów. 5. Zamieszczenie w decyzji informacji o możliwości odwołania nie było, w ocenie strony, wystarczającym sposobem poinformowania o skutkach prawnych jakie decyzja ta wywrze na sferę jej praw i obowiązków. Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. stwierdzająca wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa jest specyficznym rozstrzygnięciem, właściwym tylko prawu administracyjnemu. W innych gałęziach prawa jeżeli jakiegoś roszczenia nie możemy dochodzić ze względu na upływ czasu to znaczy, że uległo ono przedawnieniu i może co najwyżej zostać spełnione jako świadczenie naturalne nie ma natomiast możliwości dochodzenia go w trybie postępowania sądowego czy administracyjnego. Dlatego aby uznać, że organ wypełnił swój obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a., w decyzji powinno znaleźć się chociażby jedno zdanie informujące stronę o skutkach tej decyzji. 6. Zarzuty postawione w decyzji nr ..., tj.: brak znajomości zasad przyznawania płatności, posiadanie wiedzy, że omawiane płatności rolnikowi nie przysługują, brak aktywności procesowej są wysoce krzywdzące i świadczą jedynie o tym, że organ w trakcie całego postępowania nie stosował podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym: zasady ustalenia prawdy obiektywnej oraz wysłuchania stron. W żadnej decyzji nie odniesiono się do wyjaśnień, i oświadczeń złożonych przez stronę. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity ze zm.). Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m. in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem rozważań Sądu była w pierwszej kolejności dopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w sytuacji, w której decyzja o ich przyznaniu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zauważyć bowiem należy – co nie jest kwestionowane w doktrynie – iż wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a., to jest decyzji stwierdzającej wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; B. Adamiak/ J. Borkowski; Wydawnictwo C. H. BECK Warszawa 2006; wydanie 8, str. 687). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wtedy, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem Prezesa ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) (vide: wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/wa 2930/08; LEX nr 569646). Z nienależną płatnością mamy również do czynienia w sytuacji, w której wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota staje się następnie świadczeniem, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w odnośnych przepisach. Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 19 kwietnia 2010 r. o sygn. akt III SA/GL 831/10 (vide: LEX nr 619010), rozpoznając sprawę na gruncie przepisów regulujacych pomoc finansową udzielaną na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Sąd podkreślił przy tym, iż w takim wypadku świadczenie organu administracji dokonane na rzecz beneficjenta przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – ocena legalności kontrolowanego postępowania administracyjnego wymaga odpowiedzi na pytanie, czy płatności, których kwotę organ ustalił można uznać za "nienależne płatności". Analizując zastosowane w sprawie przepisy prawa wspólnotowego i krajowego, Sąd przyjął, iż użyte w art. 49 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 (odpowiednio w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004) określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (k.p.a.), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych. Przyjmując zatem, iż stosowne regulacje wspólnotowe przewidywały przyznanie płatności w wysokości określonej w zależności od zadeklarowanej powierzchni posiadanych gruntów rolnych, a jednocześnie normowały również przypadki, w których płatności nie przyznaje się wskutek stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku, to ich przyznanie i wypłacenie rolnikowi wbrew tym unormowaniom powoduje, że są one nienależne. Zatem wszczęcie i prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności uznać należało za prawidłowe. Zgodnie przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR – Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego lub – jak to ma miejsce w sprawie niniejszej – w wyniku wznowienia postępowania zapadnie orzeczenie o którym mowa w art. 151 § 2 k.p.a . Natomiast środków tych należy dochodzić od podmiotu, który rzeczywiście podejmie wypłacone przez ARiMR środki. Zaznaczyć przy tym jeszcze raz należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego (lub stwierdzenia wydania jej z naruszeniem przepisów prawa ) decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. Bezsporne w sprawie jest, że to właśnie na rachunek skarżącej zostały wypłacone nienależnie środki publiczne za 2004 rok z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie ... zł, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. W tym stanie Prezes ARiMR zobligowany był wydać decyzje w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności. Jak wynika z akt administracyjnych decyzją z ... października 2004 r. przyznano skarżącej płatności z tytułu JPO i UPO za 2004 r. w łącznej wysokości ... zł. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wznowieniowego, powyższa decyzja – decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z ... grudnia 2010 r. – została uznana za wydaną z naruszeniem prawa. Decyzja z ... grudnia 2010 r. stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji, co oznacza, że skarżąca zgodził się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje. W oparciu o powyższe Prezes ARiMR prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego środków finansowych, a następnie ... września 2011 r., wydał decyzję w tym przedmiocie, właściwie wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane. Należy też wskazać, że niekorzystnym dla skarżącej rozstrzygnięciem zakończyła się sprawa zapoczątkowana jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z ...12.2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 721/13 oddalił skargę na decyzję Prezesa ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia ... stycznia 2012 r. nr ..., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... stwierdzającej, że decyzja tego organu o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr ... z dnia ... października 2004 r. wydana została z naruszeniem prawa. Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności na rok 2004. Sąd wskazuje jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo zbadał, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych należności. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004) – w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl art. 73 ust. 3 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem (...). Zgodnie z art. 73 ust. 5 – obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W zaskarżonej decyzji Prezes ARiMR należycie stwierdził, że w niniejszej sprawie przepisy te nie mają zastosowania i Sąd podziela w pełni argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie doszło także do sytuacji o jakiej mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika . W przedmiotowej sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2004 nie wynikały z pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności za rok 2004 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. – jak wynika z akt sprawy – nie posiadał informacji, z których wynikałoby, iż działka ewidencyjna o nr ... nie byłą użytkowana rolniczo i nie pozostawała w dobrej kulturze rolnej na dzień 20.06.2003. Reasumując zatem, Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę – jako niezasadną – oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło