V SA/Wa 3026/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku M. sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przywrócenie terminu Zarząd Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu ww. postanowienia przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne : W dniu 28 kwietnia 2015 r. do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] 2007-2013 będącej organem II instancji, został przekazany przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych (organ I instancji, dalej MJWPU) wniosek M. sp. z o.o. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...]. Przedmiotowy wniosek wraz z odwołaniem został złożony w MJWPU w dniu 16 kwietnia 2015 r. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] marca 2015 r. i doręczona Stronie w dniu 19 marca 2015 r. Cała korespondencja, prowadzona w postępowaniu administracyjnym, była kierowana na ten sam adres, tj. ul. D. [...] lok.[...], [...] W.. Jest to adres wskazany jako aktualny adres siedziby spółki, o czym Beneficjent poinformował w piśmie skierowanym do MJWPU z dnia 25 czerwca 2013 r. Zatem decyzję organu I instancji należy uznać za doręczoną prawidłowo. 14-to dniowy termin na wniesienie odwołania, upłynął w dniu 2 kwietnia 2015 r. W dniu 16 kwietnia 2015 r. wpłynął do MJWPU wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem, nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że informację o decyzji MJWPU powzięła dopiero w dniu 7 kwietnia 2015 r., co uniemożliwiło złożenie odwołania w terminie. Zdaniem Strony uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, których nie dało się przezwyciężyć. Uzasadnieniem powyższego ma być fakt, że Wnioskodawca korzysta z usług wirtualnego biura, które przekazało informację o decyzji z opóźnieniem, mimo, iż jest zobligowane do informowania o przesyłkach w dniu ich otrzymania. W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 Kpa przywrócenie terminu jest obwarowane czterema przesłankami, które muszą zostać spełnione łącznie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy (należy przyjąć tu obiektywny miernik staranności); 2) wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu; 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku, tj. 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której owy termin był ustanowiony - w niniejszym przypadku odwołania. Wniosek wraz z odwołaniem został złożony siódmego dnia od daty, którą wnioskodawca wskazał, jako datę przekazania mu informacji o decyzji, zatem przesłanki 2-4 wskazane powyżej zostały spełnione. Kluczową więc kwestię stanowi brak winy Odwołującego. Zdaniem organu ta przesłanka, konieczna do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie została spełniona. Nie można uznać, że w niniejszym przypadku wina pracownika biura obsługującego Beneficjenta zwalnia go od odpowiedzialności za uchybienie terminu. Wnioskodawca był świadomy, że w sprawie będącej przedmiotem decyzji MJWPU toczy się postępowanie administracyjne. Wszelka korespondencja, w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania, została skutecznie doręczona. Dodatkowo Strona została poinformowana, że ma prawo czynnie uczestniczyć w postępowaniu i na każdym jego etapie mieć wgląd w akta sprawy. Trudno więc uznać, że Strona dołożyła wszelkiej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Jednocześnie organ wskazał iż odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 Kpa. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 Kpa w sytuacji gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (przykładowo w wyroku z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07), a także liczne orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. wyrok WSA w Warszawie z 2 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1781/09 czy wyrok WSA w Gdańsku z 9 września 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 150/08. Sąd w Gdańsku podkreślił, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wyżej opisane postanowienie zaskarżyła M. Sp. z o.o. zarzucając mu : I. naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7, art. 77§1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie wnikliwej analizy materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków w celu wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, II. naruszenie przepisów postępowania, tj. art 58 § 1 i 2 poprzez uznanie że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...]. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o : I. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, II. wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 §2 pkt 1 Ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, III. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że zaskarżone postanowienie wpływa negatywnie na sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa skarżącego, bowiem dalsze prowadzenie działalności gospodarczej jest w znacznej mierze uzależnione od sposobu rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu. Zdaniem M. Sp. z o.o. ocena braku winy powinna być dokonana w sposób obiektywny. Tymczasem Organ, dokonując oceny, odniósł się do powodów niedochowania terminu w sposób ogólnikowy. W postanowieniu wskazano, iż Skarżący powinien kierować się starannością wymaganą od przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. W swym uzasadnieniu Organ nie odniósł się do sposobu wykonywania obowiązków pracowniczych, co w niniejszym stanie faktycznym ma kluczowe znaczenie dla właściwej ceny braku winy. Doktryna prezentuje pogląd, iż istnieje możliwość przywrócenia terminu jeśli uchybienie nastąpiło z winy pracownika. Pogląd ten zaprezentował również NSA w wyroku z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA 347/10. Skarżąca przyznaje iż rzeczywiście wcześniejsze pisma kierowane na wskazany adres biura były prawidłowo doręczane, co potwierdza stanowisko iż zarząd spółki nie miał powodu, aby kwestionować kompetencje pracowników wirtualnego biura. Dotychczas strona była usatysfakcjonowana z poziomu realizacji zadań powierzonych pracownikom, dlatego podnoszenie argumentów, iż Strona nie dopełniła starań w celu uniknięcia zaistniałej sytuacji jest błędem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń za które nie ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Bogate orzecznictwo sądowe, które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych, oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności był od nich niezależna (zob. m. in. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. Akt II OSK 1397/05 – lex nr 315129). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenie terminu nie byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione (E. Iserzon J. Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. V136-137). Co nie mniej istotne, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Przechodząc na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa. W ocenie sądu strona skarżąca odpowiada za pracowników biura z usług którego korzysta, tym bardziej jeszcze jeśli jest to tzw. biuro wirtualne. Sam charakter, i zasady działania tegoż biura nie mogą zwalniać skarżącej od odpowiedzialności za podejmowane przez biuro działania bądź ich brak. Skarżąca musi wykazywać dbałość o własne sprawy. Decyzja o podjęciu współpracy z biurem wirtualnym w żadnym razie nie zwalnia jej od odpowiedzialności za skutki braku doręczenia korespondencji przez biuro czy też doręczenia jej po terminie co w konsekwencji może prowadzić do uchybienia terminom przewidzianym dla zaskarżenia rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu swoistą ekskulpacją skarżącej mogłoby być wykazanie iż pracownik biura celowo nie wykonał obowiązku terminowego a więc niezwłocznego przekazania korespondencji aby w ten sposób zaszkodzić jej interesom. Za zwykłe niedbalstwo biura skarżąca odpowiada bowiem tak jak za własne ze wszystkimi tego konsekwencjami. Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.