V SA/Wa 303/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... listopada 2011 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z konkubiną i synem. Posiada dom o pow. ... m² oraz mieszkanie o pow. ... m ². Utrzymuje się tylko z gospodarstwa rolnego (dochody w wysokości ... zł), spłaca kredyt - ... zł miesięcznie, ponosi opłaty za energię elektryczną, gaz, KRUS i podatek rolny, syn chodzi do szkoły podstawowej. Innych dochodów skarżący nie posiada, ani osoby, które utrzymuje. Sytuacja finansowa jest bardzo trudna. W dodatkowym oświadczeniu Skarżący wskazał, iż miesięcznie na życie wydaje ... zł, uzyskuje dopłaty do gruntów w wysokości ... zł rocznie, żadnych dodatkowych dochodów nie uzyskuje i nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, w tym również samochodu. Skarżący nadesłał zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa, wyciąg z rachunku bankowego, harmonogram spłat kredytu oraz decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 Nr 0, poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody skarżącego (... zł – średni miesięczny dochód uwzględniający również dopłaty do gruntów) z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania, pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych 3-osobowej rodziny. Skarżący nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Konkubina Skarżącego jest osobą bezrobotną i pozostaje bez prawa do zasiłku. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.