V SA/Wa 306/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. K. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). W dniu [...] lutego 2009 r. A. L. został ukarany za popełnienie wykroczenia – wejście na przejście dla pieszych przy czerwonym świetle - mandatem karnym kredytowym, nr [...], w kwocie 100 zł. W dniu 1 kwietnia 2009 r. A. L. złożył do Wojewody [...] wniosek o umorzenie tego mandatu powołując się na ciężką sytuację materialną – utrzymywanie się z renty w wysokości 591 zł i pomocy matki. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmówił umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny nałożonej w drodze prawomocnego mandatu karnego kredytowego na Wnioskodawcę. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołał się na prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. postępowanie egzekucyjne oraz na gruncie art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych wyraził przekonanie o możliwości wyegzekwowania należności. W dniu 23 października 2009 r. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie powołując się na swą trudną sytuację materialną i życiową. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister powołał się na fakt wyegzekwowania należności pieniężnej w kwocie 100 zł i stwierdził, iż w tej sytuacji postępowanie administracyjne w zakresie umorzenia grzywny nałożonej mandatem karnym stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 20010 r. Skarżący wnosił nadal o umorzenie grzywny, wyraził protest przeciwko jej wyegzekwowaniu, wnosił o zwrot kwoty 105 zł 40 gr oraz o wydanie mu pisma zwalniającego ze wszystkich podatków, płatności i należności. Skarżący ponownie odwołał się do trudnej sytuacji materialnej i życiowej podając, iż nie pracuje, utrzymuje się z renty w kwocie 614 zł i pomocy matki. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji i wniósł o jej oddalenie wskazując, iż skarga nie zawiera żadnych zarzutów naruszenia przez organ prawa materialnego lub proceduralnego. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie reprezentujący Skarżącego pełnomocnik z urzędu wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wnosił nadto o umorzenie grzywny. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, wszczętej wnioskiem Strony z dnia 1 kwietnia 2009 r., było umorzenie kary grzywny nałożonej mandatem karnym. Mogący stanowić podstawę decyzji o umorzeniu grzywny art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) wskazuje jako ewentualne przyczyny umorzenia wyłącznie sytuacje, w których zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne. W toku postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku o umorzenie grzywny została ona wyegzekwowana. Stało się zatem bezsporne, iż postępowanie egzekucyjne okazało się skuteczne a jego koszty obciążające Skarżącego wyniosły 5 zł 40 gr. Wobec powyższego odpadł przedmiot postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony z 1 kwietnia 2009 r.; stało się ono bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie przedmiotu ugruntowany jest pogląd, iż o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można mówić, gdy zachodzi brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Jakkolwiek art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji to jak wskazują komentatorzy (M.Jaśkowska, A.Wróbel, Komentarz do art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010) jest oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem skargi w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.