V SA/Wa 2994/07

WyrokWSA w Warszawie2008-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie dotyczące umorzenia zaległości, które nie jest właściwy rzeczowo ani miejscowo do rozpatrzenia tego wniosku, prawidłowo przekazał sprawę do organu właściwego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do merytorycznego rozpatrywania wniosków o umorzenie zaległości, a jedynie do kontroli legalności działań organów administracji. W przypadku, gdy organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy, ma obowiązek niezwłocznego przekazania go do organu właściwego, co następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o umorzenie kosztów rozgraniczenia jest organ wykonawczy gminy, który ustala te koszty.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia Wójtowi Gminy T. Skarżący domagali się umorzenia zaległości z tytułu kosztów rozgraniczenia nieruchomości. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych. Po próbach zajęcia świadczeń, skarżący złożyli pismo, które zostało zinterpretowane jako wniosek o umorzenie zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej, mając wątpliwości co do właściwości, przekazał sprawę Wójtowi Gminy T. Minister Finansów utrzymał to postanowienie w mocy, uznając Wójta Gminy T. za właściwy organ do rozpatrzenia wniosku o umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi J. K. i R. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do rozpatrzenia według właściwości - oddala skargę - Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2007 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanego dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwanej dalej : "u.p.e.a.") – po rozpatrzeniu zażalenia J. K. i R. K. z [...] lipca 2007 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] czerwca 2007 r. nr [...] przekazujące sprawę do rozpatrzenia wg właściwości Wójtowi Gminy T., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułów wykonawczych 1/2006 i 2/2006 wystawionych na R. K. i J. K. wszczął postępowanie egzekucyjne. Tytułami wykonawczymi objęto koszty rozgraniczenia w kwocie po [...] zł. Zawiadomieniami z 15 maja 2007 r. organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia świadczenia emerytalno – rentowego zobowiązanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. W odpowiedzi otrzymał informację, że zobowiązani nie figurują w kartotece emerytalno – rentowej. Zawiadomieniami o zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono odpowiednio zobowiązanej [...] maja 2007 r., a zobowiązanemu [...] maja 2007 r. Zawiadomieniem z [...] maja 2007 r. organ egzekucyjny dokonał kolejnej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia emerytalno – rentowego w KRUS Oddział w B. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. 23 maja 2007 r. otrzymał pismo zobowiązanych zatytułowane "skarga", skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w L. W treści pisma zobowiązani nie wnieśli jednak zastrzeżeń co do dokonanych czynności egzekucyjnych lecz poprosili o umorzenie egzekwowanej zaległości oraz o dokonanie oceny warunków bytowych i materialnych uzasadniających umorzenie zobowiązania. Organ egzekucyjny kwalifikując pismo jako skargę na czynności egzekucyjne przekazał je do rozpoznania organowi nadzoru. Dyrektor Izby Skarbowej w L. – mając wątpliwości czy pismo wniesione przez stronę jest w istocie skargą na czynność egzekucyjną, czy też jest to wniosek o umorzenie zaległości – pismem z 18 czerwca 2007 r. wezwał stronę do sprecyzowania podania. W odpowiedzi udzielonej pismem z 21 czerwca 2007 r. J. K. i R. K. wyjaśnili, że wnoszą o umorzenie zaległości ze względu na ich sytuację materialną. Postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. – wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – Dyrektor Izby Skarbowej w L., uznając się za niewłaściwy rzeczowo organ do wydania decyzji w tym zakresie, przekazał sprawę do rozpatrzenia Wójtowi Gminy w T.. Na powyższe postanowienie zobowiązani wnieśli zażalenie. Minister Finansów wyjaśnił, że stosowanie do art. 65 k.p.a. – jeśli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Zarówno z treści pisma z [...] maja 2007 r., jak i z uzupełnienia do niego z [...] czerwca 2007 r. jednoznacznie wynikało, że złożony wniosek jest w istocie żądaniem umorzenia zaległości wynikającej z nieopłaconych kosztów rozgraniczenia. Właściwym organem w sprawie wymiaru kosztów rozgraniczenia, jak również wierzycielem dochodzonej należności, uprawnionym do podjęcia decyzji o ewentualnym jej umorzeniu w tym przypadku jest Wójt Gminy T.. Podkreślił, iż zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w L., jak i Minister Finansów nie będąc wierzycielem dochodzonej należności, nie posiadają legitymacji prawnej do podejmowania decyzji w sprawie udzielania jakichkolwiek ulg w spłacie przedmiotowego zobowiązania. J. K. i R. K. (zwani dalej: "skarżącymi’) pismem z 26 listopada 2007 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów. W skardze wnieśli o umorzenie zadłużenia wobec Urzędu Gminy w T.. W motywach skargi opisali swoje dotychczasowe działania dotyczące umorzenia egzekwowanej wobec nich należności oraz podkreślili swoją trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, może decyzję w całości lub części uchylić, stwierdzić jej nieważność w całości lub części lub stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Odnosząc się do żądania skarżących o umorzenie przez Sąd egzekwowanych od nich należności stwierdzić należy, iż – po pierwsze – sąd administracyjny nie ma w ogóle uprawnienia do umorzenia zadłużenia, ponieważ uprawnienie to należy do kompetencji organu, w tym przypadku Wójta Gminy T.. Po drugie – przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie dotyczące formalnego przekazania wniosku skarżących o umorzenie egzekwowanych należności zgodnie z właściwością, a na tym etapie postępowania w ogóle nie jest rozważana kwestia istnienia podstaw do umorzenia egzekwowanych należności. W przedmiocie wnioskowanego przez skarżących umorzenia egzekwowanych należności będzie mógł się wypowiedzieć merytorycznie wyłącznie właściwy rzeczowo i miejscowo organ w chwili, gdy wniosek skarżących zostanie mu przekazany. Mając na uwadze powyższe uwagi i badając zaskarżone postanowienie we wskazanym wyżej zakresie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 65 k.p.a. – jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. W niniejszej sprawie należności objęte tytułami wykonawczymi, których umorzenia domagają się skarżący, dotyczą orzeczenia z 4 kwietnia 2004 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Obowiązek poniesienia kosztów rozgraniczenia nieruchomości wynika wprost z przepisu prawa, w tym przypadku ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 9 ww. ustawy – organem właściwym przy podziale nieruchomości jest organ wykonawczy gminy, który określa wysokość stawki, na podstawie której obliczana jest opłata. W niniejszej sprawie tym organem jest Wójt Gminy T.. Opłata z tytułu podziału, ustalana przez organ podatkowy (wójta) ma charakter publicznoprawny i podlega przepisom ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Minister Finansów w § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. Nr 165, poz. 1371 ze zm.) wskazał, iż organy podatkowe, których na podstawie odrębnych przepisów są właściwe do ustalania lub określania zobowiązań z tytułu podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, są również właściwe między innymi w sprawie umarzania zaległości, odsetek za zwłokę, a także opłaty prolongacyjnej. Zatem Dyrektor Izby Skarbowej w L. nie posiada legitymacji do rozpatrzenia wniosku o przyznanie ulgi w postaci umorzenia przedmiotowej zaległości, dlatego też przekazanie przez niego wg właściwości wniosku skarżących Wójtowi Gminy w T. było prawidłowe. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło