V SA/Wa 2993/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. M. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi J. M. Z. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 12 maja 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i pełnoletnim synem. Wskazał, iż nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Ponadto nie jest w stanie określić stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ jego rodzina nie udziela mu żadnych informacji, z żoną żyje de facto w separacji. Do wniosku zainteresowany załączył zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2008r. o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych ze wskazanym dochodem w wysokości 0 złotych, postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2003r. wskazujące, iż skarżący zobowiązany był do łożenia kwoty 350 złotych na utrzymanie wówczas małoletniego syna na czas procesu, receptę, zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocy w zakresie optyki okularowej, pismo z dnia [...] września 2007r. dotyczące "wszczęcia postępowania detektywistycznego" wobec skarżącego. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 26 maja 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 26 czerwca 2008 r. (data złożenia) skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że w innej sprawie - sygn. akt III SA/Wa 1739/07 - toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie odmówiono mu przyznania prawa pomocy, to w związku z tym również w tej sprawie tego prawa nie uzyska. Ponadto w piśmie tym przedstawił stan sprawy, w której nie uzyskał prawa pomocy. Odpowiedzi na zadane pytanie nie udzielił. Nie nadesłał również żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 12 maja 2008 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.