V SA/Wa 299/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-19
Skład orzekający: Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Prezes ARiMR) mógł uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy podstawą do takiego działania było rozważenie zawieszenia płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 w związku ze wszczęciem śledztwa prokuratorskiego w sprawie podejrzenia oszustwa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko z powodu rozważenia zawieszenia płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891 w związku ze wszczęciem śledztwa prokuratorskiego. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej jest odrębne od postępowania karnego i nie może być prowadzone w jego ramach, a wskazane przez organ odwoławczy okoliczności nie uzasadniały zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Grupa Producentów L. Sp. z o.o. złożyła sprzeciw od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powołał się na wszczęcie śledztwa prokuratorskiego w sprawie podejrzenia oszustwa przez członków grupy i rozważenie zawieszenia płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie bez podstaw.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz L. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2018 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem sprzeciwu Grupy Producentów L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Grupą, bądź "Stroną") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem ARiMR") z dnia [...] stycznia 2018 r. o numerze [...], mocą której uchylono decyzję w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw w pomniejszonej wysokości oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Marszałek Województwa [...] orzekł o wstępnym uznaniu Grupy za grupę producentów warzyw.
Wnioskiem z dnia 30 września 2016 r. Grupa wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2016 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. o numerze [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej: "Dyrektorem Oddziału") przyznał Grupie pomoc finansową w wysokości 1 433 007, 93 zł za 1 półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania w tym:
- pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 170 869,37 zł z czego pomoc ze środków UE wynosi 128 152,02 zł,
- pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 1 262 138,56 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 841 425,70 zł,
- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia w wysokości 231 430,72 zł,
- wymierzył karę w wysokości 231 430,72 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia.
Strona wystąpiła z odwołaniem od powyższej decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy oraz wymierzenia kary.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. o numerze [...], mocą której uchylił zaskarżoną decyzję w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; zwanej dalej: "k.p.a.") może wydać decyzję kasacyjną w sytuacji, gdy zakres sprawy niewyjaśniony przez organ I instancji ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle, lub postępowanie to nie wyjaśniło okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Następnie, zwrócono uwagę, że pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Prokuratura Okręgowa w T. zawiadomiła Dyrektora [...] Oddziału Terenowego ARR w B. o wszczęciu śledztwa w sprawie doprowadzenia w okresie między wrześniem 2011 roku, a 2016 rokiem w W. i T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 50 896 332,00 zł Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w T. dysponującej środkami publicznymi pochodzącymi ze wsparcia ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów warzyw pod nazwą L. Sp. z o.o. w W. i jej kontrahentów, poprzez dokonanie w ramach grupy producenckiej zakupu przez L. sp. z o.o. od swoich członków nieruchomości, infrastruktury, maszyn i wyposażenia, zawyżanie wartości przedmiotów sprzedaży transakcji między L. sp. z o.o. a firmą B. - to jest o przestępstwo z art 286 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Zdaniem organu odwoławczego, kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 60 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Jednocześnie, jeżeli stwierdzono, że organizacja producentów lub zrzeszenie organizacji producentów popełniły oszustwo w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, państwa członkowskie, bez uszczerbku dla wszelkich innych kar stosowanych na mocy prawodawstwa unijnego i krajowego:
a) wycofują uznanie takiej organizacji lub zrzeszenia;
b) wyłączają odnośne działania ze wsparcia w ramach programu operacyjnego i odzyskują wszelką pomoc, którą już wypłacono na te działania; oraz
c) wyłączają tę organizację lub zrzeszenie z uznania w następnym roku.
Organ wskazał także, iż z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wszczęcie śledztwa w przedmiocie podejrzenia popełnienia oszustwa, o ile występuje w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie, stanowi przesłankę do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę wniosku w ten sposób, że płatność ulega zawieszeniu (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt. V SA/Wa 493/16).
Mając na uwadze powyższe Organ stwierdził, że w sprawie spełnione zostały warunki wynikające z art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891, a zatem zasadnym jest rozważenie zawieszenia płatności w sprawie złożonego przez Grupę wniosku z 30 września 2016 r.
Grupa wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze sprzeciwem na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2018 r. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Objętej sprzeciwem decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw.
Zdaniem Strony, Prezes ARiMR nie wskazał w zaskarżonej decyzji zaistnienia przesłanek zawartych w art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto nie wykazał, na czym miałoby polegać rażące naruszenie prawa procesowego przez organ I instancji, które miałoby stanowić podstawę do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Oddziału.
Grupa zarzuciła, że Organ zamiast wskazać wymagający wyjaśnienia zakres sprawy, wskazał jedynie na rozważenie zawieszenia płatności z uwagi na treść art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) 2017/891. Tymczasem – w ocenie Skarżącej – zawieszenie płatności na mocy art. 60, wymaga w pierwszej kolejności w ogóle przyznania takiej płatności, tj. ostatecznego rozstrzygnięcia że taka płatność się należy. Nie można bowiem zawiesić płatności, która nie istnieje, albowiem w takiej sytuacji nie ma czego zawieszać. Grupa zaznaczyła, że w przedmiotowej sprawie Organ I instancji odmówił płatności więc nie ma decyzji co do przyznania pomocy, którą ewentualnie można by zawiesić.
Ponadto Strona wyjaśniła, iż powołane przez Organ orzeczenie dotyczące zawieszenia płatności zostało wydane w odniesieniu do podstawy zawieszenia sformułowanej w art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, natomiast obecny art. 60 rozporządzenia (UE) 2017/891, który zastąpił ww. art. 115 ma inną treści i odmiennie sformułowane przesłanki. W art. 115 ust. 2 przesłanką upoważniającą do zastosowania sankcji zawieszenia było podejrzenie popełnienia przestępstwa oszustwa. Obecnie obowiązujący art. 60 wskazuje zaś na konieczność wypełnienia przesłanki w postaci zarzutu oszustwa, tymczasem żadnego zarzutu nikomu w śledztwie nie postawiono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw jest zasadny.
Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji objętej sprzeciwem przypomnieć należy, że decyzja ta została wydana na podstawie 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; zwanej dalej: "k.p.a."). Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Zakres kontroli sadowoadministracyjnej w niniejszej sprawie określony został w art. 64e p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych, aby – kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie – odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji.
Instytucja sprzeciwu służy zatem wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednocześnie, stosownie do art. 138 § 2b k.p.a. przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a., tj. gdy organ II instancji sam przeprowadzi konieczne postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, na zgodny wniosek wszystkich stron (art. 136 § 2 k.p.a) lub na wniosek jednej ze stron, za zgodą pozostałych stron (art. 136 § 3 k.p.a.).
Pamiętać jednakże należy, iż decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć, nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca bowiem do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak i prawny. Z tego też powodu oceny wyrażone w decyzji organu II instancji uchylającej decyzję i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania nie wiążą organu I instancji w omawianym aspekcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2219/15; z dnia 21 lutego 2012 r. o sygn. akt II GSK 9/11 oraz z dnia 26 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1644/09; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, iż organ odwoławczy nie może ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji, jak i nie jest on związany poglądem prawnym sformułowanym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, a dotyczącym ewentualnego zastosowania lub wykładni przepisów prawa materialnego. Dopiero bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie umożliwi organowi I instancji właściwe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2012 r. o sygn. akt II OSK 930/11; z dnia 10 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 1998/10; z dnia 1 grudnia 2009 r. o sygn. akt II FSK 1046/08; z dnia 22 marca 2007 r. o sygn. akt II OSK 502/06).
Mając na uwadze powyższe regulacje, stwierdzić należy, iż zasadą jest, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.
Podkreślić przy tym trzeba, iż w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności – jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji było dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie Prezes ARiMR wskazał, iż Organ I instancji winien rozważyć zawieszenie płatności w sprawie wniosku Grupy z dnia 30 września 2016 r., spełnione zostały bowiem warunki wskazane w art. 60 rozporządzenia nr 2017/891. Jak bowiem wynika z pisma Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] czerwca 2017 r., wszczęte zostało śledztwo w przedmiocie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez osoby zrzeszone w Grupie, tj. oszustwa na szkodę Agencji.
Przypomnieć zatem należy, iż kontrolowane postępowanie, które znalazło swój ostateczny wyraz w objętej sprzeciwem decyzji, nie jest postępowaniem prowadzonym w sprawie "zawieszenia" prawa do płatności czy też ich wypłaty.
Zgodnie bowiem ze wskazanym przez Prezesa ARiMR przepisem art. 60 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 13 marca 2017 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 138, str. 4): "państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Jeżeli stwierdzono, że organizacja producentów lub zrzeszenie organizacji producentów popełniły oszustwo w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, państwa członkowskie, bez uszczerbku dla wszelkich innych kar stosowanych na mocy prawodawstwa unijnego i krajowego:
d) wycofują uznanie takiej organizacji lub zrzeszenia;
e) wyłączają odnośne działania ze wsparcia w ramach programu operacyjnego i odzyskują wszelką pomoc, którą już wypłacono na te działania; oraz
f) wyłączają tę organizację lub zrzeszenie z uznania w następnym roku."
W rozpatrywanej sprawie nie można tracić z pola widzenia przede wszystkim tej okoliczności, że sprzeciwiająca się Grupa, wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Innymi słowy rzecz ujmując, niniejsze postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem Grupy z dnia 30 września 2016 r. i winno zostać przeprowadzone w trybie i na zasadach określonych zgodnie z art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.) zwane dalej "rozporządzeniem nr 1234/2007", oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), zwanej dalej ustawą o organizacji, a także stosownych regulacji zawartych w przepisach wykonawczych.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., o sygn. akt II GSK 1011/14. Wyrok ten zapadł wprawdzie w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego, jednakże podniesione w nim argumenty w pełni zachowują aktualność w niniejszej sprawie, bowiem przyczyną zawieszenia postępowania przez Prezesa ARiMR było wszczęcie śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu dofinansowania na działalność związaną z produkcją płodów rolnych, co w ocenie organu miało znaczenie dla zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Dodać można, iż stanowisko zaprezentowane przez NSA jest tym bardziej aktualne dla niniejszej sprawy, bowiem przypuszczać można, że Dyrektor Oddziału – któremu zwrócono zaskarżoną decyzją sprawę – mógłby wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, do czasu zakończenia postępowania (śledztwa) prowadzonego przez Prokuraturę Okręgowa w T.
Wskazać zatem należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że równoległe prowadzenie postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa nie uzależnia rozpatrzenia sprawy z wniosku o przyznanie pomocy finansowej i wydania w tej sprawie decyzji, od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego. Przeprowadzenie ustaleń faktycznych oraz dokonanie ich oceny z punktu widzenia adekwatnych norm prawnych (kwalifikacyjnych i konsekwencyjnych) i wydanie na tej podstawie właściwego rozstrzygnięcia stanowi bowiem wyłączną domenę organu administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, iż okoliczność, że postępowanie przygotowawcze – z uwagi na jego przedmiot – wykazuje pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania wnioskowanej przez stronę pomocy finansowej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji, nie uzasadnia jednak, sama w sobie, zawieszenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z uwagi na ujawnienie się – w ocenie organu – zagadnienia wstępnego. Skoro zatem w ocenie NSA, brak jest podstaw do traktowania prowadzenia śledztwa jako zagadnienia mającego znaczenia dla sprawy o przyznanie płatności oraz do zawieszenia tego postępowania, to tym bardziej – w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie – przyjąć należy, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji w zaskarżonej części (dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy oraz wymierzenia kary) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem dokonania przez organ I instancji ustaleń w kontekście art. 60 rozporządzenia nr 2017/891.
W tym miejscu raz jeszcze wskazać należy, że ww. wyrok wydany został w sprawie zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie Sądu jest on aktualny również w kontekście obecnie obowiązującego art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, który zastąpił art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011.
Reasumując stwierdzić należy, iż Prezes ARiMR wydając objętą sprzeciwem decyzję niesłusznie przyjął, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Grupy z dnia 30 września 2016 r. o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji za I półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, okoliczność wszczęcia i prowadzenia postępowania (śledztwa) przez Prokuraturę Okręgową w T. – stanowi element stanu faktycznego tego postępowania. Postępowanie prowadzone w trybie art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 jest bowiem postępowaniem odrębnym od niniejszego postępowania, wszczętego wnioskiem Grupy o przyznanie wskazanej wyżej pomocy i nie może być realizowane w jego ramach.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej decyzji, stwierdzić należy, że wskazane przez organ okoliczności nie uzasadniały zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, uzasadniony jest zatem zawarty w sprzeciwie zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem stanowisko organu odwoławczego co do uchylenia decyzji organu I instancji nie mogło zostać uznane za prawidłowe.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 151a § 1 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło