V SA/Wa 3017/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności pieniężne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, pomimo uzyskiwania regularnych dochodów z emerytury?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Posiadanie oszczędności pieniężnych, nawet jeśli traktowane jako zabezpieczenie na przyszłość, może zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i profesjonalnego pełnomocnika, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak wykazania, że całość dochodów jest przeznaczona na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, również stanowi podstawę do odmowy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że wraz z żoną (inwalidką) utrzymuje się z emerytury, której łączny dochód netto wynosi określoną kwotę. Posiada również dom, nieruchomość rolną i oszczędności pieniężne. Argumentował potrzebę zabezpieczenia środków na leczenie i utrzymanie gospodarstwa. Sąd rozpoznał wniosek, analizując stan majątkowy skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2012 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż jest wraz z żoną na emeryturze, żona jest ponadto inwalidką ... grupy. Dochody Skarżącego i jego małżonki ze świadczeń emerytalnych wynoszą łącznie netto ... zł. Skarżący posiada ... domu o pow. ... m ², nieruchomość rolną o pow. ... oraz oszczędności pieniężne w kwocie ... zł. Skarżący wskazał, iż przy obecnym stanie zdrowia musza mieć zabezpieczenia na leczenie, pomoc w utrzymaniu gospodarstwa i rehabilitację. Skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość emerytury oraz dokumenty potwierdzające leczenie .... Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości ... zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż pomimo stanu zdrowia Skarżącego uzyskuje on wraz z małżonką regularne dochody ze świadczeń emerytalnych i Skarżący w swoim oświadczeniu nie wykazał jakoby całość tych dochodów była pożytkowana na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego i jego małżonki. Skarżący nie określił wydatków związanych z utrzymaniem tj. na zakup żywności, ubrań i leków. Jednocześnie wskazać należy, iż Skarżący nie posiada żadnych osób na utrzymaniu, a wysokość jego dochodów nie potwierdza jakoby znajdował się on w sytuacji ubóstwa. Wskazać również należy, iż skarżący posiada oszczędności pieniężne w wysokości ... zł, które mogłyby zostać przeznaczone na opłacenie kosztów sądowych i profesjonalnego pełnomocnika. Traktowanie owych środków jako rodzaj zabezpieczenia na przyszłość nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie Skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło