V SA/Wa 3049/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. A. P. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia ... listopada 2016 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego przez R. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub spółka) w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, Oś priorytetowa 1: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia, Działanie 1.2 Internacjonalizacja MŚP dokonana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP lub organ). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt[...], który został zarejestrowany pod nr [...]. Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej spółka została poinformowana pismem z [...] września 2016 r., nr [...], że wniosek nie został wybrany do dofinansowania, gdyż Komisja Oceny Projektów uznała, że projekt nie spełnił wszystkich obligatoryjnych kryteriów wyboru projektów. W wyniku tej oceny projekt uzyskał [...] punktów. Wyjaśniono przy tym, iż projekt nie spełnił kryteriów nr: 5 "Wybrany wykonawca posiada doświadczenie i potencjał niezbędny do należytego świadczenia usług internacjonalizacji działalności biznesowej, której dotyczy projekt"; nr 7 "Przychody ze sprzedaży zagranicznej w ostatnim roku obrotowym wnioskodawcy są mniejsze od 30 % sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i usług", gdyż w ramach ich oceny projekt otrzymał 0 pkt. Nie zgadzając się z powyższą informacją w przedmiocie oceny projektu, pismem z [...] września 2016 r. skarżąca złożyła protest od negatywnej oceny kryterium nr 5 "Wybrany wykonawca posiada doświadczenie i potencjał niezbędny do należytego świadczenia usług internacjonalizacji działalności biznesowej, której dotyczy projekt". W uzasadnieniu protestu strona wskazała, że wykonawca (A.) przedłożył uwierzytelnione referencje od 12 podmiotów (klientów), które w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdzają realizację dla nich usług związanych z internacjonalizacją. Dokumenty te jednoznacznie stwierdzają, że wykonawca realizował dla nich usługi związane z internacjonalizacją, co więcej, wprost wskazują, iż wykonawca opracował i skutecznie wdrożył dla nich modele biznesowe. Zdaniem strony "referencje" są dokumentami, których treść/zapisy są wystarczającym dowodem zaistnienia określonych faktów - wykonania wskazanych w nich usług oraz sposobu i satysfakcji z ich wykonania. To podmioty "wystawiające" referencje swoim podpisem stwierdzają i zapewniają, co im zostało dostarczone i w jaki sposób wykonane - w tym przypadku jednoznacznie stwierdzają, że model biznesowy został opracowany oraz wdrożony - w sposób - skuteczny. Strona nie zgodziła się ze stwierdzeniem, iż podczas Panelu Ekspertów przedstawiciel wykonawcy nie podał przykładowych skutecznych działań wdrożenia modelu biznesowego. Wskazano, że przedstawiciele Panelu Ekspertów wymagali od wykonawcy przedstawienia faktur lub umów potwierdzających realizację usług internacjonalizacji. Dokumenty takie ani nie wynikają z wymogów Wytycznych, ani nie potwierdzają same w sobie faktu wykonania czy też skutecznego wykonania usługi. Co więcej wchodzą w dokumentację z zakresu "tajemnicy przedsiębiorstwa". W ocenie skarżącej żądanie przedłożenia takich dokumentów wykracza poza zakres oceny merytorycznej i jest swoistym nadużyciem. Ponadto strona wskazała, że uwierzytelniła współpracę z partnerami zagranicznymi poprzez okazanie listów intencyjnych, aktualnych z pierwszego kwartału 2016 roku. Listy intencyjne wszystkich partnerów wskazują na cel współpracy w zakresie przydatności do celów realizacji Projektów. W każdym liście były dane nazwa podmiotu, podpis, pieczątka identyfikująca podmiot, cel, forma i zakres współpracy zostały przedstawione w treści listów intencyjnych, czyli w celu realizacji internacjonalizacji dla polskich przedsiębiorców. Podkreślono, że we wszystkich listach została określona przez fakt podpisania listu realizowana kooperacja, czyli współdziałanie i cel działania na przyszłość, czyli że jest i będzie kontynuowana. Dalej strona odniosła się do stanowiska Komisji, że sieć [...], na które wskazał wykonawca nie może być traktowana jako udokumentowana współpraca, gdyż, jak stwierdza Komisja "są to osoby które jedynie znajdują się na liście kontaktowej wykonawcy i nie mogą być traktowani jako udokumentowana współpraca". Spółka wskazał, że dzięki Linkedin - sieci współpracy międzynarodowej - wykonawca ma dostęp do ekspertów, przedstawicieli z wszystkich branż oraz krajów, dzięki, którym istnieje możliwość pozyskiwania informacji dla klientów dotyczących specyfiki każdego rynku bezpośrednio od rezydentów. Pismem z [...] listopada 2016 r., nr [...], PARP poinformowała skarżącą, że ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo. W uzasadnieniu organ wskazał, że biorąc pod uwagę zapisy Regulaminu konkursu i dokonaną na ich podstawie weryfikację poprawności procedury wyboru wykonawcy modelu biznesowego internacjonalizacji oraz jego potencjał i zasoby, wskazanie przez skarżącą w uzasadnieniu swojego stanowiska jedynie na wystawione referencje, które w ocenie wnioskodawcy są wystarczającym potwierdzeniem doświadczenia usług wykonawcy związanych z internacjonalizacją tj. opracowaniem i wdrożeniem modeli biznesowych - w ocenie rozpatrującego protest jest niewystarczające. Zdaniem PARP, referencje dokumentują jedynie jedno z czterech warunków potwierdzenia doświadczenia i potencjału wykonawcy, wskazanych w kryteriach, tj. doświadczenie wykonawcy w realizacji usług doradczych polegających na opracowaniu i skutecznym wdrożeniu nowych modeli biznesowych prowadzących do umiędzynarodowienia działalności gospodarczej (w tym w zakresie poszukiwania nowych rynków docelowych i kluczowych partnerów biznesowych na rynkach docelowych) na rzecz co najmniej 5 podmiotów gospodarczych. Organ podkreślił, że ocena doświadczenia wykonawcy w zakresie skuteczności wdrożenia modeli biznesowych internacjonalizacji może mieć miejsce w trakcie posiedzenia Panelu Ekspertów, podczas którego zarówno wnioskodawca, jak i wykonawca posiada możliwość uwierzytelnienia (rozumianego jak uwiarygodnienie) doświadczenia wykonawcy w zakresie skuteczności wdrożenia modeli poprzez omówienie/przedstawienie lub zaprezentowanie Komisji Oceniającej efektów przeprowadzonych wdrożeń. Dalej organ wskazał, że w wyniku przesłuchania nagrania z przebiegu Panelu Ekspertów, w którym uczestniczył wnioskodawca wraz z wykonawcą rozpatrujący protest stwierdził, że na prośbę jednego z ekspertów w zakresie wskazania skutecznego wdrożenia modeli biznesowych (z zyskiem) z branży zbliżonej do branży wnioskodawcy, wykonawca przedstawił tylko jeden przykład, gdzie w wyniku przygotowanego modelu biznesowego, dostarczona została klientowi baza danych. W odniesieniu natomiast do pytań eksperta w zakresie przedłożonych referencji - na czym polegała obsługa firmy [...], wykonawca nie był w stanie udzielić precyzyjnej odpowiedzi w zakresie wdrażania modeli biznesowych. W wyniku analizy posiadanej dokumentacji, wykonawca udzielił wymaganych informacji dotyczących firmy [...]. Zdaniem PARP, biorąc pod uwagę powyższe, nie można uznać doświadczenia wykonawcy w realizacji usług doradczych polegających na opracowaniu i skutecznym wdrożeniu nowych modeli biznesowych, dotyczących rynków (w ujęciu branżowym i/lub geograficznym) właściwych ze względu na działalność wnioskodawcy, prowadzących do umiędzynarodowienia działalności gospodarczej na rzecz, co najmniej 5 podmiotów gospodarczych, za uwierzytelnione w stopniu dostatecznym. Przedstawienie dokumentów w postaci referencji - zdaniem organu - nie jest wystarczającym dowodem na jednoznaczne potwierdzenie podczas oceny merytorycznej i Panelu Ekspertów skuteczności usług opracowania i wdrożenia modeli biznesowych internacjonalizacji przez wykonawcę. Organ podkreślił ponadto, że w wyniku przesłuchania przedmiotowego nagrania z przebiegu Panelu Ekspertów stwierdzono także, że wykonawca, wbrew twierdzeniom zawartym w proteście, nie został poproszony o przedstawienie faktur lub umów potwierdzających realizację usług internacjonalizacji. Podczas Panelu Ekspertów wykonawca został poproszony o potwierdzenie podanych informacji odnośnie spełniania wymogów minimalnych stawianych wykonawcom usług w zakresie posiadanych kompetencji i potencjału, a także w zakresie wymaganego doświadczenia, a zatem w zakresie przedłożonych do wniosku o dofinansowanie referencji, co jest zgodne z opisem ocenianego kryterium. Na Panelu Ekspertów wykonawca został również zapytany o współpracę z podmiotami zagranicznymi. Eksperci wskazali m.in, że 2 z 3 przedłożonych listów intencyjnych zostały jedynie parafowane - brak jest stosownych podpisów osób upoważnionych, co nie pozwala potwierdzić, kto faktycznie je podpisał. Podczas Panelu wykonawca został poproszony o wskazanie rzeczywistej współpracy z podmiotami, które wystawiły listy intencyjne. Wykonawca potwierdził, że dotychczas nie zrealizował żadnych działań we współpracy z ww. podmiotami. Dalej organ wskazał, że we wniosku o dofinansowanie w odniesieniu do punktu "członkostwo w organizacjach, partnerstwach lub sieciach współpracy międzynarodowej oraz inne posiadane kontakty międzynarodowe, które mogą mieć wpływ na skuteczność usług", wnioskodawca wskazał, że "dodatkowo wnioskodawca [rozpatrujący protest rozumie, że chodzi o wykonawcę] posiada sieć [...] na całym świecie, z którymi stale współpracuje w zakresie świadczenia usług doradczych". Podkreślono, że rozpatrujący protest domniemuje, że "w tle" chodzi o sieć kontaktów Linkedin, jednak wykonawca nie wykazał sieci kontaktów Linkedin w treści swojej oferty (wskazał na "dostęp do wiedzy w ramach udziału w sieci współpracy międzynarodowej - posiadamy sieć rezydentów w krajach docelowych i innych - razem utworzyliśmy sieć ponad [...] na świecie'''). Pomimo powyższego organ wskazał, że Linkedin nie jest organizacją, nie określa się jako sieć współpracy - to sieć zaufanych kontaktów do osób. Korzystanie z platformy społecznościowej nie jest i nie może być traktowane jako członkostwo (osoby zarejestrowane mają status użytkownika). Zatem nie można uznać, że wykonawca wykazał członkostwo w sieciach współpracy międzynarodowej. W odniesieniu do przedłożonych wraz z wnioskiem o dofinansowanie listów intencyjnych, PARP zwróciła uwagę na fakt, iż co do zasady listy intencyjne mają na celu regulowanie przyszłej współpracy pomiędzy podmiotami i zobowiązują obie strony do uczestnictwa w danym projekcie; nie oznacza to jednak powstania stosunku zobowiązaniowego bądź przyrzeczenia zawarcia w przyszłości umowy. Zdaniem PARP, w wyniku analizy załączonych do oferty wykonawcy listów intencyjnych oraz przebiegu Panelu Ekspertów, nie można uznać, iż minimalny wymóg dotyczący współpracy (a nie zamiarze rozpoczęcia współpracy jak zostało określone w listach intencyjnych) wykonawcy z podmiotami (organizacjami, instytucjami i przedsiębiorstwami) operującymi i rezydującymi (mającymi siedzibę lub oddział na wskazanych przez wnioskodawcę rynkach w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji) został w dostatecznym stopniu spełniony, tym bardziej, iż nie zostały - oprócz listów intencyjnych - przedstawione inne, uwierzytelniające tę współpracę dokumenty. Na Panelu Ekspertów wykonawca nie potwierdził kooperacji w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji, z co najmniej 2 podmiotami operującymi i rezydującymi (mającymi siedzibę lub oddział przez okres co najmniej 12 ostatnich miesięcy) na potencjalnych rynkach zagranicznych Zleceniodawcy. Dodatkowo, podczas Panelu wykonawca potwierdził, że dotychczas nie zrealizował żadnych działań we współpracy z ww. podmiotami. Organ stwierdził, że nie jest zatem możliwe potwierdzenie, czy wykonawca spełnia określony w kryterium warunek członkostwa w organizacjach lub sieciach współpracy międzynarodowej oraz posiadanych kontaktów/partnerów międzynarodowych, które mogą mieć wpływ na skuteczność usług - w szczególności na rynkach zagranicznych (w ujęciu branżowym i geograficznym) adekwatnych do oferty handlowej wnioskodawcy i doświadczenia wykonawcy. W ocenie rozpatrującego protest, wykonawca nie spełnia warunku określnego w Zapytaniu ofertowym (nie załączył do oferty oraz nie okazał na Panelu Ekspertów) udokumentowanego potwierdzenia współpracy z podmiotami rezydującymi lub operującymi na rynku zagranicznym. Wobec powyższego, zdaniem PARP, kryterium wybrany wykonawca posiada doświadczenie i potencjał niezbędny do należytego świadczenia usług internacjonalizacji działalności biznesowej, której dotyczy projekt nie może być uznane za spełnione, a protest za zasadny w przedmiotowym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wskazała, że dotyczy ona wadliwości przyznania "0" punktów wg kryterium Standardów wyboru wykonawcy oraz sposobu prowadzenia Panelu Merytorycznego względem wykonawcy i wnioskodawcy we wniosku o dofinansowanie nr [...]. W obszernym uzasadnieniu spółka między innymi podkreśliła, że pomimo przedłożenia listów referencyjnych w zakresie nowych modeli biznesu, nie zadawano pytań wykonawcy w celu stwierdzenia uwierzytelnienia dla wszystkich co najmniej 5 listów referencyjnych, a listów referencyjnych zostało przedłożonych od 10 firm, dla których wykonawca wykonał usługę. Zdaniem strony, w ten sposób panel ekspertów wykazał postawę stronniczą, zakładając z góry brak uwierzytelnienia. Taka postawa stronnicza wszystkich członków panelu ekspertów jest sprzeczna z zasadami zachowania obiektywizmu. Strona stwierdziła że w niniejszej sprawie procedury zostały złamane. Spółka wskazała, że nie było przeprowadzonej procedury weryfikującej dla wszystkich wykonanych usług, z co najmniej 5 listów referencyjnych, gdyż wykonawca składał od 10 do 12 listów referencyjnych. Panel Ekspertów nie zapoznał się ani razu z opracowanymi modelami biznesu przez wykonawcę. Na żadnym z 6 spotkań i postępowań dowodowych w zakresie oceny merytorycznej żaden z członków panelu ekspertów oraz reprezentant PARP nie poprosili, nie zażądali przedstawienia jakiejkolwiek treści, zawartości z opracowanych nowych modeli biznesu dla klientów, którzy zaświadczyli listami referencyjnymi. Strona wskazała, że Panel Ekspertów oraz reprezentant PARP nie czytał ani jednego fragmentu opracowań nowych modeli biznesu autorstwa wykonawcy dla klientów, którzy zaświadczyli listami referencyjnymi. Panel Ekspertów oraz reprezentant PARP nie miał w ręce ani jeden raz, ani przez moment jakiegokolwiek pełnego opracowanego nowego modelu biznesu wykonawcy dla klientów, którzy zaświadczyli listami referencyjnymi. Zdaniem spółki nie mogli zbadać i poznać merytorycznie opracowanych nowych modeli biznesu przez wykonawcę dla klientów, którzy zaświadczyli listami referencyjnymi, ponieważ nie zweryfikowali wykonawcy o wszystkie wykonane usługi. Dlatego również z tym zakresie zasada i procedura kontradyktoryjna zostały naruszone. Zdaniem strony zostało złamane prawo w zakresie obrony merytorycznych uprawnień do wykonywania usługi jako wykonawca. W dalszej części uzasadnienia strona stwierdziła, że uwierzytelniła posiadanie największej sieci współpracy międzynarodowej i posiadanych kontaktów z partnerami zagranicznymi do wspierania procesów internacjonalizacji. Wskazano, że wykonawca na dzień wszystkich spotkań w panelach ekspertów posiadał ponad [...] w praktycznie wszystkich krajach Europy i najważniejszych kierunkach i szansach polskiego exportu w Azji, w Afryce, w obydwu Amerykach, szczególnie w krajach z pierwszej 20 największej wymiany exportowej. Wykonawca miał wydruk liczby członków własnej sieci współpracy międzynarodowej. Podkreślono, że wykonawca przedłożył go jako dowód przed panelem ekspertów, ale nikt praktycznie nie badał funkcjonalności tej sieci, jak działa, jakie daje korzyści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest okazała się zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 217 ze zm., dalej: ustawa) w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego, i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, która znalazła ostateczny wynik w informacji z [...] listopada 2016 r., stwierdzić wypada, że nie odpowiadają one prawu. Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania IOK (PARP) z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z: - ustawą z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 ; - Regulamin konkursu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, Oś priorytetowa I: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia, Działanie 1.2 Internacjonalizacja MŚP I Etap, Nr konkursu: I, Rok: 2016 wraz z załącznikami w tym: kryteriami wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia; Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt skarżącej nie spełnił kwestionowanego przez spółkę kryterium merytorycznego (Panel ekspertów) nr 5 "Wnioskodawca posiada w ofercie co najmniej jeden produkt (wyrób lub usługę), który może być przedmiotem sprzedaży zagranicznej". Projekt bowiem skarżącej uzyskał 0 punktów, gdzie przy ocenie tego kryterium wymagane jest uzyskanie co najmniej 1 pkt z trzech możliwych do zdobycia. W związku z powyższym sąd w pierwszej kolejności dokona oceny prawidłowości dokonanego przez organ rozstrzygnięcia w powyższym zakresie. Zgodnie z opisem kryterium nr 5, kryterium to oceniane jest przez panel ekspertów – rozmowa z przedstawicielami wnioskodawcy oraz wybranego wykonawcy. Wskazano, że kryterium weryfikuje wiedzę, doświadczenie i potencjał wybranego wstępnie wykonawcy usług w zakresie: - zasad tworzenia modeli biznesowych zawierających odniesienia do przynajmniej następujących elementów: kluczowi partnerzy, kluczowe działania, kluczowe zasoby, oferowane wartości, relacje z klientami, kanały dystrybucji, segmenty klientów, struktura kosztów, struktura (źródła) przychodów; - potencjalnych, najbardziej atrakcyjnych zagranicznych rynków zbytu oferty handlowej wnioskodawcy (konieczne uzasadnienie); - kluczowych imprez targowo-wystawienniczych dotyczących asortymentu wnioskodawcy; - zasobów kadrowych (eksperckich), organizacyjnych (np. dostęp do wiedzy w ramach udziału w sieci współpracy międzynarodowej) i aktywów niematerialnych (np. posiadane bazy danych, know-how), które zostaną zaangażowane do realizacji zadań na rzecz wnioskodawcy, w tym doświadczenie posiadanego personelu; - członkostwa w organizacjach lub sieciach współpracy międzynarodowej oraz posiadanych kontaktów / partnerów międzynarodowych, które mogą mieć wpływ na skuteczność usług – w szczególności na rynkach zagranicznych (w ujęciu branżowym i geograficznym) adekwatnych do oferty handlowej wnioskodawcy i doświadczenia wykonawcy; - potencjalnego wpływu innych zadań, które będą realizowane przez wykonawcę na rzecz innych podmiotów, w szczególności innych wnioskodawców lub beneficjentów działania 1.2 POPW (czy zadania te nie będą kolidować z możliwością terminowej realizacji usług zleconych przez wnioskodawcę). Podano również, że te informacje należy przedstawić we wniosku, a podczas spotkania potwierdzić informacje odnośnie spełniania wyżej wymienionych wymogów minimalnych stawianych wykonawcom usług w zakresie posiadanych kompetencji i potencjału, a także w zakresie wymaganego doświadczenia, tj. należy uwierzytelnić: ( doświadczenie wykonawcy w realizacji usług doradczych polegających na opracowaniu i skutecznym wdrożeniu nowych modeli biznesowych prowadzących do umiędzynarodowienia działalności gospodarczej (w tym w zakresie poszukiwania nowych rynków docelowych i kluczowych partnerów biznesowych na rynkach docelowych) na rzecz co najmniej 5 podmiotów gospodarczych w branży wnioskodawcy udokumentowane poprzez okazanie stosownych referencji potwierdzających skuteczność ww. usług (od minimum 5 podmiotów); ( powyższe doświadczenie dotyczy rynków (w ujęciu branżowym i geograficznym) właściwych ze względu na działalność wnioskodawcy; - wykonawca współpracuje z podmiotami (organizacjami, instytucjami i przedsiębiorstwami) operującymi i rezydującymi (mającymi siedzibę lub oddział przez okres co najmniej 12 ostatnich miesięcy względem dnia złożenia wniosku o dofinansowanie) na tych rynkach, w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji; ( zobowiązanie i gotowość do realizacji usług w terminach wskazanych we wniosku o dofinansowanie w przypadku otrzymania wsparcia przez wnioskodawcę), tj. czy wykazany potencjał wykonawcy jest wystarczający do terminowej realizacji umowy podpisanej przez wnioskodawcę z wykonawcą, w tym w kontekście zadań wykonywanych przez wykonawcę na rzecz innych podmiotów. Możliwe jest przyznanie 0, 1, 2 lub 3 pkt, przy czym: - 0 pkt - kryterium niespełnione albo spełnione w stopniu niedostatecznym (oznacza odrzucenie wniosku o dofinansowanie); - 1 pkt - kryterium spełnione w stopniu wymaganym (okazane referencje od co najmniej 5 klientów w zakresie ww. usług, udokumentowana kooperacja w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji z co najmniej 1 podmiotem operującym i rezydującym (mającym siedzibę lub oddział przez okres co najmniej 12 ostatnich miesięcy) na potencjalnym rynku zagranicznym wnioskodawcy); - 2 pkt - kryterium spełnione w stopniu wyższym niż wymagany (okazane referencje od co najmniej 10 klientów w zakresie ww. usług, udokumentowana kooperacja w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji z co najmniej 2 podmiotami operującymi i rezydującymi (mającym siedzibę lub oddział przez okres co najmniej 12 ostatnich miesięcy) na potencjalnych rynkach zagranicznych wnioskodawcy); - 3 pkt - kryterium spełnione w stopniu wyższym niż wymagany (okazane referencje od co najmniej 15 klientów w zakresie ww. usług, udokumentowana kooperacja w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji z co najmniej 3 podmiotami operującymi i rezydującymi (mającym siedzibę lub oddział przez okres co najmniej 12 ostatnich miesięcy) na potencjalnych rynkach zagranicznych wnioskodawcy). Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w tym kryterium 1 pkt. W sprawie sporne jest, czy projekt strony winien uzyskać 1 pkt, który pozwoliłby na uznanie spełnienia tego kryterium. Zdaniem skarżącej jej projekt winien uzyskać ten punkt. Przeciwnego zdania jest PARP. W ocenie sądu w sprawie brak jest jednoznacznych informacji, które pozwoliłyby ocenić negatywnie to kryterium przez Panel Ekspertów. W tym miejscu bowiem trzeba wskazać, że to Panel Ekspertów – rozmowa z przedstawicielami wnioskodawcy oraz wybranego wykonawcy - zgodnie z opisem kryterium dokonuje oceny tego kryterium. W sprawie niewątpliwe jest, że skarżąca do wniosku o dofinansowanie załączyła 12 uwierzytelnionych referencji oraz listy intencyjne. W sprawie brak jest jednoznacznych informacji ile tych listów skarżąca załączyła, gdyż do skargi wraz z dokumentacją załączono 4 listy intencyjne (jeden list jest w dwóch egzemplarzach). Natomiast podczas rozmowy na Panelu Ekspertów pada liczba 3 listów intencyjnych. Jednakże liczba 4, czy też 3 nie ma większego znaczenia, gdyż hipotetycznie przyjmując prawidłowość wszystkich powyższych dokumentów oraz hipotetycznie zakładając, że referencje dokumentują usługi wykonawcy w sposób wymagany opisem kryterium, a także, że dokumentują kooperację w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji z podmiotem operującym i rezydującym (co najmniej 12 ostatnich miesięcy) na potencjalnym rynku zagranicznym skarżącej, to należałoby uznać to kryterium za spełnione. Słusznie bowiem skarżąca powołując się na pytania i odpowiedzi zawarte na stronie internetowej dotyczącej tego Działania wskazała, że listy intencyjne mogą potwierdzać współpracę wykonawcy z partnerami zagranicznymi. Mając powyższe na względzie niebagatelnego znaczenia nabiera konieczność prawidłowego przeprowadzenia rozmowy na Panelu Ekspertów, na którym to wykonawca może i powinien zostać skonfrontowany z załączonymi dokumentami potwierdzającym doświadczenie tego podmiotu w prowadzeniu usług internacjonalizacji. Sąd dokonał przesłuchania zapisu rozmowy z przedstawicielami skarżącej oraz wykonawcy, która miała miejsce na Panelu Ekspertów (zapis obrazu i dźwięku) i stwierdza, że z tak przeprowadzonej rozmowy nie można było wywieść, że projekt strony nie spełnił kryterium nr 5. Podczas Panelu Ekspertów bowiem nie zadano, żadnego ogólnego pytania, które nie pozwoliłoby na przyznanie co najmniej 1 pkt. Wszystkie pytania miały charakter bardzo szczegółowy i odnosiły się do konkretnych podmiotów. W toku rozmowy podły nazwy czterech podmiotów ([...]). Z czego, co do pierwszego podmiotu, tj. [...], nazwa tego podmiotu padła w kontekście skutecznego wdrożenia modelu biznesu ze zbliżonej branży, jednakże strona nie dokumentowała we wniosku o dofinansowanie doświadczenia wykonawcy we współpracy z tym podmiotem (brak referencji), a nazwa podmiotu [...] (rynek [...]) padała w kontekście udokumentowania współpracy z tym podmiotem i w tym zakresie sąd poniżej szerzej rozwinie argumentację. Kolejne dwie nazwy podmiotów, tj. [...] (rynek [...]) oraz [...] (rynek [...]) padły w kontekście pytania o referencje i opracowania i wdrożenia skutecznego modelu skutecznego modelu biznesowego. Wykonawca w odpowiedzi na pytanie nie potrafił odpowiedzieć na nie bez wglądu do dokumentów. Jednakże po przejrzeniu swoich dokumentów wskazał na czym polegało wdrożenie modelu biznesowego dla [...] na rynku [...]. Odnośnie firmy [...] nie zdążył udzielić odpowiedzi, gdyż zakończył się czas. Tym samym na podstawie tak przeprowadzonej rozmowy nie można było wyprowadzić wniosku, że skarżąca nie załączyła referencji od 5 podmiotów dokumentujących usługi wykonawcy w sposób wymagany opisem kryterium. Skoro podczas panelu nie padły pytania i odpowiedzi ogólne dotyczące powyższej przesłanki stanowiącej jeden z dwóch warunków do otrzymania 1 pkt, to brak jest podstaw do wyciągania negatywnych konsekwencji. Nawet przyjmując, czego w odniesieniu do podmiotu[...] zarówno sąd oraz sama PARP w odpowiedzi na protest nie potwierdza, że wykonawca w odniesieniu do podmiotów [...] nie wykazał w sposób prawidłowy wykonywanych usług na ich rzecz, to i tak do analizy Panelu Ekspertów pozostało pozostałe 10 referencji, co do których nie padły żadne pytania zarówno indywidualne, jak i ogólne. Trzeba również wskazać, że w odniesieniu do [...] wykonawca wyjaśnił, jakie usługi świadczył dla tego podmioty, wskazał, że sporządził model biznesowy oraz udostępnił bazę. W związku z tym w odniesieniu do tego podmiotu w ocenie sądu skarżąca wykazał, że wykonawca świadczył w sposób wymagany dokumentacją. Odnosząc się do drugiej przesłanki wymaganej do uzyskania 1 pkt w ramach tego kryterium, tj. potwierdzenia kooperacji w zakresie wspierania procesów internacjonalizacji, z co najmniej 1 podmiotem operującym i rezydującym na potencjalnym rynku zagranicznym wnioskodawcy, to należy wyjaśnić, że jak wynika z rozstrzygnięcia organ uznał tę przesłankę za niespełnioną, gdyż same 3 listy intencyjne załączane do dokumentacji ofertowej wykonawcy nie potwierdzały rzeczywistej współpracy. Sam natomiast wykonawca nie potrafił udokumentować współpracy oraz wspólnie realizowanych działań między nim a podmiotami wskazanymi w listach intencyjnych. Ponadto zarzucono dwóm listom intencyjnym brak danych zawierających dane osób je podpisujących, a jedynie parafki. Mając powyższe na względzie oraz dokonując przesłuchania rozmowy, która odbyła się na Panelu Ekspertów również trzeba wskazać, że brak jest podstaw do stawiania takich zarzutów skarżącej. W tym także przypadku eksperci nie zadawali pytań ogólnych, a jedynie padało pytanie szczegółowe odnoszące się do podmiotu [...] z [...]. Istotnie w ocenie sądu, co do istnienia rzeczywistej współpracy pomiędzy wykonawcą, a [...] można wyciągnąć wniosek, że taka współpraca nie istnieje. Podpisano jedynie z tym podmiotem list intencyjny i żadnych innej rzeczywistej współpracy, czy też w szczególności wspólnych przedsięwzięć nie było. Jednakże, w kontekście oceny tej przesłanki, nieprawidłowe było generalne wskazanie, na podstawie wypowiedzi wykonawcy odnoszącej się do [...], że również w odniesieniu do wszystkich pozostałych podmiotów jedynie dotychczas podpisał wyłącznie listy intencyjnie i nie miała miejsca udokumentowana współpraca. W ocenie sądu w sprawie brak jest jakiejkolwiek przesłanki do wskazywania, że taka współpraca w stosunku do pozostałych podmiotów nie istnieje. Ponownie sąd zauważą, że pytania i odpowiedzi na Panelu Ekspertów były bardzo precyzyjne i odnosiły się jedynie do podmiotu [...], a nie do pozostałych podmiotów. W odniesieniu do pozostałych podmiotów żadne pytania nie padły, zarówno ogólne jak i szczegółowe. Tym samym negatywna ocena tej przesłanki była co najmniej przedwczesna. Sąd także nie podziela zarzutów odnoszących się do braku danych osobowych osób podpisujących listy intencyjne. Istotnie w dwóch listach intencyjnych brak jest danych osobowych osób podpisujących te listy, jednakże listy te zawierają podpisy (skrócony podpis tzw. parafka). PARP oceniając wniosek o dofinansowanie nie powołał się na jakiekolwiek przepisy prawne, które nie pozwalałyby na taki sposób podpisania listu intencyjnego. Brak jest także w dokumentacji konkursowej wzoru listu intencyjnego, który miałby być obowiązujący. Tym samym uznać należy, że skrócony podpis spełnia wymagania podpisu. Tym bardziej jest to właściwe, że nawet wskazanie z imienia i nazwiska podmiotu podpisującego list intencyjny wprost nie przesądza, czy osoba podpisująca miała do tego upoważnienie. Istotne jest natomiast, jaki charakter ma współpraca wykonawcy z tym podmiotem i to podlega ocenie. Brak jest natomiast jakichkolwiek przesłanek do wskazywania, że skrócony podpis nie świadczy o treści zawartej w liście. Co więcej w wypadku określonych wątpliwości, należałoby zwrócić się np. do wykonawcy o wyjaśnienia, a nie wyciągać negatywne konsekwencje, skoro nie ma jednolitych przepisów regulujących kwestię podpisu na liście intencyjnym. Mając powyższe na względzie sąd stoi na stanowisku, że ocena tego kryterium została dokonana w sposób naruszający prawo i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik tej oceny. Rozpoznając ponownie sprawę PARP uwzględni powyższe stanowisko i dokona prawidłowej oceny wniosku skarżącej w ramach tego kryterium przy użyciu wszelkich dostępnych informacji lub też przy użyciu wszelkich dozwolonych środków dostępnych dla organu w ramach dokumentacji konkursowej. W odniesieniu do zarzutów skargi sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest jakichkolwiek przesłanek do stawiania zarzutu stronniczości przez Panel Ekspertów, to że ocena tego grona była negatywna dla strony nie świadczy o stronniczości. Sąd natomiast po przesłuchaniu nagrania podzielił zarzuty skarżącej co do nieprawidłowości dokonanej oceny. Skarżąca również nie ma racji wskazując, że zobowiązana ona została do nadesłania umowy, czy też faktur dokumentujących usługi internacjonalizacji. Takie treści podczas panelu Ekspertów nie padły. Tym samym formułowanie zarzutów w tym zakresie jest zupełnie bezpodstawne. Bezpodstawne jest także wskazywanie, że jeden z członków Panelu Ekspertów oceniających projekt spółki również prowadzi działalność gospodarczą świadczącą usługi internacjonalizacji. W ocenie sądu, powołanie takiego podmiotu do oceny wniosku skarżącej, było jak najbardziej prawidłowe. Oczywiście przy założeniu, że podmiot ten w tym konkursie nie uczestniczy jako wykonawca innego uczestnika konkursu. Jednakże z akt sprawy to nie wynika. Kompetencje takiego członka Panelu Ekspertów niewątpliwie są bardzo wartościowe, gdyż podmiot ten posiada zarówno wiedzę teoretyczną jak i praktyczną. Co więcej ekspert taki podpisuje deklarację bezstronności i rolą PARP jest sprawdzenie, czy może zachodzić konflikt interesów. Na pewno konflikt taki zachodziłby w sytuacji, gdyby członek Panelu Ekspertów, był także podmiotem zainteresowanym w uzyskaniu dotacji dla jednego ze swoich klientów, a więc występowałby jako wykonawca jednego z wnioskodawców. PARP w odpowiedzi na protest wskazała, że po przeanalizowaniu wątpliwości zgłoszonych w proteście nie stwierdzono przesłanek do podważenia prawdziwości oświadczeń złożonych przez ww. eksperta. Zatem tę kwestię uznać należy za wyjaśnioną. We wniosku o dofinansowanie wskazano także, że wykonawca posiada sieć [...] na całym świecie, z którymi stale współpracuje w zakresie świadczenia usług doradczych. Rozpoznając protest PARP domniemywała, że "w tle" chodzi o sieć kontaktów Linkedin, co potwierdziła skarżąca w skardze. Sąd zgadza się z PARP, że Linkedin nie jest organizacją, nie określa się jej jako sieci współpracy. Jest to sieć zaufanych kontaktów do osób i jeden z popularniejszych portali zawodowych. Słusznie organ wskazał, że jest to swego rodzaju platforma społecznościowa wyspecjalizowana i korzystanie z niej nie jest i nie może być traktowane jako członkostwo (osoby zarejestrowane mają status użytkownika). Zatem słusznie wskazano, że wykonawca nie wykazał członkostwa w sieciach współpracy międzynarodowej. Na zakończenie sąd wyjaśnia, że nie jest możliwe dogłębne rozpoznanie sprawy w sytuacji, w której sąd w przeciwieństwie do organu i strony nie dysponuje wiarygodną wiedzą na temat istotnego etapu oceny projektu w postaci Panelu Ekspertów. W związku z powyższym sąd zwraca uwagę na to, że nie jest do zaakceptowania sytuacja, w której tak ważny element oceny projektu przybiera wyłącznie postać nagrania (audio i video). Biorąc pod rozwagę okoliczność, że sąd dokonuje oceny sprawy na podstawie skargi, do której strona zobowiązana jest załączyć określone przepisami dokumenty, w śród których z założenia brakuje przedmiotowego nagrania (mimo, że nie stanowi on dokumentu), to w ocenie sądu prawo strony do czynnego udziału, a także obrony swoich praw przed sądem musi obejmować możliwość złożenia do sądu nie tylko nagrania przedmiotowego Panelu Ekspertów, ale przede wszystkim dokumentu w formie papierowej stanowiącego odzwierciedlenie przedmiotowej czynności (rozmowa na Panelu Ekspertów). Sąd zwraca uwagę, że strona powinna mieć prawo uzyskania od organu dokumentu w formie protokołu lub stenogramu odzwierciedlającego przebieg Panelu Ekspertów. Sąd ponownie podkreśla, że rozpoznaje sprawę tylko na podstawie dokumentów, o których mowa w 61 ust. 3 ustawy. Dlatego też, tworząc kolejny Regulamin konkursu organ winien uwzględnić również specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego i oprócz zapisu video z czynności mających miejsce na Panelu Ekspertów winien także sporządzić stenogram lub protokół, który doręczy wnioskodawcy. Dokumenty te bowiem będą uzupełniały wniosek o dofinansowanie, o treści które są oceniane na Panelu Ekspertów. Co więcej zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe – art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz prywatne – art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W związku z tym tylko takie dowody mogą być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Zatem sąd może tylko przeprowadzać dowód z dokumentów, a nie zapisu wideo. Sąd wyjaśnia przy tym, że w przedmiotowej sprawie powyższe zastrzeżenia nie wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż sąd (na wyrażone przez siebie żądanie) dysponował zapisem przebiegu Panelu Ekspertów (na płycie CD), z którym skład orzekający się zapoznał, czemu dał wyraz w notatce służbowej sporządzonej przez sędziego referenta. Taki sposób procedowania sądu, ze względu na powyżej przedstawione uwagi, mające oparcie w przepisach, nie może stanowić reguły postępowania w sprawach jak przedmiotowa. Sąd mając na uwadze art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy, który stanowi, że w wyniku rozpoznania skargi sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, orzekł jak sentencji wyroku.