V SA/Wa 3003/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia ... września 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych; oddala skargę. W dniu ...09.2014 r. do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wpłynęło pismo M. B. z prośbą o rozłożenie na raty po 100 zł/m-c zaległości w płatności opłat abonamentowych i umorzenie odsetek. W uzasadnieniu Abonentka powołała się na trudną sytuację finansową. Pismem z dnia ...10.2014 r. M. B. została wezwana do uzupełniania materiału dowodowego tj. zaświadczenia o dochodach brutto lub aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego bezrobocie z prawem lub bez prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zaświadczenia o dochodach lub bezrobociu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenia potwierdzającego liczbę osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, w przypadku pozostawania pod opieką niepełnoletnich lub uczących się dzieci - zaświadczenia o pobieraniu zasiłku rodzinnego lub potwierdzenia nauki w trybie dziennym, potwierdzenia szczególnej sytuacji losowej, społecznej lub zdrowotnej. W dniu ...11.2014 r. wpłynęło pismo M. B. informujące, iż od dwunastu lat nie posiada odbiornika rtv, ponieważ został zabrany przez komornika. Odbiornik tv posiada zamieszkujący z Nią od dziesięciu lat syn, który jest jednocześnie klientem sieci ... N. Sp. z o.o. Wnioskodawczyni poinformowała, iż nie pobiera renty ani emerytury. W związku z trudną sytuacją materialną wystąpiła o umorzenie zaległości. Ponieważ materiał dowodowy nie został uzupełniony w wyznaczonym przez Organ 30-dniowym terminie, decyzją ... z dnia ...12.2014 r. odmówiono umorzenia zaległości. W dniu ...01.2015 r. nadano w placówce operatora pocztowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu Skarżąca poinformowała, iż ukończyła 61 lat oraz przebywa na emeryturze, która nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Jednocześnie wystąpiła z prośbą o zwolnienie z opłat rtv. Pismem z dnia ...06.2016 r. M. B. została wezwana do uzupełnienia materiału dowodowego potwierdzającego występowanie przesłanek z art. 10 u.o.a., tj. aktualnej decyzji organu emerytalno-rentowego lub aktualnego odcinka o wysokości pobieranej emerytury, aktualnego zaświadczenia o dochodach lub bezrobociu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe lub zaświadczenia potwierdzającego prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, ewentualnie, innych dokumentów potwierdzających szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, w tym zdrowotne. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu ...07.2016 r. wymaganych w sprawie dokumentów nie przesłano. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku KRRiT decyzją z dnia ... września 2016 r. nr ... 1) Uchyliła w całości zaskarżone rozstrzygnięcie; 2) Odmówiła umorzenia zaległości za okres od stycznia 2008 r. do 31 października 2013 r. w wysokości 1226,30 zł wraz z odsetkami w wysokości 569,91 zł. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano m. in., że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, z późn. zm.) Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Decyzja administracyjna w przedmiocie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań abonamentowych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych jest decyzją uznaniową organu. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie jest decyzją dowolną, ale wynika z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Oznacza to, że organ przy wydawaniu takiej decyzji obowiązany jest do szczególnie rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Organ przypomina, że postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań abonamentowych wszczynane jest na wniosek Abonenta-dłużnika i w Jego interesie leży podanie do wiadomości organu wszystkich okoliczności sprawy, przemawiających za przyznaniem ulgi w postaci umorzenia należności publicznej. Inicjatywa Organu sprowadza się do wskazania stronie środków dowodowych, którymi winna się posłużyć, w celu wykazania przesłanek uprawniających do przyznania ulgi. Organ jako gospodarz postępowania wskazał katalog środków dowodowych, które Strona powinna przedstawić w celu wykazania przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Nie przesyłając wszystkich dokumentów, wymienionych w piśmie KRRiT z dnia ...10.2014 r. oraz z dnia ....06.2016 r. Abonentka uniemożliwiła organowi ocenę opisanych w podaniu okoliczności. W skierowanych do KRRiT wystąpieniach Strona podkreśla, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, co nie zostało jednak potwierdzone żadnym dokumentem. Brak jest również danych, czy choćby oświadczenia Strony, co do wysokości dochodów uzyskiwanych przez członków rodziny prowadzących z M. B. wspólne gospodarstwo domowe. Stanowiska Strony w tej materii Organ nie uzyskał, a były one kluczowe dla ustalenia kondycji finansowej i możliwości płatniczych Strony. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie miał możliwości dokonania oceny aktualnych możliwości płatniczych Wnioskodawczyni oraz ustalenia, czy obowiązek zapłaty należności publicznoprawnej pozbawiłby Skarżącą środków niezbędnych na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Skarżąca ograniczyła swoje wystąpienie jedynie do stwierdzenia, że ukończyła 61 lat oraz pobiera emeryturę, która nie przekracza 50 % wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Materiał dowodowy opiera się jedynie na twierdzeniach Strony niepopartych żadnymi dokumentami. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających występowanie wyjątkowych sytuacji, czy też szczególnych okoliczności, które przyczyniły się do powstania długu. W związku z powyższym, w opisanym stanie faktycznym nie można mówić o spełnieniu przesłanek z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Odnosząc się do argumentu Strony, iż od dziesięciu lat nie posiada odbiornika rtv, organ wyjaśnia, iż zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż radio lub telewizor nie były wykorzystywane przez Abonenta. Opłaty abonamentowe rtv obowiązują abonenta od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego, natomiast ustają z dniem ich wyrejestrowania w urzędzie pocztowym bądź z następującym po miesiącu, w którym abonent otrzymał w urzędzie pocztowym zezwolenie na bezpłatne używanie odbiorników rtv. Badając, czy zaległość z tytułu opłaty abonamentowej uległa przedawnieniu, organ zwrócił się do wierzyciela z tytułu opłaty abonamentowej, którym w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., 24/2008 jest operator wyznaczony czyli Poczta Polska S.A. o wskazanie, czy zaległości z tytułu abonamentu za okres 2008-2010 uległy przedawnieniu. Poczta Polska S.A. jako podmiot inicjujący postępowanie egzekucyjne dysponuje bowiem informacją co do okoliczności, które mogłyby stanowić o przerwaniu pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres 2008-2010. W odpowiedzi z dnia ...08.2016 r. Poczta Polska S.A. nie wskazała na wygaśnięcie zobowiązania wskutek przedawnienia zaległości za okres 2008 - 2010. Zatem KRRiT nie znajduje podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie, obligującej organ do umorzenia postępowania za okres 2008-2010. KRRiT przypomina, że decyzją ... w sposób nieprawidłowy zidentyfikowano zakres przedmiotowy sprawy w aspekcie okresu oraz kwoty zaległości w płatności opłat abonamentowych. We wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zaległości M. B. przywołała zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego nr ... wyznaczając w ten sposób ramy przedmiotowe postępowania, w których winno zapaść rozprzęgnięcie Organu. Istota postępowania wszczynanego wyłącznie na wniosek Zobowiązanego z tytułu opłaty abonamentowej wyklucza możliwość objęcia rozstrzygnięciem na podstawie art. 10 u.o.a. okresu od 01/2008 do 11/2014, a tym samym kwoty zaległości niezgodnej z żądaniem Strony. Zdaniem KRRiT działanie organu wychodzącego poza zakres żądania Strony domagającej się umorzenia zaległości za okres od 01/2008 do 10/2013 należy oceniać jako działanie podjęte wbrew wnioskowi Strony, która wyraźnie wskazała okres objęty żądaniem. W skardze na wyżej opisane rozstrzygnięcie M. B. wskazała, że ,,wszczyna’’ postępowanie w sprawie stwierdzenia braku zobowiązania z tytułu opłat za odbiornik radiowo-telewizyjny za okres od stycznia 2008 r. do 31 października 2014 r., a w przypadku ,,odmiennego stanowiska’’ w sprawie umorzenia zaległości w kwocie 1226,30 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Przypomniała także, iż Skarb Państwa w 2008r. słowami Donalda Tuska sugerował nie płacenie abonamentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, art. 145 § 1 p.p.s.a.) W pierwszej kolejności odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, że zaprzestała uiszczania opłat w związku z wypowiedzią Premiera Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, zauważyć należy, że wypowiedź Donalda Tuska miała miejsce w kwietniu 2008 r., jednakże wypowiedzi polityków i to tych najwyższych rangą nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Źródła te wskazuje Konstytucja RP w art. 87 ust. 1 i są nimi: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy. Zatem wypowiedź polityka nie mogła uchylić obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe Poczta Polska S A pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Skarżąca zarejestrowała odbiornik i nie złożyła zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień (wraz z przedstawieniem dokumentów potwierdzających to uprawnienie), zatem miała obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Odbiornik ten nie został przez Nią wyrejestrowany. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Okoliczność taka może lecz nie musi stanowić przyczynę dla umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Skarżąca pomimo wezwań organu nie przedstawiła okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Wobec tego w wyniku przeprowadzonego postępowania KRRiT zasadnie uznała, że skarżąca nie wykazała w dostatecznym stopniu, że w jej wypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Organ zatem zasadnie stwierdził, że w przypadku strony obowiązek zapłaty zaległości w płatności opłat abonamentowych nie będzie wiązał się z utratą środków niezbędnych do zapewnienia właściwej egzystencji zarówno jej jak i rodziny. Należy podkreślić, że organ odniósł się do wszystkich zasadniczych znanych mu i podnoszonych przez stronę, okoliczności sprawy. To strona znając swoją sytuację materialną winna nadesłać rzetelne informacje i potwierdzić je określonymi dowodami. Rolą natomiast organu było wezwanie strony do przedstawienia swojej wyjątkowej sytuacji i dokonanie oceny tej sytuacji w kontekście art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Z tych obowiązków organ się w całości wywiązał. Decyzja została również podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy w tym także ustawę z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a). Sąd także wskazuje, że jego rolą nie jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego rozstrzyganej sprawy. Organ, o czym już była mowa powyżej, wzywał stronę do nadesłania informacji o wszystkich okolicznościach, które miały, w ocenie strony, stanowić wyjątkową jej sytuację. Strona natomiast ograniczyła swój wniosek jedynie do wskazania, że ukończyła 61 lat oraz pobiera emeryturę, która nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Do wszystkich tych okoliczności organ się ustosunkował podnosząc, iż strona nie udokumentowała należycie swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Reasumując zatem zdaniem sądu orzekającego w sprawie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.