V SA/Wa 2984/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i odmowę ustanowienia radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie posiada oszczędności na rachunkach bankowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnił od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniono to tym, że strona, mimo trudnej sytuacji materialnej i braku dochodów z pracy z powodu stanu zdrowia, posiadała oszczędności na rachunkach bankowych, które uzasadniały odmowę ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ale jednocześnie potwierdzały niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że pozostaje na utrzymaniu matki, która otrzymuje emeryturę, a jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że strona i jej matka dysponowały oszczędnościami na rachunkach bankowych, a szacowane koszty utrzymania przekraczały miesięczne dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono od kosztów sądowych, a odmówiono ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr . (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tytułu opłaty paliwowej p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj.: - zwolnić od kosztów sądowych, - odmówić ustanowienia radcy prawnego.
E. M., dalej "Skarżący" lub "Strona", wniósł o ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioski złożył na urzędowym formularzu (PPF).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym oszczędności i dochodów. Skarżący mieszka z matką i pozostaje na jej utrzymaniu, a z powodu braku "wystarczającego rozeznania w sprawie" nie jest w stanie należycie bronić swoich racji przed Sądem.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że podstawą utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.600 zł. Matka Skarżącego jest właścicielem nieużytków rolnych o powierzchni 3,2 ha, która to nieruchomość nie przynosi żadnych dochodów. Z uwagi na stan zdrowia Skarżący nie może podjąć pracy i nie uzyskuje dochodów.
Wykonując zobowiązanie Sądu do udzielenia dodatkowych informacji Skarżący wskazał, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada majątku ruchomego znacznej wartości, lokat, oszczędności. Skarżący nie jest zarejestrowanym bezrobotnym, ponieważ jego stan zdrowia uniemożliwia podejmowanie pracy. Do kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego zaliczył opłaty za media tj. 163 zł miesięcznie z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, 1.004 zł z tytułu zużycie energii elektrycznej w okresie czterech miesięcy, 607 zł z tytułu zużycia gazu w okresie dwumiesięcznym, 265 zł tytułem podatku od nieruchomości w okresie rocznym. Skarżący oszacował, że miesięczny koszt wyżywienia wynosi około 850 zł, na lekarstwa wydaje około 150 zł, a na środki czystości około 250 zł. Równocześnie wyjaśnił, że nie może udokumentować wydatków na bieżące utrzymanie, ponieważ nie spodziewał się konieczności gromadzenia takich rachunków. Do pisma załączył zaświadczenia lekarskie oraz opinie o stanie zdrowia, deklarację o wysokości rocznego dochodu uzyskiwanego przez jego matkę, faktury dokumentujące zużycie gazu, energii elektrycznej, wody i odprowadzania ścieków, zaświadczenie o wysokości emerytury, wyciąg z rachunków bankowych Skarżącego oraz jego matki.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 oraz art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., referendarz sądowy może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, do kosztów postępowania należy zaliczyć również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Uwzględnić również należy, że aktualnie przed tut. Sądem jest prowadzonych 5 postępowań wszczętych skargami na decyzje orzekające o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ze spółką oraz 7 postępowań wszczętych skargami na postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Łączne wpisy sądowe od zainicjowanych postępowań wynoszą 2.700 zł, ponieważ Skarżący uiścił wpisy sądowe w wysokości 500 zł.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że podstawą utrzymania rodziny jest emerytura wypłacana matce Skarżącego w wysokości 1.788,87 zł (zaświadczenie ZUS Oddział w G.). Skarżący powołując się na dokumentację medyczną oświadczył, że stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy. Z oświadczenia o wysokości kosztów miesięcznego utrzymania wynika, że koszty te wynoszą około 1.900 zł. Skarżący przedstawił również wyciągi z rachunków bankowych. Wynika z nich, że Skarżący w dniu 16 września 2015 r. dysponował kwotą 1.640,09 zł, a jego matka posiadała oszczędności w wysokości 7.084,89 zł.
Mając na uwadze powyższe zasadne wydaje się przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmowę ustanowienia radcy prawnego, bowiem zebrane informacje i dokumenty nie uzasadniają stwierdzenia, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim zarówno Skarżący, jak i jego matka posiadają środki na rachunkach bankowych w łącznej wysokości około 8.600 zł. Jednocześnie nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że Skarżący nie pracuje i zgodnie ze złożonym oświadczeniem pozostaje na utrzymaniu matki. Podstawą utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.788,87 zł, a oszacowane (nieudokumentowane) koszty miesięcznego utrzymania przekraczają miesięczne dochody i wynoszą około 1.900 zł. W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego zasadne jest przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem zebrane informacje i dokumenty uzasadniają stwierdzenie, że Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny.
W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło