V SA/Wa 2987/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G.o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W., S. T., M. T. i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania M. G.prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. G. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie dysponuje środkami pieniężnymi do uiszczenia wpisu sądowego, który wynosi w sprawie 6.910 zł, ani też majątku, który mógłby spieniężyć. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, utrzymuje się z prac dorywczych z wykonywania których uzyskuje dochody w wysokości 500-600 zł miesięcznie, od trzech lat nie może znaleźć pracy. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia dokumentów skierowane do Skarżącego na podstawie art. 255 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Skarżący wyjaśnił, że miesięcznie wydaje na wyżywienie około 200-300 zł, nie dotyczą go opłaty za media i mieszkanie, nie jest w stanie udokumentować przychodów z wykonywanych prac dorywczych – prace o charakterze porządkowym - ponieważ są nieregularne i niewysokie. Wyjaśnił również, że mieszka w K., ale nie posiada do zajmowanego lokalu tytułu prawnego oraz nie korzysta i nie korzystał z żadnych form pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełnił jednak w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący wyjaśnił, że miesięcznie wydaje na wyżywienie około 200-300 zł, nie dotyczą go opłaty za media i mieszkanie, nie jest w stanie udokumentować przychodów z wykonywanych prac dorywczych – prace o charakterze porządkowym - ponieważ są nieregularne i niewysokie. Wyjaśnił również, że mieszka w K., ale nie posiada do zajmowanego lokalu tytułu prawnego oraz nie korzysta i nie korzystał z żadnych form pomocy społecznej. Nie przedstawił żadnych dokumentów, o które był wzywany: wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, zaświadczenia o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa natomiast na wnioskodawcy. Skarżący złożył bardzo ogólne wyjaśnienia na temat sytuacji majątkowej. Nie wyjaśnił jakie prace wykonuje i od kogo otrzymuje zlecenia ich wykonania. Nie wyjaśnił również, kto ponosi koszty utrzymania lokalu w którym mieszka. Wskazać również należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do solidarnego, wspólnie z M. T. i M. W., uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Ponadto na Skarżącym ciąży obowiązek zapłaty solidarnego wpisu sądowego od skargi wpisanej do rep. pod sygn. V SA/Wa 2936/14 również w wysokości 500 zł, a więc łączne obciążenie z tytułu wpisów sądowych w dwóch sprawach wynosi 1000 zł. Ponadto, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia dokumentów i złożenia dodatkowych oświadczeń pismem z 23 grudnia 2014 r., Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się o wydłużenie terminu do składania wyjaśnień. Równocześnie nie wyjaśnił, jakie dokumenty i wyjaśnienia może złożyć w późniejszym terminie. Zauważyć należy, że od dnia złożenia pisma w dniu 23 grudnia 2014 r. do dnia rozpoznania wniosku, dodatkowe pisma i dokumenty nie zostały złożone. Dodatkowo zauważyć należy, że w wezwaniu skierowanym do Skarżącego na podstawie art. 255 p.p.s.a. nałożono na niego obowiązek przedstawienia odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, a więc dokumentów, którymi z zasady Skarżący powinien dysponować, bez konieczności podejmowania dodatkowych czynności np. wyjazdu poza miejsce zamieszkania, występowania do właściwych instytucji o ich udostępnienie. Ponadto Skarżący został wezwany do szczegółowego wskazania i udokumentowania wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie, udzielenia informacji, wyjaśnienia jakiego rodzaju prace dorywcze wykonuje. W ocenie referendarza sądowego są to informacje, na które Skarżący może odpowiadać na bieżąco; nie posiadają one bowiem waloru informacji szczególnych, dla których uzyskania konieczne było by wyznaczanie dodatkowych terminów. Oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące stanu majątkowego posiadania stwierdzić należy, iż Skarżący nie wykazał tego, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.