V SA/Wa 3041/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K S na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zobowiązania do opuszczenia terytorium RP; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K S obywatela [...] na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji . W dniu [...] stycznia 2008 r. K S wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku zainteresowany powołał się na pobyt w Polsce od roku 1996. Decyzją z [...] lutego 2008 roku nr [...] Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zobowiązał do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że K S nie spełnia warunków do udzielenia wnioskowanego zezwolenia, ponieważ nie posiada przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ani pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze zatrudnienia Cudzoziemca, jak również dochodów lub mienia wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. pełnomocnik cudzoziemca złożył odwołanie od decyzji ww. Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż K S dostarczył do Urzędu potwierdzenie salda rachunku, z którego wynika, iż posiada on na koncie kwotę [...] Zdaniem strony powyższa kwota, na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 października 2007 roku w sprawie wysokości środków finansowych, jakie powinien posiadać cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz dokumentów, które mogą potwierdzić posiadanie tych środków (Dz. U. 2007, nr 217, poz. 1616) jest wystarczająca na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia na terytorium RP przez okres 1 roku. Pełnomocnik cudzoziemca zaznaczył, iż twierdzenie organu jakoby K S posiadał w dniu złożenia wniosku na koncie [...] jest bezzasadne w świetle przepisów ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007, nr 120, poz. 818) (Dz. U. 2007, nr 120, poz. 818) oraz w/w rozporządzenia (Dz. U. 2007, nr 217, poz. 1616). Podkreślił, iż żaden z w/w aktów prawnych nie wskazuje na to aby środki finansowe jakie posiada cudzoziemiec miały być na stałe ulokowane na rachunku bankowym. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż cudzoziemiec po uzyskaniu zaświadczenia z banku może swobodnie rozporządzać swoimi środkami. Zaznaczył, iż K S posiadał w dniu złożenia wniosku odpowiednie środki wypełniające dyspozycję z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007, nr 120, poz. 818). Pełnomocnik cudzoziemca zarzucił naruszenie art. 6, 7 oraz 77 § 1 kpa z uwagi na brak zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego . Do dowołania załączył 2 potwierdzenia salda rachunku wskazujące, iż cudzoziemiec posiada w Polsce rachunek bankowy z saldem w wysokości [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] .wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007r. Nr 120, poz. 818) oraz art. 127 § 2 i art.138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej:k.p.a., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego wezwano pełnomocnika cudzoziemca pismem z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...]do dostarczenia w terminie 7 dni aktualnego tytułu prawnego do zajmowania przez K S lokalu mieszkalnego oraz przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze zatrudnienia go lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej lub dokumentów pozwalających stwierdzić posiadanie przez zainteresowanego dochodów lub mienia wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu [...] lipca 2008r. pełnomocnik cudzoziemca przesłał do organu odwoławczego jedynie umowę najmu lokalu mieszkalnego zawartą w dniu [...] lipca 2008r. na okres 2 miesięcy ( do dnia [...] sierpnia 2008r.) pomiędzy K S a [...]"A "[...]. Z uwagi na powyższe organ uznał, iż cudzoziemiec nie wykazał, iż posiada przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze zatrudnienia go lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej oraz nie przedstawił aktualnych dokumentów pozwalających stwierdzić posiadanie przez niego dochodów lub mienia wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. Ponadto podkreślił ,iż przedstawiony przez stronę tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego obejmuje tylko okres 2 miesięcy, nie zaś 1 roku. Pismem z dnia 29 października 2009 r. ( data nadania pocztowego ) KS złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2008 r.; skargę uzupełnił pismem z dnia 30 października 2008 r. W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec odniósł się do podnoszonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności niedostarczenia dokumentów wymaganych przez art. 18 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007, nr 120, poz. 818). Podkreślił, iż aktualne zaświadczenia z banku o posiadanych środkach finansowych wypełniające warunek określony w art. 18 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw zostały przesłane przez jego pełnomocnika razem z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] do organu odwoławczego, który mógł dokonać stosownych ustaleń na podstawie danych, którymi rozporządzał. Zaznaczył, iż dołożył wszelkich starań do dostarczenia dokumentów potwierdzających posiadanie środków wystarczających na pokrycie kosztów utrzymania siebie i swoich kosztów leczenia bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. Skarżący podkreślił, iż w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu, które wskazują na błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, przez organ pierwszej instancji. Zarzucił, iż organ odwoławczy nie zbadał, czy decyzja wydana przez organ I instancji była zgodna z obowiązującym prawem. Ponadto wskazał, iż organ pierwszej instancji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranego w jego sprawie materiału dowodowego i jego oceny przed wydaniem decyzji, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art. 10 k.p.a. Skarżący zaznaczył , iż już przed organem pierwszej instancji udokumentował posiadanie środków wystarczających na pokrycie kosztów utrzymania siebie i swoich kosztów leczenia bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. Cudzoziemiec podniósł ponadto, iż organy I jak i II instancji nie wzięły pod uwagę faktu, iż jego żonie A K Wojewoda [...] decyzją nr [...] , wydaną na podstawie art. 18 ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, udzielił zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Wskazał , iż wnioski o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wraz z żoną złożyli w tym samym dniu tj. [...].01.2008 r. Z uwagi na wspólnotę majątkową, fakt posiadania środków wymaganych przez art. 18 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2007 roku o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw przez cudzoziemca powinien być rozpatrywany również w oparciu o zaświadczenie o posiadanych środkach na rachunku bankowym przedstawione przez jego żonę. Skarżący podkreślił, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy w rażący sposób naruszyły zasady postępowania administracyjnego wypływające z art. 7, 77 oraz 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi R K złożonej w imieniu K S z uwagi na wniesienie jej przez osobę nieuprawnioną, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu pisma organ uznał za częściowo niezasadny podniesiony w skardze zarzut bierności organu, który w rzeczywistości dążył do dokonania prawidłowych, aktualnych ustaleń faktycznych w tym celu wzywając pełnomocnika cudzoziemca pismem z dnia [...] .06.2008r. do nadesłania dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. Szef Urzędu zaznaczył, iż w toku postępowania nie uwzględniono jednak faktu udzielenia przez Wojewodę [...] decyzją Nr [...] zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony żonie cudzoziemca - Pani A K oraz nie przeprowadzono dowodu z akt postępowania zakończonego w/w pozytywną decyzją. Po wezwaniu skarżącego, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 10.12.2008r., do osobistego podpisania skargi, wobec tego, iż pełnomocnik występujący w postępowaniu administracyjnym, który wniósł w imieniu K S skargę nie spełniał wymogów dla pełnomocnika w postępowaniu sądowym, ten brak skargi został w terminie uzupełniony ( k 23-27). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Podstawowym celem kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw stanowi, że cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 1997 r., którego pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udzieli zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 1 roku. o ile nie spowoduje to zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo obciążenia dla budżetu państwa lub nie naruszy interesu Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli cudzoziemiec spełnia łącznie następujące warunki: 1) złoży wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy; 2) wskaże lokal mieszkalny, w którym zamierza przebywać i przedstawi tytuł prawny do jego zajmowania; 3) posiada przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze zatrudnienia go lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej, lub pełnienia funkcji w zarządach osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane, lub posiada dochody lub mienie wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. 4) nie złożył wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 154 ustawy , o której mowa w art. 1. Przed wydaniem decyzji organ - zgodnie z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 tej ustawy - ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dokonana zaś w postępowaniu ocena dowodów w oparciu o art. 80 k.p.a. nie może nosić cech dowolności. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3k.p.a.). Z wyżej wskazanego wynika iż niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego określa treść regulacji art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Wobec tego iż niesporne i niewątpliwe było spełnienie przesłanek zawartych w pkt. 1 i 4 tegoż artykułu organy powinny ustalić czy cudzoziemiec spełnia warunki z pkt. 2 i 3 w sposób właściwy gromadząc niezbędne dowody, a następnie je wyczerpująco analizując, po uprzednim prawidłowym zapoznaniu strony z materiałem dowodowym i umożliwieniu jej wypowiedzenia się co do tych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.). Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organy obowiązku tego nie wykonały. We wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (strona 6 wniosku) zainteresowany podał, iż w Polsce zamierza się utrzymywać, ze środków własnych. Na dowód ich posiadania w toku postępowania przed organem I instancji przedstawił, w dniu złożenia wniosku tj. w dniu [...].01.2008r. potwierdzenie wypłaty z posiadanego przez Cudzoziemca konta bankowego sumy [...]zł w dniu [...] 12.2008r., a w dniu [...] .02.2008r. potwierdzenie wpłaty na to konto sumy [...]zł dokonanej w dniu [...] .12.2008r. Ponadto dołączona pierwotnie do akt sprawy umowa najmu, była ważna do dnia [...] .03.2008r. Należy jednak zważyć, że przy odwołaniu i w toku postępowania przed organem II instancji skarżący uzupełnił materiał dowodowy, dołączając zaświadczenie z [...] o posiadanym rachunku oraz 2 potwierdzenia salda rachunku – w zakresie środków złotówkowych ([...] zł) i walutowych ([...] ), ponadto złożył umowę najmu lokalu zawartą w dniu [...] lipca 2008r. na okres 2 miesięcy tzn. do dnia [...] sierpnia 2008r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie dokonał jednak żadnej analizy dowodów z zaświadczeń z banku, w tym zakresie powtarzając wyłącznie stwierdzenie ustawowe, iż cudzoziemiec nie wykazał, iż posiada przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze zatrudnienia go lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej oraz nie przedstawił aktualnych dokumentów pozwalających stwierdzić posiadanie przez niego dochodów lub mienia wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. W istocie więc decyzja organu drugiej instancji zapadła w zakresie bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz bez wskazania którym dowodom organ dał wiarę, a którym jej odmówił i dlaczego. Organ II instancji uznał również, iż cudzoziemiec nie przedstawił umowy najmu lokalu uprawniającej stronę do zajmowania lokalu mieszkalnego przez okres 1 roku. Należy jednak zauważyć, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że umowa najmu zawarta przez cudzoziemca z tym samym wynajmującym była sukcesywnie przedłużana. Ponadto z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw nie wynika, jak to przyjął organ, aby umowa najmu musiała być zawarta na okres 1 roku. Ponadto orzekające w sprawie organy pominęły fakt prowadzenia postępowania w sprawie wniosku złożonego przez żonę skarżącego, które zakończyło się wydaniem przez Wojewodę [..] w dniu [...] .05.2008r. decyzji Nr [...] o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony żonie Cudzoziemca - Pani A K. Fakt ubiegania się przez żonę Cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z tożsamymi przesłankami prawnymi był znany organom administracji z urzędu, a organ odwoławczy powinien uwzględnić, fakt udzielenia żonie skarżącego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i przeprowadzić dowód z akt postępowania zakończonego w/w pozytywną decyzją. Zwłaszcza, iż organ w sprawie żony cudzoziemca uznał środki posiadane przez nią za wystarczające do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w tym kosztów leczenia, bez potrzeby korzystania ze wsparcia materialnego ze środków pomocy społecznej przez okres 1 roku. Słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę, iż w sytuacji gdy w małżeństwie cudzoziemca istnieje wspólność majątkowa, fakt posiadania środków wymaganych przez art. 18 ust 1 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych przez K S powinien być rozpatrywany również w oparciu o zaświadczenie o posiadanych środkach na rachunku bankowym przedstawione przez jego żonę - A K. Nie przesądzając tych okoliczności (ustroju majątkowego łączącego małżonków, ich faktycznych stosunków majątkowych, prowadzenie wspólnego gospodarstwa) należało jednak stwierdzić, iż zaniechanie poczynienia odpowiednich ustaleń w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazuje, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu, poza koniecznością wyeliminowania powyższych wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, należy zagwarantować skarżącemu możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. Wspomnieć można, że i ten obowiązek w badanym postępowaniu nie został dochowany. Ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a. Stosownie zatem do tego przepisu Sąd stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. .