V SA/Wa 300/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Sędziowie WSA Jolanta Bożek, WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odmówił J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] lipca 2004r. oraz stwierdził, że odwołanie to od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w myśl art. 223 § 2 ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 r. /Dz. U. 137 poz. 926 z 1997 r./. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. decyzja została skutecznie doręczona J. K. w dniu [...] maja 2004 r. Było to zastępcze doręczenie dokonane w trybie art. 150 ordynacji podatkowej. Bowiem jak wynika z akt sprawy, w związku z niemożnością doręczenia adresatowi tejże decyzji, pracownik urzędu pocztowego pozostawił stronie w dniu [...] kwietnia 2004 r. zawiadomienie o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym. Przesyłka była przechowywana w placówce pocztowej przez 14 dni. Adresat przesyłki był powtórnie zawiadomiony o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie nastąpiło [...] maja 2004 r. wobec niepodjęcia pisma w terminie 7 pierwszych dni. Pismo bezskutecznie oczekiwało na podjęcie przez stronę przez kolejnych 7 dni. Wraz z upływem czternastego dnia okresu oczekiwania na odbiór przesyłki nastąpił prawny skutek doręczenia przewidziany art. 150 § 2 ordynacji podatkowej. W tych warunkach decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] maja 2004 r. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania był [...] maja 2004 r. Z upływem tego dnia decyzja stała się ostateczna. Odwołanie z dnia [...] lipca 2004 r. wniesione zostało po terminie. Wraz z tym odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednak we wniosku tym nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Strona argumentowała, że od [...] marca 2004 r. do [...] kwietnia 2004 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i w szpitalu, i nie była w stanie odebrać korespondencji. Zostały przedłożone kserokopie zwolnień lekarskich. Ponadto strona podniosła, iż w maju i czerwcu 2004 r. przebywała za granicą i nie upoważniła innych osób do odbioru korespondencji. Twierdzenia co do pobytu za granicą zdaniem organu, nie zostały uprawdopodobnione. Strona nie wskazała okresów pobytu za granicą. Wobec powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w myśl art. 162 § 1 i 2 ordynacji podatkowej. Dodatkowo organ wskazał, że strona wiedziała o toczącym się postępowaniu przed organem celnym I instancji. Zatem w związku z pobytem w szpitalu i za granicą, strona w ramach zachowania należytej staranności powinna ustanowić pełnomocnika do spraw doręczeń w trybie art. 147§ 1 ordynacji podatkowej. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie J. K. wniósł "o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania", zarzucając: - obrazę i naruszenie przepisów prawa przez niewłaściwą interpretacje i błędne zastosowanie art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa. -błędne przyjęcie, iż strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W motywach skargi skarżący podniósł, że nie odebrał przesyłki w terminie do [...] maja, ponieważ na początku maja, bezpośrednio po opuszczeniu szpitala wyjechał w sprawach służbowych do N. Wrócił [...] maja i ponownie wyjechał [...] maja. Podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą zajmując się transportem [...]. Związane jest to z jego krótkimi wyjazdami za granicę. Nigdy nie wyjeżdżał na okres co najmniej dwóch miesięcy, przez co nie był zobowiązany do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Nie wiedział, że prowadzone postępowanie celno - podatkowe zakończyło się wydaniem decyzji. Na okoliczność pobytu w N. przedłożył kserokopię rachunku za zakup samochodu z [...] maja 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem przede wszystkim należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym, lecz powołany jest do kontroli legalności rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji pod kątem ich zgodności z prawem i może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić nieważność) tylko wówczas, jeżeli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Dokonując tej oceny Sąd uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania przez organ administracji. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dokonując kontroli legalności tego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących temu sądowi, Sąd stwierdził, że postanowieniu temu nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa. Zgodnie z art. 162 § 1 ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiła bez jego winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego należy zaliczyć m. in. nieprawidłowe doręczenie pisma lub mimo doręczenia dopełnienie obowiązku przez stronę (złożenie odwołania) stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężania nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Te okoliczności skarżący powoływał we wniosku o przywrócenie terminu. Żadna z nich nie była zasadna. Skarżący nie obalił domniemania doręczenia odpisu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nie wskazał aby nie został spełnione przesłanki zastępczego doręczenia przewidziane w art. 150 ordynacji podatkowej. Z akt administracyjnych wynika, że odpis decyzji został wysłany skarżącemu na adres przez niego wskazywany. Wobec niemożności doręczenia przesyłka była przechowywana przez 14 dni w placówce pocztowej. Skarżący był o tym zawiadamiany dwukrotnie (k 31 akt adm.). Po zwrocie niedoręczonego odpisu decyzji do organu powstał procesowy skutek prawny doręczenia. Doręczenie nastąpił z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej ([...].05.2004 r.) w myśl art. 150 ordynacji podatkowej. Wskazywana natomiast przez skarżącego przyczyna niemożności złożenia odwołania we właściwym czasie (do [...] maja 2004 r.) tj. pobyty w N. z uwagi na czynności zawodowe nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już Sąd wskazywał brak winy konieczny do przywrócenia terminu w myśl art. 162 ordynacji podatkowej można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w tych warunkach wysiłku. Jaką kryterium przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że za brak winy można byłoby przyjąć np. nagłą chorobą (ale już nie samo zwolnienie lekarskie od pracy - bo tu nie można wykluczyć możliwości sporządzenia odwołania przez skarżącego i nadania go pocztą przez osobę trzecią); można byłoby przyjąć nagły nadzwyczajny wyjazd za granicę (ale już nie wyjazdy za granicę w ramach zwykłych czynności podejmowanych zawodowo, czy też w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa). Pojęcie prawne winy użyte w art. 162 ordynacji podatkowej oznacza wszystkie jej postacie, w tym niedbalstwo. Zatem stronna powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W przedmiotowej sprawie skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu celnym i podatkowym w sprawie towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego [...] SAD nr [...] z dnia [...].10.2001 r. o czym świadczy dowód doręczenia mu odpisu postanowienia o wszczęciu postępowania (k 7a - akt adm.) oraz świadczy treść jego korespondencji kierowanej do organu, w tym ostatniego pisma z [...] lutego 2004 r. (k 22 akt adm.). Mając tę wiedzę skarżący powinien był się spodziewać rozstrzygnięcia w sprawie i z należytą starannością dbać o swoje interesy. Czternastodniowy termin przechowywania przesyłek w urzędzie pocztowym wyznaczony przez ustawę jest wystarczającym terminem do jej odbioru przez osobę prowadzącą swoje sprawy z należytą starannością. Tej staranności skarżący nie wykazał. Instytucja przywrócenia terminu na charakter wyjątkowy. Organ dokonał poprawnej oceny stanu faktycznego i prawidłowo uznał, że przyczyna uchybienia terminu pozostaje zależna od strony. Tym samym prawidłowo zostały zastosowane wyżej wskazane przepisy ordynacji podatkowej. Reasumując zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego naruszone zostały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, wobec czego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.