V SA/Wa 3047/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Beata Blankiewicz – Wóltańska, Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo ma prawo do zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami w wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, dokonanych w latach 2006-2013, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. i późniejszych przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Finansów jest prawidłowa. Pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących wpłat do budżetu państwa, art. 4 ustawy z dnia 23 października 2014 r. stanowi, że w sprawach dotyczących wpłat na rok 2014 i lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, skoro wpłaty zostały wyliczone prawidłowo według obowiązujących przepisów, nadpłata nie powstała, a wniosek o jej zwrot nie mógł być uwzględniony.Stan faktyczny
Województwo wniosło o zwrot nadpłaty wraz z odsetkami w wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, dokonanych w latach 2006-2013, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów regulujących te wpłaty. Minister Finansów odmówił zwrotu, uznając, że wpłaty zostały dokonane prawidłowo według obowiązujących przepisów, a art. 4 ustawy z dnia 23 października 2014 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do wpłat z lat 2014 i wcześniejszych. Województwo wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... maja 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami we wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw; oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez [...] (dalej jako Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., którą odmówiono zwrotu nadpłaty we wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, dokonanych przez Województwo [...] w latach 2006-2013.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
[...] złożyło wniosek z dnia [...] grudnia 2014 r. o zwrot nadpłaty we wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw dokonanych przez [...] w latach 2006-2013 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami.
Jako podstawę prawną wniosku Województwo wskazało przepisy art. 72 §1 pkt 1, art. 74 pkt 3 oraz art. 78 §5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 35 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...].
Minister Finansów decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. odmówił zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami we wpłatach do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, dokonanych przez [...] w latach 2006-2013.
W dniu 1 kwietnia 2015 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek [...] z dnia [...] marca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem przez Ministra Finansów decyzji z dnia [...] marca 2015 r.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r., którą odmówiono zwrotu nadpłaty we wpłatach do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, dokonanych przez [...] w latach 2006-2013.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że – opierając się na podstawie sprawozdań budżetowych [...] go za lata 2004 - 2013 ([...] sprawozdanie z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego, [...] sprawozdanie z wykonania planów wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego) i informacji Ministra Finansów o rocznych kwotach subwencji i rocznych kwotach wpłat dla [...] za lata 2006-2013, będących w posiadaniu Ministra Finansów oraz sprawozdań z wykonania budżetu [...] za lata 2004 - 2013, przekazanych przez stronę – kwoty wpłacane przez Skarżącego zostały prawidłowo ustalone i uiszczone w odpowiedniej wysokości.
Organ powołał się przy tym na przepis art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] grudnia 2014 r.), który stanowił, iż województwa, w których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w województwie (wskaźnik W) jest większy niż 110% wskaźnika dochodów podatkowych wszystkich województw (wskaźnika Ww), dokonują wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw. Zasady ustalania wpłat na 2011 r. zostały określone w ustawie z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578, z późn. zm.), przy uwzględnieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 115, poz. 966). Wskazano, że stosownie do art. 41 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r., wpłaty dokonywały jedynie te województwa, których wskaźnik W był większy od 120% wskaźnika Ww, zamiast 110%, jak określała ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Organ podkreślił przy tym, że [...] nie kwestionuje wysokości wpłat do budżetu wyliczonych na podstawie przepisów ww. ustaw, czyli uznaje, że zostały one wyliczone prawidłowo. Skarżący natomiast - wskazując na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] stanowiącym, że przepisy art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim nie gwarantują zachowania istotnej części dochodów własnych dla realizacji zadań własnych, są niezgodne z Konstytucją RP - kwestionuje sposób obliczenia tego obciążenia. Zdaniem Skarżącego skoro dochody własne Województwa składają się głównie z dochodów podatkowych, tj. dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych, konieczne było określenie poziomu gwarantującego [...] zachowanie dochodów podatkowych dla realizacji zadań własnych. Zdaniem Wnioskodawcy właściwą proporcją spełniającą te wymagania, w rozumieniu spełnienia konstytucjonalności art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jest wielkość 70% do 30%. Oznacza to, że pozostawienie Województwu dochodów podatkowych na poziomie niższym niż 70% spowoduje działanie w warunkach zakresowej niekonstytucyjności art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Minister zwrócił przy tym uwagę na przepis art. 4 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1574), który stanowi, że w sprawach dotyczących wpłat województw do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw oraz części regionalnej subwencji ogólnej dla województw, ustalonych na rok 2014 i lata wcześniejsze, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Ministra cyt. art. 4 ustawy z dnia 23 października 2014 r. przesądza o stosowaniu dotychczasowych przepisów w sprawach dotyczących wpłat województw do budżetu państwa. Przepis ten mówi o sprawach dotyczących wpłat, czyli obejmuje nie tylko sprawy dotyczące określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat do budżetu państwa, ale też innych spraw z zakresu wpłat. Sprawą dotyczącą wpłat jest niewątpliwie sprawa wszczęta na wniosek Województwa o zwrot nadpłaty. Podkreślono przy tym, że przepis art. 4 ww. ustawy jest przepisem szczególnym i późniejszym względem przepisów Ordynacji podatkowej o zwrocie nadpłaty.
Zatem, zdaniem Ministra, skoro do wpłat na rok 2014 i lata wcześniejsze stosuje się dotychczasowe przepisy, a na ich podstawie wpłaty zostały wyliczone prawidłowo, to nadpłata nie powstała a wniosek Skarżącego nie może być uwzględniony. Organ wskazał, że również przepisy Ordynacji podatkowej nie stanowią podstawy zwrotu nadpłaty. Wbrew twierdzeniom Strony skarżącej nie zostały spełnione przesłanki zwrotu nadpłaty zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej a przywołane we wniosku, w powiązaniu z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r.
Wskazano również, że Wnioskodawca bezpodstawnie opiera wniosek o pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 29 września 2014 r., w których WSA uznał, że w sprawach dotyczących określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat do budżetu państwa należy ustalić, jaka część dochodów powinna zostać pozostawiona jednostce samorządu terytorialnego na realizację jego zadań własnych, a jaka część może podlegać mechanizmowi wyrównawczemu. Sąd ściśle określił tę proporcję na 70% do 30%. Minister stwierdził, że cyt. wyroki WSA, które dla Wnioskodawcy stanowią punkt wyjścia do określenia nadpłaty, nie są prawomocne, bowiem Minister Finansów złożył skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ stwierdził też, iż w postępowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, również w związku z art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowało na to rozstrzygnięcie [...] , wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 74 pkt 3 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 w związku z art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 35 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt [...], poprzez odmowę zwrotu nadpłaty we wpłatach do budżetu państwa w sytuacji, gdy zaszły przesłanki do dokonaj stosownego zwrotu nadpłaty przewidziane w art. 74 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. gdy w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego powstała nadpłata, a [...]. złożyło stosowny wniosek o jej zwrot;
2) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z wykładnią contra legem art. 4 ustawy zadnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez "wyinterpretowanie" ze wskazanego przepisu, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnej z dnia 4 marca 2014 r. sygn. [...], domniemanie konstytucyjności, w określonym zakresie, utracił przepis art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę materialnoprawną obowiązku dokonywania wpłat do budżetu państwa i niekonstytucyjność tego przepisu ma skutek ex tunc (tj. od daty jego uchwalenia);
3) art. 78 § 5 pkt 2 w związku z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony, którym objęty był zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem, a nie "z odsetkami";
4) art. 7, art. 8, art 11, art. 77, art. 78 i art. 80 w związku z art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia oraz pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, jak również niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich motywów rozstrzygnięcia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Ministra Finansów, zawarte w decyzjach z dnia [...] maja 2015 r. i z dnia [...] marca 2015 r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dniu 4 marca 2014 r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. [...] (Dz. U. z dnia 19 marca 2014 r., poz. 348), w którym Trybunał stwierdził, że art. 25 i 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w zakresie, w jakim nie gwarantują województwom zachowania istotnej części dochodów własnych dla realizacji zadań własnych, są niezgodne z art. 167 ust. 1 i 2 w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji RP.
Jednocześnie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, TK odroczył skutek derogacyjny (utrata mocy) przez wymienione przepisy w zakresie stwierdzonej niekonstytucyjności, na okres 18 miesięcy od daty ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Odroczenie derogacji uzasadnił skomplikowaną materią ustrojową, jakiej dotyczyły kontrolowane przepisy.
Wymaga podkreślenia, że z treści art. 190 ust. 3 Konstytucji RP wynika, iż orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, co z reguły wiąże się ze skutkiem w postaci utraty mocy obowiązującej takiego aktu. W przypadku negatywnego wyroku zakresowego zakres utraty mocy obowiązującej wynika z treści wyroku TK, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Jednakże przepis art. 190 ust. 3 Konstytucji RP zawiera zastrzeżenie, w myśl którego TK może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, w tym przypadku 18 miesięcy liczonych od daty ogłoszenia orzeczenia.
W sprawach ze skarg Skarżącego toczyły się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawy, które dotyczyły problematyki związanej z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. (m. in. sygn. akt V SA/Wa 860/14, V SA/Wa 1214/14 itd., wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzekającemu Sądowi jest znana treść tych wyroków, jak również fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II GSK 2989/14 , II GSK 62/15 itd. uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie w wyniku ponownego rozpoznania spraw oddalił skargi Skarżącego na mocy art. 151 p.p.s.a.
Z uzasadnień cyt. wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przewidziany w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego mechanizm ustalania wysokości wpłat i wypłat wyrównawczych działa na zasadzie naczyń połączonych. Przepis art. 25 ustawy stanowi, że część regionalną subwencji ogólnej dla województw uboższych ustala się w wysokości łącznej kwoty wpłat dokonanych przez województwa o wyższych dochodach. Należałoby w związku z tym rozważyć, w jakim stopniu ustalenie wpłat [...]. na poziomie 30 % jego dochodów własnych wpłynie na dochody województw uboższych, i czy to obniżenie nie będzie stanowiło zagrożenia dla wykonywania ich zadań samorządowych, a więc czy nie będzie prowadziło do naruszenia w stosunku do nich gwarancji konstytucyjnych, przewidzianych w art. 166 ust. 1 i 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Ze względu na ten związek wpłat i wypłat na część regionalną subwencji ogólnej dla województw przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego objęte zostały łącznie art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Zdaniem NSA odpowiedź na pytanie, czy w rozpatrywanych sprawach dopuszczalne było odstąpienie od zastosowania zakwestionowanych przez TK przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wymagało zbadania jeszcze jednej, równie istotnej kwestii.
Mianowicie w uzasadnieniu wyroku TK podkreślił, że istnieje potrzeba zmiany przepisów prawnych w tym zakresie i ta zmiana musi być poprzedzona szeroką analizą sytuacji ekonomicznej wszystkich województw, w kontekście ich dochodów i potrzeb wydatkowych oraz opracowania wskaźników, które dawałyby gwarancję zmniejszenia dochodów własnych samorządów bogatszych wyłącznie w niezbędnym zakresie oraz opracowania wskaźników granicznych uwzględniających różne stany gospodarcze oraz stan finansów jednostek samorządu terytorialnego na datę dokonania wpłaty wyrównawczo - korekcyjnej.
Zdaniem NSA wynika z tego, że Trybunał miał świadomość złożoności badanej materii i w związku z tym uznał, że dla rozwiązania tych problemów konieczna jest interwencja ustawodawcy, poprzedzona wspomnianą analizą ekonomiczną.
Zdaniem NSA należało zatem rozważyć, czy wobec utrzymania samej instytucji wpłat i dopłat wyrównawczo – korekcyjnych, jako niebudzącej zastrzeżeń konstytucyjnych (patrz: wyrok TK z 25 lipca 2006 r., [...]), możliwe będzie jej stosowanie, do nadejścia terminu utraty mocy obowiązującej przez niekonstytucyjne przepisy, z pominięciem regulacji zawartych w art. 25 i art. 31 ustawy o dochodach, w sposób, który zapewni wszystkim samorządom wojewódzkim istotną część ich dochodów dla realizacji zadań własnych, a więc zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na tak postawione zagadnienie WSA w Warszawie w wyrokach, które zapadły w wyniku cyt. wyroków NSA z dnia 4 września 2015 r. (patrz: wyrok z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 993/15 i innych, dostępne tamże) - jak już wspomniano, oddalających skargi – wskazał, że w związku z tym powstaje pytanie, czy takich ustaleń faktycznych powinien i czy może dokonać organ. WSA podkreślił przy tym, że zasadność tego pytania jawi się jako oczywistość zważywszy na fakt, iż NSA podkreśliło w swoich wyrokach (zob. str. 8-9 uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 62/15) że :
1) Należałoby rozważyć w jakim stopniu ustalenie wpłat [...] na poziomie 30% jego dochodów własnych wpłynie na dochody województw uboższych i czy to obniżenie nie będzie stanowiło zagrożenia dla wykonywania ich zadań samorządowych, a więc czy nie będzie prowadziło do naruszenia w stosunku do nich gwarancji konstytucyjnych przewidzianych w art. 166 ust. 1 i 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.
2) To czy w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne było odstąpienie od zastosowania zakwestionowanych przez TK przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wymagało zbadania sytuacji ekonomicznej wszystkich województw w kontekście ich dochodów i potrzeb wydatkowych oraz opracowania wskaźników granicznych uwzględniających różne stany gospodarcze oraz stan finansów jednostek samorządu terytorialnego na datę dokonania wpłaty wyrównawczo-korekcyjnej.
3) Należało rozważyć czy wobec utrzymania samej instytucji wpłat i dopłat wyrównawczo-korekcyjnych jako niebudzącej zastrzeżeń konstytucyjnych możliwe będzie jej stosowanie do nadejścia terminu utraty mocy obowiązującej przez niekonstytucyjne przepisy z pominięciem regulacji zawartych w art. 25 i art. 31 ustawy o dochodach w sposób który zapewni wszystkim samorządom wojewódzkim istotną część ich dochodów dla realizacji zadań własnych, a więc zgodnie z wyrokiem TK.
WSA rozpoznając niniejszą sprawę - szanując pogląd wyrażony przez NSA w cyt. wyrokach odnoszących się do kwestii stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. oraz mając też na względzie treść art. 170 p.p.s.a. – zauważa, że w sprawie nie istnieją żadne przesłanki wskazujące na to, aby NSA odstąpiło od niego w tej sprawie w przypadku rozpoznawania ewentualnej kasacji.
NSA podkreśliło bowiem (w uzasadnieniu przywołanego wcześniej wyroku), że uprawnionym jest pogląd, którego istotą jest przyjęcie, iż żadnych ustaleń w kwestii sytuacji finansowej strony skarżącej oraz beneficjentów wpłat korekcyjno-wyrównawczych nie może czynić nie tylko sąd, ale i organ - a jeśli tak - to przepisy, których konstytucyjność zakwestionował Trybunał mogą i powinny być stosowane w okresie odroczenia ich skutku derogacyjnego.
Z takiego też założenia wyszedł ustawodawca, wprowadzając cyt. regulację art. 4 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1574), który stanowi, że w sprawach dotyczących wpłat województw do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw oraz części regionalnej subwencji ogólnej dla województw, ustalonych na rok 2014 i lata wcześniejsze, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten jest przepisem obowiązującym zarówno organy, jak i sąd administracyjny, a jego obowiązywanie wynika również z kontekstu cyt. przepisu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r.
Mając powyższe na względzie Sąd stoi tym samym na stanowisku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zarówno gdy chodzi o wskazaną przez organ podstawę prawną jej wydania, jak i wysokość wyliczonego zobowiązania obciążającego Stronę skarżącą, a tym samym bezpodstawność uznania, że w sprawie doszło do nadpłaty w zakresie wskazanym we wniosku Skarżącego.
Jednocześnie Sąd pragnie wskazać, że w tym kontekście nie miały usprawiedliwionych podstaw nie tylko dodatkowe zarzuty Skarżącego sformułowane w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., ale i argumentacja przedstawiona na ich poparcie, co wynika z treści uzasadnienia przywołanego wyroku NSA wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 62/15 ( i innych z dnia [...] września 2015 r.), które w podstawowych i istotnych dla rozstrzygnięcia tejże sprawy kwestiach było jednoznaczne i przesądzające.
Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość zastosowania przez organ art. 74 pkt 3 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 w związku z art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 35 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt [...].
Z powyższej argumentacji zdaniem Sądu nie można również wywieść, iż organy działały z naruszeniem przepisu art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z wykładnią contra legem art. 4 ustawy zadnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, tak jak to wskazano w treści skargi.
W powyższym kontekście nie można też zarzucić organom, że działały z naruszeniem art. 78 § 5 pkt 2 w związku z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony, którym objęty był zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem.
Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Organy nie negowały wskazanych dokumentów, lecz je oceniły. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innych dowodów nie uznał jako znaczących przy rozstrzyganiu sprawy, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd ponadto wskazuje, że organy dokonały ustaleń w oparciu o wyczerpująco zebrany i właściwie rozpatrzony materiał dowodowy, zapewniły Skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania.
Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7, art. 8, art 11, art. 77, art. 78 i art. 80 w związku z art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia oraz pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, jak również niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich motywów rozstrzygnięcia.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło