V SA/Wa 2997/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-13

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest współwłaścicielem nieruchomości, ale nie może ich spieniężyć z powodu toczącego się procesu o podział majątku, a jego jedynym źródłem utrzymania jest niski dochód z gospodarstwa rolnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego niskie dochody z gospodarstwa rolnego i brak możliwości spieniężenia nieruchomości z powodu toczącego się procesu o podział majątku wspólnego wskazują, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i pozostającego z nim syna. Sytuację finansową skarżącego potwierdza również postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów dotyczące oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 19-letnim synem, jest rozwiedziony, a jego jedynym źródłem utrzymania jest niski dochód z gospodarstwa rolnego. Jest współwłaścicielem nieruchomości, których nie może spieniężyć z powodu toczącego się procesu o podział majątku. Skarżący ponosi wysokie wydatki, w tym alimentacyjne, i jest zadłużony.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) sierpnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący M. M. (reprezentowany w niniejszej sprawie przez syna M. M.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, akt administracyjnych sprawy oraz nadesłanych do akt sądowych kserokopii dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 19-letnim synem M. M., który uczy się w klasie maturalnej liceum ogólnokształcącego. Skarżący jest rozwiedziony; jego starszy syn M. M. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący jest współwłaścicielem na zasadach ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej następujących nieruchomości: znajdującego się w G. mieszkania o powierzchni 72 m kw i wartości szacunkowej 350.000 zł, nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha położonej w gminie G. i wartości szacunkowej 500.000 zł oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha położonej w gminie S. K. i wartości szacunkowej 30.000 zł. Z uwagi na toczący się proces o podział majątku wspólnego skarżący nie może spieniężyć nieruchomości. Obecnie wraz z młodszym synem zajmuje ww. lokal mieszkalny. Aktualnie jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego syna jest dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 2.800 zł rocznie (kopia zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z 20 marca 2017 r. o figurowaniu skarżącego i jego byłej żony w ewidencji podatników podatku rolnego z tytułu posiadana gospodarstwa rolnego – w aktach sądowych sprawy). Skarżący oświadczył też, że korzysta z pomocy rodziny i trudni się zbieractwem. Do miesięcznych wydatków zaliczył: czynsz – 750 zł i opłatę za energię elektryczną – 100 zł oraz świadczenia alimentacyjne na rzecz dwóch synów w wysokości po 750 zł dla każdego syna. Jednocześnie zaznaczył, że wydatków tych nie pokrywa z uwagi na brak środków. Ponadto wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec starszego syna. Podniósł również, iż matka dzieci (tj. była żona skarżącego) w żaden sposób nie łoży na utrzymanie młodszego syna. Skarżący jest zadłużony wobec B. H. w W. S.A. na kwotę 8.676,49 zł oraz – wraz z byłą małżonką – względem S. M. "Ch." w G. na kwotę przekraczającą 16.000 zł wraz z odsetkami (kopie wyroków Sądu Rejonowego G.-P. w G.: z 7 października 2015 r., sygn. akt I C 3252/14, z 23 grudnia 2015 r., sygn. akt I C 379/15 i z 12 października 2016 r., sygn. akt I C 132/16, wydruk strony nr 13 z akt sprawy Nc-e 2337370/15 prowadzonej w elektronicznym postępowaniu upominawczym w Sądzie Rejonowym L.–Z. w L. - w aktach sądowych sprawy). Postanowieniem z 25 maja 2015 r., sygn. akt Kms 7/14 (VIII W 2498/13), Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym G.-P. w G. umorzył postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (vide karty 59-60 akt administracyjnych sprawy). Skarżący nie złożył zeznania podatkowego za rok 2015 ani informacji o uzyskanych dochodach w roku 2015 (zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z (...) marca 2017 r. – w aktach sądowych sprawy). Skarżący przedstawił także wyciągi ze swoich dwóch rachunków bankowych prowadzonych w mBanku za okres od 17 marca 2016 r. do 17 marca 2017 r., na których nie były dokonywane żadne operacje bankowe w ww. okresie, a salda końcowe wynosiły 0 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, iż to na osobie ubiegającej się o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały przesłanki do przyznania tego prawa we wnioskowanym zakresie. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych, w szczególności uwzględniając bardzo niskie dochody skarżącego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz brak możliwości sprzedaży bądź dzierżawy nieruchomości, których skarżący jest współwłaścicielem, należy stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym młodszego syna. Trudne położenie finansowe skarżącego potwierdza również postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w Gdańsku z 25 maja 2015 r., sygn. akt Kms 7/14 (VIII W 2498/13) o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podniesiono, iż dłużnik (tj. skarżący) nie pracuje zarobkowo, nie pobiera żadnych świadczeń emerytalno-rentowych, nie figuruje w bazie zasiłkowej ZUS, a na jego rachunkach bankowych brak jest środków. W tej sytuacji zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło