V SA/Wa 302/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-18
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Irena Jakubiec - Kudiura, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji jest zasadne, nawet jeśli nie wystąpił ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający odstąpienie od kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o wymagane dane jest zasadne, ponieważ przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, niezależnie od winy. Organy prawidłowo oceniły, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na niewystąpienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę firmy F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa SENT), polegające na nieuzupełnieniu przez przewoźnika zgłoszenia o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak zbadania ważnego interesu strony i interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez Firmę Handlowo-Usługową R. Sp. j. z S. (dalej: "strona", "skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik UC-S" "organ I instancji") z [...] września 2018 r. nr
[...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów ([...]).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
23 lutego 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego
w [...] przeprowadzili w miejscowości J., na drodze krajowej nr 50,
kontrolę samochodu ciężarowego nr rej. [...] (cysterna przystosowana do
przewozu paliwa). Pojazdem tym przewożony był olej napędowy grzewczy a
przewoźnikiem i podmiotem wysyłającym była Firma Handlowo-Usługowa R. Sp. j. z S.
W wyniku kontroli zgłoszenia [...], w którym
zadeklarowano przewóz oleju napędowego grzewczego (CN 2710) w ilości 12400
litrów stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o prawidłowe dane
dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz.
1907. 1935 i 1948).
Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik UC-S wszczął z urzędu
postępowanie w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej.
Decyzją z [...] września 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, Naczelnik UC-S
uwzględniając ustalenia opisane w protokole kontroli nr [...] z [...] lutego 2018 r., nałożył na stronę
karę pieniężną w
wysokości 5.000 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia
zgłoszenia [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z
9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu
towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708), dalej: "ustawa SENT". Od powyższej decyzji
strona wniosła odwołanie.
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, po rozpatrzeniu
odwołania Dyrektor IAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika UC-S.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że
ustalony stan faktyczny sprawy i ocena prawna zawarta w decyzji organu I instancji
nie budzi wątpliwości.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT, system ten obejmuje
gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem
środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków
wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W ust. 2 tego artykułu
wskazano, że systemowi monitorowania podlega przewóz towarów objętych
pozycjami CN określonymi w pkt 1 lit. a- k, w tym poz. 2710 (czyli takich jak w
przedmiotowej sprawie jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami
przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów oraz w pkt 2-4 tego
przepisu.
Stosownie natomiast do postanowień art. 9 ww. ustawy, przesyłanie,
uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług
Elektronicznych Skarbowo – Celnych (ust.1). W przypadku niedostępności rejestru
podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej
właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej
dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu
( ust.6).
W przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju,
zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, przewoźnik jest obowiązany przed
rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
1) dane przewoźnika obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą
którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług
albo podatku od wartości dodanej;
3) numery rejestracyjne środka transportu;
4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;
5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;
6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz.
1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;
7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia
przewozu na terytorium kraju;
8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu
towarowi.
W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono, że przewoźnik nie
uzupełnił danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.
U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948) co oznacza naruszenie przepisów art. 5 ust. 4
ww. ustawy. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy, w przypadku gdy
przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ww.
ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.
Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 22 ust. 3 ustawy, w
przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem
publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od
nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26
ust. 3. Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary
pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1. nie stanowi pomocy publicznej albo
2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub
rybołówstwie, udzielona z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy,
określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach
wydanych na podstawie ust. 4.
W rozpatrywanej sprawie organ wskazał, że użyte w art. 22 ust. 3 ustawy o
systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów pojęcia ważny
interes przewoźnika oraz interes publiczny, nie zostały zdefiniowane, a także z
uwagi na ich nieostry charakter trudno byłoby je zdefiniować, obejmują one bowiem
szeroki zakres sytuacji i okoliczności, które przesądzają o wystąpieniu tych
przesłanek. Ustawodawca określił interes przewoźnika przymiotnikiem "ważny", co
podkreśla jego doniosłość.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie ważnego
interesu podatnika lub interesu publicznego, co oznacza, że ich treść musi być
ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej
rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny
interes podatnika oraz interes publiczny. Orzecznictwo sądów administracyjnych i
doktryna jako ważny interes podatnika definiuje sytuacje nadzwyczajne, wyjątkowe,
losowe, uniemożliwiające uregulowanie zaległości przez podatnika, przy
równoczesnym uwzględnieniu normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości
uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Ważnego interesu podatnika
nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie
umorzenia zaległości podatkowej, lecz nadzwyczajne względy, które mogły zachwiać
podstawami egzystencji podatnika.
Jeśli natomiast chodzi o interes publiczny to organ wskazał, że interes
publiczny należy rozumieć jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują
swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, jest to dbałość o interes
Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów
państwa, a więc i możliwość realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie
publicznym leży by przepisy podatkowe (celne) były przestrzegane przez
podatników, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. Nie można
go utożsamiać wyłącznie z interesem fiskalnym Państwa. Powinien on uwzględniać
także potencjalne wydatki np. w dziedzinie pomocy społecznej, które mogą być
ponoszone przez Państwo w razie nieuwzględnienia ulgi. Odwołując się do wyroku
NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt sprawy II FSK 1351/11) organ podkreślił, że
dokonując ważenia obu wartości (tj. obciążenie karą lub skorzystanie z możliwości
zastosowania ulgi) organ podatkowy uwzględnia także inne dyrektywy, wspólne dla
całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów
państwa itp.
Organ II instancji wskazał w związku z tym, że podziela stanowisko organu I
instancji co do tego, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że zachodzi ważny
interes strony lub interes publiczny, który przemawiałby za odstąpieniem od
wymierzenia kary. Podkreślił, że strona mimo stosownego wezwania wystosowanego
przez Naczelnika U C-S, nie przedstawiła żadnych dokumentów i okoliczności, które
dotyczyłyby jej sytuacji finansowej, i które mogłyby pozwolić na ocenę tej sytuacji w
kontekście jej ważnego interesu jak również, że w sprawie nie występują też
okoliczności, które świadczyłyby o istnieniu interesu publicznego, który pozwalałby
organowi na odstąpienie od nałożenia kary, przy czym ocena ta została dokonana z
uwzględnieniem analizy orzecznictwa w tym zakresie.
Wskazał, że strona zarzuciła organowi I instancji, że nie odpowiedział na pytanie,
czy naruszenie przez nią ustawy SENT wywołało jakikolwiek utrudnienia w jej
realizacji i czy te wyimaginowane utrudnienia były na tyle poważne, że wymagały
bezwzględnego ukarania i to kwotą wyższą niż maksymalna wysokość mandatu
karnego za wykroczenie skarbowe, a wiec wykroczenie polegające na uszczupleniu
podatku.
Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor IAS podkreślił, że organy
podatkowe/celne są zobowiązane stosować przepisy prawa w kształcie uchwalonym
przez ustawodawcę. Natomiast ustawa SENT nie przewiduje możliwości
różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny
niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia ani
od uszczuplenia w podatkach. Ustawodawca w art. 5 ust. 4 wyraźnie określił dane,
które przewoźnik jest zobowiązany wskazać w zgłoszeniu SENT przed
rozpoczęciem przewozu towarów. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od
nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych
niezgodnych ze stanem faktycznym.
Podkreślił, że zgadza się ze stanowiskiem strony, że celem regulacji
ustawowej, jest walka z szarą strefą, nie zaś z podmiotami wykonującymi ciążące
na nich obowiązki, w tym podatkowe. Tyle tylko, że strona właśnie z powodu
niewykonania obowiązków z ustawy SENT została pociągnięta do
odpowiedzialności.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją
decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
A. przepisów prawa materialnego:
1) art. 22 ust 3 ustawy SENT, poprzez błąd w wykładni prawnej i przyjęcie, że
wymierzenie kary pieniężnej z powodu jednostkowego naruszenia przez
skarżącą wymogu z art. 5 ust 4 pkt. 6 Ustawy SENT nie narusza zaufania do
organów władzy publicznej
oraz :
B. przepisów postępowania tj.:
1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(Dz. U. nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze
zmianami), powoływanej dalej jako Ustawa OP poprzez odstąpienie od
zbadania, czy przewożony towar objęty zakwestionowanym zgłoszeniem
pochodził z legalnego źródła, czy skarżąca objęła zgłoszeniem towar w
stosunku do którego uiszczone zostały wszelkie należności, w tym podatek od
towarów i usług oraz podatek akcyzowy, a nadto, czy towar objęty
zgłoszeniem został dostarczony do podmiotu odbierającego i czy sprzedaż
dokonana została w sposób prawidłowy - czy udokumentowana została
fakturą VAT, a tym samym uznanie, że bez znaczenia jest prawidłowość
dokonywania przez skarżącą obrotu paliwami ciekłymi, a nałożenie kary
administracyjnej w wysokości 5000,00 zł. za jednorazowe niedopatrzenie
dodatkowo nie wpływające na sprawowanie nadzoru nad drogowym
przewozem towaru objętego zgłoszeniem SENT nr [...] z dnia
[...].02.2018 r., nie stoi w sprzeczności z celowością wprowadzenia Ustawy
SENT.
2. art. 121 § 1 i art. 122 ustawy OP, poprzez nadanie pejoratywnego znaczenia
pojęciu "interesu publicznego" i w efekcie uznanie, że okoliczności
towarzyszące sprawie nie są objęte "interesem publicznym"
3. art. 210 § 1 ust 6 ustawy OP, poprzez niewyjaśnienie powodów nie
zastosowania normy prawnej przewidzianej w art. 22 ust 3 Ustawy SENT w
odniesieniu do zgodności decyzji z interesem publicznym.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumenty stanowiące rozwinięcie
przedstawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe
stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Sąd uznał, że skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja znajduje
oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez
organ nie zostało obarczone wadami, które skutkowałyby koniecznością
wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę dla wydania
kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 9 marca
2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Z akt sprawy wynika, że w wyniku
kontroli samochodu ciężarowego o nr rej. WSCC W24 (cysterna przystosowana do
przewozu paliwa), przeprowadzonej przez funkcjonariuszy [...] Urzędu
Celno-Skarbowego w [...] [...] lutego 2017 r. w miejscowości J., na
drodze krajowej nr 50, stwierdzono, że podmiot wysyłający towar i przewoźnik,
którym była skarżąca, nie uzupełnił danych zgłoszenia SENT [...], w
którym zadeklarowano przewóz 12400 litrów oleju napędowego (CN 2710)
dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów
ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru do rejestru przez
podmiot wysyłający towar, przed rozpoczęciem przewozu towarów rozpoczynającego
się na terytorium kraju, wynika z art. 5 ust. 1 ustawy SENT. W art. 5 ust. 4 pkt 1 ww.
ustawy określono zakres danych, o które powinno zostać uzupełnione zgłoszenie
przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej. Obowiązek uzupełnienia
dotyczy m.in. numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów
ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy
SENT). Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku gdy
przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ww.
ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5. 000 zł.
W tej sytuacji zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że zaistniały podstawy
do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy.
W ocenie Sądu wskazywana przez skarżącą przyczyna braku zawinienia w
pominięciu uzupełnienia zgłoszeń przewozu o ww. dane nie mogły – jak trafnie
uznały organy obu instancji - doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary
pieniężnej.
Należy wskazać, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają
charakter bezwzględnie obowiązujący. Przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony
fakt
naruszenia przepisów, natomiast nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia
zasad systemu monitorowania drogowego przewozu określonych w ustawie towarów
przez odpowiedzialne podmioty.
Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego
naczelnika urzędu celno – skarbowego, są niezależne od winy odpowiedzialnego
podmiotu.
Nie ma zatem znaczenia prawnego fakt, czy naruszenie ustawy było
skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Nałożenie kary jest
obligatoryjne a kara przewidziana w powyższym przepisie za uchybienia o jakich jest
mowa w art. 5 ust. 4 ustawy SENT dotyczy uchybień formalnych przy czym
niewypełnienie któregokolwiek z nich, powoduje konieczność nałożenia kary
pieniężnej w wysokości 5000 zł. Należy zaznaczyć w związku z tym, że niezależnie
od celu jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu ustawy SENT, którym była
walka z tzw. "szarą strefą", okoliczność ta nie zmienia faktu, że ustawodawca nie
przewidział żadnych okoliczności (poza przesłankami z art. 22 ust.3 ustawy)
pozwalającymi na odstąpienie od nałożenia kary. W szczególności jej nałożenie nie
zależy od tego, czy uchybienia przewidziane treścią art. 5 ust. 4 dotyczą podmiotu,
który dopuścił się ich po raz pierwszy, czy też kolejny, czy jest to podmiot, który w
sposób rzetelny wywiązuje się z ciążących na nim obowiązków prawnych, czy też
nie. Kwestia odpowiedzialności powstaje w sposób obiektywny w momencie
stwierdzenia dopuszczenia się przez konkretny podmiot, w tym wypadku skarżącego
uchybienia zagrożonego wymierzeniem kary pieniężnej i nie jest uzależniona od
wystąpienia przesłanki winy po stronie przewoźnika, ani też jej rodzaju - umyślna, czy
też nie. Zaznaczenia przy tym wymaga, że ustawodawca nie przewidział też żadnej
gradacji kary czyli nie zastrzegł, że organ może wymierzyć karę " do 5000zł", co
również dowodzi, że jego zamiarem nie było pozostawienie organowi uprawnienia do
oceny wagi takiego potencjalnego naruszenia i związanej z nim wysokości kary
pieniężnej. Reasumując oznacza to, że organy nie mogą uznaniowo oceniać
okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, w tym również, jak podnosi
skarżąca, ewentualnego wystąpienia ryzyka uszczuplenia wpływów do Budżetu
państwa.
W związku z powyższym Sąd uznał, że stan faktyczny, prawidłowo ustalony
przez organ w zakresie przesłanek z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, dawał podstawy do
zastosowania tego przepisu.
Z odpowiedzialności za naruszenie ww. przepisów nie zwalnia również
uzupełnienie zgłoszenia przewozu towarów o brakujące dane w trakcie trwania
kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Jakkolwiek
sam przepis art. 22 ust.2 wskazuje jedynie, że w przypadku gdy przewoźnik nie
uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na
przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, to odsyła do naruszeń
określonych m.in. w art. 5 ust. 4, treść którego (w brzmieniu obowiązującym w
sprawie) stanowi, że w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1,
przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić
zgłoszenie o wskazane w tym przepisie dane.
Jak już wskazano możliwość odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary
pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4
reguluje art. 22 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych
ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika
lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w
ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust.
3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje,
gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis
albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem
warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii
Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w
przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od
nałożenia kar pieniężnych.
Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły argumentację
strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy, uznając w świetle
okoliczności faktycznych, że dokonane ustalenia dotyczące braku wystąpienia
ważnego interesu strony i ważnego interesu publicznego, nie wymagają rozważenia
z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu strona w
sposób nieprawidłowy uznaje, że badanie kwestii odstąpienia przez organ od
wymierzenia kary, nie upoważnia go do żądania od niej wykazania danych, które
pozwoliłyby na zbadanie jej ważnego interesu. Strona odmawiając w piśmie z 30
sierpnia 2018 r. wykazania żądanych przez organ okoliczności wskazała, że
dyspozycja art. 22 ust. 3 ustawy SENT w części dotyczącej złożenia przez
przewoźnika wniosku uzasadniającego wystąpienie ważnego interesu przewoźnika
(własnego) ma charakter fakultatywny. Tym samym przywilej złożenia wniosku nie
może być zastąpiony nakazem jego złożenia. Należy wyjaśnić w związku z tym, że
oczywiście od strony zależy, czy wystąpi ona z wnioskiem o umorzenie kary
pieniężnej powołując się na swój ważny interes, który uzasadniałby odstąpienie
przez organ od wymierzenia kary. Tym niemniej zauważenia wymaga, że skoro treść
art. 22 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem
przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ
może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z
uwzględnieniem art. 26 ust. 3., to decyzja organu dotycząca zbadania z urzędu
możliwości odstąpienia od nałożenia kary pociąga konieczność zbadania tej
możliwości w kontekście obydwu przesłanek t.j. zarówno ważnego interesu strony
jak również interesu publicznego. Tym samym zwrócenie się do strony o wykazanie
określonych okoliczności dotyczących jej kondycji gospodarczej, i ewentualnie
doświadczanych trudności, nie stanowi żądania złożenia wniosku przez stronę w
zakresie badania kwestii odstąpienia od jej ukarania poprzez pryzmat jej ważnego
interesu.
W ocenie strony organ miał obowiązek zbadania w odniesieniu do niej
występowania w sprawie interesu publicznego, przy czym jak należy rozumieć,
strona wiązała tenże interes z brakiem powodów karania jej w związku z faktem
dotyczącym przesłanek jakie legły u podstaw wprowadzenia ustawy SENT oraz jej
prawidłowego, zgodnego z prawem dotychczasowego działania i jednostkowego
naruszenia ustawy.
W ocenie Sądu takie stanowisko jest niezasadne a badanie wystąpienia w
sprawie interesu publicznego w przedstawiony wyżej sposób jest nieuprawnione.
Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że organy, w tym organ w zaskarżonej
decyzji, omówiły obydwie przesłanki oraz to jak należy je rozumieć oraz, że należy
je badać w konkretnej, indywidualnej sprawie i trafnie wskazały, że żadna z
przesłanek w sprawie nie występuje. Organ II instancji podkreślił, że w ustawie
SENT, brak jest definicji ważnego interesu strony i interesu publicznego, tym
niemniej pojęcia te funkcjonują w porządku prawnym i były przedmiotem rozważań
sądów administracyjnych- rozumienie tych pojęć i możliwość ich zastosowania organ
II instancji szeroko przedstawił w swojej decyzji str.10-13. Rozważania organu w
odniesieniu do tych kwestii Sąd w pełni podziela.
Jak już wskazywano odmowa wykazania okoliczności dotyczących danych, o
które zwrócił się organ do strony w piśmie z 20 sierpnia 2018 r. uniemożliwiła
organom zbadanie przesłanki ważnego interesu strony ale również utrudniła
zbadanie interesu publicznego. Należy bowiem uznać, że jakkolwiek ważny interes
strony i interes publiczny są to dwie różne, odrębne przesłanki, to okoliczności,
składające się na ważny interes strony mogą pośrednio wpływać na możliwość
uznania konieczności zastosowania przesłanki interesu publicznego. Dzieje się tak
wówczas gdy organ rozważając okoliczności sprawy dotyczące strony musi mieć na
uwadze, czy odmowa zastosowania ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary nie
spowodowałaby konieczności sięgnięcia przez stronę do środków Państwa, z uwagi
na niemożność zaspokojenia potrzeb materialnych.
W świetle okoliczności faktycznych sprawy, które zdaniem Sądu zostały przez organ
prawidłowo ustalone należy uznać, że zaskarżona decyzja jest trafna, zatem brak
jest podstaw do uznania zasadności podniesionych w skardze zarzutów. Sprawa
została właściwie wyjaśniona, nie doszło do naruszenia ani przepisów materialnych
pkt A.1 skargi, ani też przepisów postępowania z pkt B 1-2 skargi . Brak jest również
podstaw do uznania, że doszło do naruszenia treści art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 22
ust. 3 ustawy SENT ponieważ uzasadnienie w pełni i w sposób wyczerpujący oraz
zrozumiały wskazuje na podstawy stanowiska przyjętego przez organ w zaskarżonej
decyzji.
Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu II instancji
przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpoznawanej sprawie nie
wystąpiły przesłanki ważnego interesu skarżącej lub interesu publicznego, które
uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona
decyzja odpowiada prawu na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło