V SA/Wa 3005/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-15

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem WSA, a następnie skargą kasacyjną oddaloną przez NSA, powinny być ustalane według przepisów obowiązujących w dacie zakończenia postępowania w pierwszej instancji, czy według przepisów wchodzących w życie po tej dacie?
Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie, która została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie rozpatrzona skargą kasacyjną przez Naczelny Sąd Administracyjny, powinny być ustalane według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości obowiązującego w dacie zakończenia postępowania w pierwszej instancji, jeśli postępowanie w tej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia. W przypadku, gdy wniosek o zasądzenie kosztów dotyczy pomocy prawnej świadczonej w postępowaniu kasacyjnym, stosuje się przepisy obowiązujące w dacie zakończenia postępowania w pierwszej instancji, jeżeli pomoc prawna została udzielona po tym zakończeniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi M. K. w postępowaniu ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie. Postanowieniem z dnia 16 października 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. NSA wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. oddalił skargę kasacyjną. Następnie pełnomocnik ponownie wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kwotę 1.476,00 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenia w kwocie 1.200,00 zł oraz 23% podatku od towarów i usług w kwocie 276,00 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 1.476,00 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 1.200,00 zł (tysiąc dwieście złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 276,00 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych). Postanowieniem z dnia 16 października 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. C.. Pełnomocnik z urzędu wniósł następnie skargę kasacyjną z dnia 5 sierpnia 2016 r., w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one pokryte ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym – wobec zrzeczenia się rozprawy przez pełnomocnika – wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GSK 4369/16 oddalił skargę kasacyjną. Wnioskiem z dnia [...] r. pełnomocnik ponownie wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu. Rozpoznając wniosek należało zwarzyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone w pierwszej instancji wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r., a więc przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia, do rozpoznania wniosku pełnomocnika zawartego w skardze kasacyjnej z dnia 5 sierpnia 2016 r. zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Chodzi bowiem o nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez pełnomocnika z urzędu po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, kiedy to obowiązywały przepisy rozporządzenia z 2015 r., które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2016 r. (§ 23 rozporządzenia z 2015 r.). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzania z 2015 r., w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną oblicza się na podstawie § 8 tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 12.450 zł. Zatem opłata maksymalna – obliczona na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia z 2015 r. – wynosi 4.800 zł. Wobec tego, iż adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, przyjąć należało, iż opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej § 8 pkt 5, to jest – 2.400 zł. Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. Wobec tego, należne koszty nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej z dnia 5 sierpnia 2016 r., obejmują opłatę ustaloną w wysokości 1.200 zł. Jednocześnie, analizując uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GSK 4369/16, którym oddalono skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika, jak również mając na uwadze przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w niniejszej sprawie w postępowaniu w pierwszej instancji w wysokości 2.952 zł (postanowienie z dnia 31 maja 2016 r.), referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.). Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło