V SA/Wa 3024/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 15 września 2025 r. nr OPL/2025/227194 w przedmiocie nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia: odrzucić skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej "UFG") pismem z 31 lipca 2025 r. nr OPL/2025/227194 poinformował S. K. (dalej "skarżąca"), że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 28 czerwca 2025 r. nie zidentyfikował w [...] – Ośrodek Informacji UFG, umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, przypisanej do pojazdu marki [...]o numerze rejestracyjnym [...] w okresie [...]kwietnia 2025 r. W związku z powyższym wezwano skarżącą o przesłanie do UFG stosownych dokumentów, potwierdzających spełnienie ustawowego obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC lub jego nieistnienie. Jednocześnie w przypadku niespełnienia ww. obowiązku ubezpieczenia wezwano skarżącą do uiszczenia opłaty w kwocie 1870 zł, w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej pisma. Następnie UFG w odpowiedzi na pismo współposiadacza pojazdu, pismem z 19 sierpnia 2025 r. poinformował skarżącą o podstawach prawnych do nałożenia na posiadacza pojazdu obowiązku zawierania umowy OC i wyjaśnił sposób obliczania wysokości opłaty za niespełnienie ww. obowiązku. W piśmie z 27 sierpnia 2025 r. skierowanym do UFG skarżąca wniosła o uchylenie ww. pisma z 19 sierpnia 2025 r. o nałożeniu obowiązku uiszczenia opłaty i stwierdzenie ciągłości ubezpieczenia. Zdaniem skarżącej skoro [...]kwietnia 2025 r. przypadał na dzień wolny od pracy, to zgodnie z art. 115 Kodeksu cywilnego, jeżeli koniec terminu przypada na dzień wolny od pracy to ulega on przesunięciu na najbliższy dzień roboczy, zatem opłacenie składki [...]kwietnia 2025 r. nastąpiło w terminie. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącej, UFG pismem z 15 września 2025 r. wyjaśnił skarżącej podstawy prawne swojego działania oraz zasady zawierania i rozwiązywania umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej "OC ppm") oraz stwierdził, że opłata za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC ppm została nałożona na skarżącą zasadnie. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą "decyzję" UFG z 15 września 2025 r. dotyczącą jej sprawy nr OPL/2025/227194. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Należy wyjaśnić, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta kontrolą sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo UFG z 15 września 2025 r. stanowiące odpowiedź na pismo skarżącej z 27 sierpnia 2025 r., w którym organ wyjaśnił skarżącej podstawy prawne swojego działania oraz zasady zawierania i rozwiązywania umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej "OC ppm") oraz stwierdził, że w sprawie nr [...]opłata za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC ppm została nałożona na skarżącą zasadnie. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kognicji sądów administracyjnych podlega m.in.: 1) wezwanie przez UFG do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, 2) decyzja UFG w przedmiocie umorzenia wspomnianej opłaty w całości lub w części albo udzielenia ulgi w jej spłacie, jak też 3) postanowienia wydane przez organy UFG w postępowaniu egzekucyjnym w administracji związane z dochodzeniem wspomnianej opłaty (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 marca 2025 r. o sygn. akt II GSK 2852/24 i z 26 sierpnia 2025 r. o sygn. akt II GSK 933/25). Dokonując oceny dopuszczalności skargi w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zaskarżone pismo UFG nie stanowi żadnej z ww. form działalności UFG podlegających kognicji sądów administracyjnych. Pismo będące przedmiotem skargi (błędnie nazwane przez skarżącą "decyzją") jest de facto wyłącznie pismem informacyjnym UFG i stanowi odpowiedź organu na złożone przez skarżącą pismo związany z prowadzonym postępowaniem. Pismo to nie rozstrzyga zatem żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków skarżącej, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny. Wobec tego nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wymienionych, w sposób wyczerpujący, w przepisie art. 3 § 2-3 p.p.s.a. Z akt administracyjnych przekazanych przez UFG wynika wprawdzie, że do skarżącej zostało skierowane wezwanie do uiszczenia opłaty za niespełnienie ustawowego obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC (pismo UFG z 31 lipca 2025 r. w sprawie nr OPL/2025/227194), jednakże przedmiotem skargi skarżąca nie uczyniła tego pisma, a pismo informacyjne UFG z 15 września 2025 r. stanowiące odpowiedź na jej wcześniejsze pismo. Z uwagi na powyższe nie podlega ono kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Skarga na pismo informacyjne jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.