V SA/Wa 3034/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 8 grudnia 2005 r. pracodawcy [...] wykonującemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] została założona blokada ręczna uniemożliwiająca wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Pomimo założenia blokady beneficjent występował o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od listopada 2005 r. do kwietnia 2008. Wnioski Wn-D o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zostały złożone w terminie uprawniającym do wypłaty dofinansowania, tj.: - za okres sprawozdawczy listopad-grudzień 2005 r. - w dniu 14 stycznia 2006 r. - za okres sprawozdawczy styczeń-luty 2006 r. - w dniu 18 marca 2006 r. - za okres sprawozdawczy marzec-kwiecień 2006 r. - w dniu 19 maja 2006 r. - za okres sprawozdawczy maj-czerwiec 2006 r. - w dniu 18 lipca 2006 r. - za okres sprawozdawczy lipiec-sierpień 2006 r. - w dniu 19 września 2006 r. - za okres sprawozdawczy wrzesień-październik 2006 r. - w dniu 20 listopada 2006 r. - za okres sprawozdawczy listopad-grudzień 2006 r. - w dniu 19 stycznia 2007 r. - za okres sprawozdawczy styczeń-luty 2007 r. - w dniu 19 marca 2007 r. - za okres sprawozdawczy marzec-kwiecień 2007 r. - w dniu 19 maja 2007 r. - za okres sprawozdawczy maj-czerwiec 2007 r. - w dniu 20 lipca 2007 r. - za okres sprawozdawczy lipiec-sierpień 2007 r. - w dniu 19 września 2007 r. - za okres sprawozdawczy wrzesień-październik 2007 r. - w dniu 19 listopada 2007 r. - za okres sprawozdawczy listopad-grudzień 2007 r. - w dniu 19 stycznia 2008 r. - za styczeń 2008 r. - w dniu 19 lutego 2008 r. - za marzec 2008 r. - w dniu 20 kwietnia 2008 r. - za kwiecień 2008 r. - w dniu 20 maja 2008 r. Wypłatę środków wstrzymano z powodu uzyskania informacji o prowadzonym postępowaniu przygotowawczym w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych u ww. wnioskodawcy. Prokuratura Rejonowa [...] – [...] w sprawie o sygnaturze akt: [...] skierowała akt oskarżenia przeciwko [...] oraz [...] oskarżonym z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 r. Nr 88, poz. 553, ze zm.). Oskarżonym zarzucono, iż w okresie od grudnia 2004 r. do czerwca 2005 r. działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 84 497,93 zł, w ten sposób, że przedłożyli niezgodne z prawdą wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń za okres grudzień 2004 r. – czerwiec 2005 r. zatrudnionym w należącej do niego firmie osobom niepełnosprawnym, w których zawarł nieprawdziwe dane co do wysokości wypłacanego im wynagrodzenia. Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu 14 września 2011 r. przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział XVIII Karny Odwoławczy wyroku utrzymującego w mocy skazujący wyrok sądu I instancji, w którym oskarżony [...] został zobowiązany do solidarnego (wspólnie ze współoskarżoną [...]) naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz PFRON 90.375,29 zł w terminie 2 lat od uprawomocnienia się wyroku. Jak wynika z akt sprawy w dniu 6 grudnia 2012 r. organ I instancji przekazał stronie dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od listopada-grudnia 2005 r. do kwietnia 2008 r. w łącznej kwocie 398 248,06 zł. Pismem z dnia 31 października 2013 r. strona zwróciła się do organu I instancji o wypłatę odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych za następujące okresy: listopad-grudzień 2005 r. - w kwocie 71 988 zł, marzec-kwiecień 2006 r. - w kwocie 30 562 zł, maj-czerwiec 2006 r. - w kwocie 26 935 zł, lipiec-sierpień 2006 r. - w kwocie 22 408 zł, wrzesień-październik 2006 r. - w kwocie 19 523 zł, listopad-grudzień 2006 r. - w kwocie 15 901 zł, styczeń-luty 2007 r. - w kwocie 13 059 zł, marzec-kwiecień 2007 r. - w kwocie 11 754 zł, maj-czerwiec 2007 r. - w kwocie 9 312 zł, lipiec-sierpień 2007 r. - w kwocie 8 594 zł, wrzesień-październik 2007 r. - w kwocie 8 340 zł, listopad-grudzień 2007 r. - w kwocie 7 152 zł, styczeń 2008 r. - w kwocie 3 402 zł, marzec 2008 r. - w kwocie 1 359 zł, kwiecień 2008 r. - w kwocie 1958 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., odmówił stronie wypłaty wnioskowanych odsetek. Od powyższej decyzji [...] złożył odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż we wspomnianych okresach nie obowiązywały unormowania prawne pozwalające na wypłatę dofinansowania wraz z odsetkami w przypadku, gdy dofinansowanie to jest wypłacane z opóźnieniem. Organ wskazał, że od dnia 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 Nr 237, poz.1652), która w art. 6 i 7 wprowadziła przepisy intertemporalne. Art. 6 stanowił, że do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast art. 7 przewidywał, że sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpatruje się według przepisów dotychczasowych. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że jej wniosek złożony w dniu 31 października 2013 r. o wypłatę odsetek wynikających ze zdarzeń prawnych z lat 2006-2008 należy traktować jako wniosek dotyczący spraw niewszczętych. Wskazał, że postępowanie w sprawie wypłaty odsetek jest postępowaniem akcesoryjnym w stosunku do roszczenia głównego i zastosowanie będą miały przepisy dotyczące należności głównej. Zatem zdarzeniami determinującymi stan prawny według którego należy rozpatrywać żądanie wypłaty odsetek będzie okres w którym strona składała wnioski o wypłatę dofinansowania tj. lata 2006 - 2008, przy uwzględnieniu art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 Nr 237, poz. 1652). Od powyższej decyzji [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej na jej mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: a) zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) w związku z art. 26 c ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i art. 7 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w związku z naruszeniem zasady Lege non distinguente nec nostrum est distinguere, b) zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) w związku z art. 26 c ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 7 i 6 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię art. 7 ustawy zmieniającej. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także o wydaniu decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w toku rozpoznawania sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego. Jest kwestią bezsporną, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od listopada-grudnia 2005 r. do kwietnia 2008 r. w łącznej kwocie 398 248,06 zł organ I instancji przekazał stronie 6 grudnia 2012 r. Jest także kwestią bezsporną, że w okresie, którego dotyczy wniosek o wypłatę odsetek za wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (listopad 2005 – kwiecień 2008) w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) nie było uregulowań dot. obowiązku zapłaty odsetek, w przypadku gdy należne dofinansowanie zostanie przekazane przez Fundusz z opóźnieniem, ale były określone terminy do wypłaty dofinansowania (art. 26 c ust. 3 i 4 w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2007 r. - 7 dni od uzgodnienia salda, art. 26c ust. 3 w brzmieniu obowiązującym od dnia 30.07.2007 r. w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie). Obowiązek zapłaty odsetek od dofinansowania przekazanego z opóźnieniem został wprowadzony od dnia 1.01.2009 r. przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 Nr 237, poz.1652). Od tej daty w przypadku nieterminowego przekazania przez Fundusz kwoty miesięcznego dofinansowania od kwoty należnej nalicza się odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Art. 6 i 7 powyżej wskazanej ustawy regulują kwestie intertemporalne. I tak zgodnie z art. 6 do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 7 sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpatruje się według przepisów dotychczasowych. Strona skarżąca swoje uprawnienie do żądania odsetek od opóźnionej wypłaty dofinansowania wywodzi z terminu otrzymania dofinansowania (po wejściu w życie w/w nowelizacji) oraz z twierdzenia, że odsetki za opóźnienie są odrębną sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem sądu nie jest to stanowisko trafne. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że odsetki także w przypadku świadczenia o charakterze administracyjnym (dofinansowanie) mają charakter akcesoryjny w stosunku do świadczenia głównego. Są przecież należne za opóźnienie w wypłacie świadczenia głównego . Postępowanie o wypłatę dofinansowania jest wszczynane na wniosek pracodawcy (art. 26 c ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Ustawa ta w zarówno obecnie, jak i w okresie, którego dotyczyły wnioski o wypłatę dofinansowania regulowała terminy, w których wniosek musiał być złożony ( art. 26 c pkt 2 ustawy o rehabilitacji do 29.07.2007 r., od dnia 30.07.2007 r. rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie art., 26c ust. 6). Data wszczęcia postępowania jest datą obowiązującą dla całej sprawy, którą przede wszystkim jest wypłata miesięcznego dofinansowania. Jest to świadczenie główne, od jego zasadności zależy byt także odsetek. Odsetki jako świadczenie samodzielne nie istnieją. Ocena zasadności wypłaty odsetek zawsze musi być poprzedzona oceną zasadności świadczenia głównego. Dlatego też nie można uznać, że żądanie zapłaty odsetek ma charakter odrębnej sprawy w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 5.12.2008 r. Należy zauważyć także, że art. 6 tej ustawy używa pojęcia "stosunki prawne powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy". Jest to więc odesłanie do podstawy materialnej żądania strony, a tą jest zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w okresie objętym wnioskiem o dofinansowanie. Ten moment determinuje reżim materialnoprawny, w którym rozpoznawany jest wniosek o dofinansowanie. Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).