V SA/Wa 2998/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-14
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Dorota Mydłowska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, uznając je za bezprzedmiotowe na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Minister Finansów prawidłowo uznał postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek od wpłaty Województwa do budżetu państwa za bezprzedmiotowe. Przepis art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprost wyklucza możliwość umorzenia odsetek od niezapłaconej w terminie raty regionalnej części subwencji ogólnej dla województw, co powoduje brak podstaw materialnoprawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku i uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Województwo złożyło wniosek o umorzenie odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw. Minister Finansów umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umarzania odsetek. Województwo wniosło skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP, argumentując, że wniosek dotyczył odsetek, a nie samych wpłat, oraz że organ nie zbadał sytuacji finansowej województwa. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo [...] (dalej: Województwo) jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Województwo [...] złożyło do Ministra Finansów wniosek o umorzenie odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc czerwiec 2014r., o nienaliczanie dalszych odsetek od zaległej wpłaty za miesiąc czerwiec 2014r.
W dniu [...] lipca 2014 r. Minister Finansów wydał decyzję umarzającą w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległej kwoty wpłaty Województwa [...] do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za czerwiec 2014r, jako bezprzedmiotowe i odmówił nienaliczania dalszych odsetek od kwoty niedokonanych wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za czerwiec 2014r. Jako podstawę prawną wskazał art.105§1 k.p.a.
Województwo M., pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., wystąpiło o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, zarzucając iż decyzja została wydana :
z naruszeniem art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 35 ust.4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie nie dotyczył wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, tylko odsetek od zaległości z tego tytułu,
z naruszeniem art. 7, 77 i 80 w związku z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i ograniczenie się w rozstrzygnięciu w zakresie nienaliczania odsetek za zwłokę wyłącznie do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki nienaliczania odsetek, bez przeprowadzania jakiegokolwiek postepowania dowodowego i analizy tej kwestii.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdzając, że postępowanie wszczęte na wniosek Województwa [...] o umorzenie odsetek za zwłokę należy uznać za bezprzedmiotowe, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują stosowania ulgi w spłacie zobowiązań, polegającej na umorzeniu odsetek od nieterminowych wpłat województw z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej. Organ wyjaśnił, że Województwo M. spełnia dyspozycję art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.), w związku z czym, jest zobowiązane do dokonania wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na rok 2013. Organ orzekający przywołał treść art.35 ust.4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z którym do wpłat określonych w art. 29-31 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odraczania terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, rozkładania na raty podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, a także umarzania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę.
Wyłączenie stosowania wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej oznacza, że nie ma przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Województwa [...], co oznacza, że brakuje podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co z kolei uzasadnia jej umorzenie w całości. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Na ww. decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2014 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1/ naruszenie art. 35 ust.3 w części zdania ,,z zastrzeżeniem ust. 4’’ i art. 35 ust. 4 w zw. z art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w związku z art. 2, w związku z art. 165 ust. 2 oraz w związku z art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez to, ze zamyka on drogę sądową do kształtowania wpłaty na część regionalną subwencji ogólnej dla województw w wysokości gwarantującej województwom zachowanie istotnej części dochodów własnych dla realizacji zadań własnych,
2/ naruszenie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, z późn. zm.) poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie nie dotyczył wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw tylko odsetek od zaległości z tego tytułu,
3/ art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz w związku z art. 167 ust.1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie sytuacji finansowej Województwa Mazowieckiego przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę w uiszczeniu wpłaty za miesiąc czerwiec 2014r.
4/ naruszenie art. 7, 77 i 80 w związku z art. 107 k.p.a. w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Op poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie ważnego interesu Strony oraz interesu publicznego w kwestii umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc czerwiec 2014.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła między innymi, że z art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wynika jedynie brak zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umarzania zaległości podatkowej do wpłat określonych w art. 29 - 31 ustawy, nie ma w nim natomiast mowy, że nie stosuje się przepisów Ordynacji również do umarzania odsetek.
Ponadto Skarżąca wskazała, że jej zdaniem, MF naruszył art. 35 ust. 3 i ust. 4 ustawy w zw. z art. 2, 165 ust. 2 i art. 167 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez zamkniecie drogi sądowej do kształtowania wpłaty na część regionalną subwencji ogólnej dla województw w wysokości gwarantującej województwom zachowanie istotnej części dochodów własnych dla realizacji zadań własnych
Strona zarzuciła także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie jej ważnego interesu oraz interesu publicznego w kwestii umorzenia odsetek.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v:art.145§1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, a skarga jest nieuzasadniona.
Prawidłowo Minister Finansów uznał, że postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek od wpłaty Województwa Mazowieckiego do budżetu państwa z przeznaczeniem na regionalną część subwencji ogólnej dla województw za 2013 r. jest bezprzedmiotowe. Przepis art.35 ust.4 ustawy stanowi, że do wpłat określonych w art. 29-31, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odraczania terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, rozkładania na raty podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, a także umarzania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. Przepis ten więc, wbrew twierdzeniu Strony skarżącej, wprost wyklucza możliwość umorzenia odsetek od niezapłaconej w terminie raty regionalnej części subwencji ogólnej dla województw. Brak podstawy materialnoprawnej do orzeczenia w przedmiocie umorzenia odsetek powoduje bezprzedmiotowość postępowania z wniosku o ich umorzenie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art.105§1 k.p.a.
Okoliczności rozpoznanej sprawy, to jest sprawy z wniosku o umorzenie odsetek zostały prawidłowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że organ naruszył art.107 k.p.a.
Nieuzasadniony jest również zarzut nieuwzględnienia sytuacji finansowej Województwa [...], gdyż MF nie mógł jej badać w przypadku uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Sytuacja Strony byłaby brana pod uwagę , gdyby istniała podstawa prawna do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia Konstytucji RP, jest on nietrafny. Decyzje administracyjne mogą być oparte wyłącznie na ustawie. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa i nie posiadają uprawnień umożliwiających niestosowanie przepisów ustawowych, funkcjonujących w porządku prawnym. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.10. 2000r. (sygn.. akt OTK ZU nr 6/2000) zasada stosowania bezpośredniego konstytucji nie może być rozumiana jako możliwość orzekania na podstawie konstytucji zamiast orzekania na podstawie ustawy.
Należy ponadto mieć na względzie, iż przepis art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi, że do wpłat określonych w art. 29-31 nie stosuje się przepisów Op dotyczących między innymi umarzania w całości lub w części zaległości podatkowych czy odsetek za zwłokę. Przepis wprowadza wyłączenie stosowania ulg o charakterze indywidualnym w przedmiotowym zakresie.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło