V SA/Wa 3069/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-22

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Marzenna Zielińska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy od zwracanych należności celnych przysługują odsetki ustawowe, jeżeli niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu strony, a nie błędu organu celnego?
Ratio decidendi
Od zwracanych należności celnych nie przysługują odsetki ustawowe, jeżeli niewłaściwe ustalenie kwoty należności nie było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W sytuacji, gdy błędne ustalenie należności celnych wynika z nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym i załączonych dokumentach, które złożyła strona, nie można mówić o błędzie organu celnego w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a tym samym nie powstaje obowiązek zapłaty odsetek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki A. Sp. z o.o. o zwrot należności celnych oraz o wypłatę odsetek ustawowych od zwróconej kwoty. Organ celny pierwszej instancji pierwotnie uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, jednak po uchyleniu decyzji przez Dyrektora Izby Celnej i ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdzono nadpłatę cła w wysokości 28.748,20 PLN, która została zwrócona spółce. Spółka wnioskowała o odsetki, argumentując, że błąd w ustaleniu należności celnych nie był jej zawiniony, lecz wynikał z błędu partnera handlowego. Dyrektor Izby Celnej odmówił wypłaty odsetek, wskazując, że błędne ustalenie należności było wynikiem działania strony, a nie błędu organu celnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) września 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2004 r., wydaną na podstawie art. 233 § l pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29.08. 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 246 § 4, art. 250 § 2 i 3, art. 2621 ustawy z dnia 09.01. 1 997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), oraz art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nr (...) z dnia (...).08.2004r. dotyczącą zwrotu należności celnych określonych w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. nr (...) z dnia (...).05.2004r. w wysokości 28.748,20 PLN. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej m.in. podniósł, że w dniu (...).11.2002r. Strona zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny przedmiotowy towar według zgłoszenia celnego (...), załączając jednocześnie do zgłoszenia fakturę nr (...) oraz nr (...) z dnia (...).10.2002r., a także deklarację wartości celnej . Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. przyjął w/w zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § l i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Następnie pismem z dnia 25.11.2002r. Strona zwróciła się z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie weryfikacji w/w zgłoszenia celnego w części dotyczącej wartości celnej zaimportowanego towaru z uwagi na podanie nieprawidłowej ceny jednostkowej jednego z importowanych towarów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego towaru, z uwagi na to, że Strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów na poparcie swojego stanowiska i decyzją nr (...) z dnia (...).06.2003r. uznał ww. zgłoszenie celne z dnia (...).11.2002r. za prawidłowe. Pismem z dnia 08.07.2003r. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o uznanie przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia (...).12.2003r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i przedstawieniu nowych dokumentów przez Stronę ustalił istniejące rozbieżności wynikające z faktur, które pozwalają na zmianę wartości celnej towaru i decyzją z dnia (...).05.2004r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalonej wartości celnej i określenia kwoty należności celnych oraz zobowiązania podatkowego, w wyniku czego powstała nadpłata cła w wysokości 28.748,20 PLN. Następnie Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia (...).08.2004r. orzekł zwrot cła w w/w kwocie, która została przekazana na rachunek bankowy Firmy w dniu 10.08.2004r. W związku z wydaną decyzją stwierdzającą zwrot nadpłaconych należności celnych Strona pismem z dnia 17.06.2004r. wnioskowała o wypłatę odsetek ustawowych od należnej kwoty cła. Powołując się na art. 250 § 3, który stanowi, że od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu, Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych nie było wynikiem błędu organu celnego, w związku z powyższym nie wystąpił obowiązek zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Błędne naliczenie należności celnych było bowiem wynikiem działania Strony, zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 250 § 3 Kodeksu celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 250 § 3 ustawy Kodeks celny poprzez błędne przyjęcie, iż wystąpiła ujemna przesłanka wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniu zawartemu w skarżonej decyzji, podanie błędnych informacji nie było zawinione przez nią, lecz błąd popełniony został przez jej partnera handlowego – dostawcę i polegał na wpisaniu niewłaściwych wartości towaru w fakturze. Oznacza to, że błąd w zgłoszeniu nie był zawiniony ani przez organ celny ani przez skarżącą. Powołując się na to, że w sytuacjach wskazanych w art. 65 § 4 Kodeksu celnego następuje ponowne określenie kwoty długu celnego i zadanie weryfikacji zgłoszenia, w tym wysokości kwoty należności celnych, należy do organu, skarżąca stwierdziła, ze na tym etapie błąd może być zawiniony wyłącznie przez organ celny, z wyjątkiem przypadku, gdy dłużnik dostarczył dowody niewystarczające lub nie dające możliwości poprawnego określenia wysokości długu celnego. Stwierdziła również, że wszystkie przywoływane przez nią okoliczności miały oparcie w materialnych dowodach, a mimo to organ I instancji uznał zgłoszenie celne za prawidłowe. Jej zdaniem, stało się tak przede wszystkim z powodu niekompetencji organu I instancji, który nie uznał dostarczonych przez nią dowodów. W odczuciu skarżącej, organy celne prowadziły postępowanie opieszale między innymi dlatego, że decyzja końcowa przynieść miała korzyść finansową stronie postępowania a nie Skarbowi Państwa W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Ponadto Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że dopiero po uzupełnieniu przez Stronę, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, materiału dowodowego o dodatkowe dokumenty oraz w oparciu o wyjaśnienia Strony, organ I instancji stwierdził, że materiał dowodowy uzasadnia uznanie roszczeń Strony i dlatego decyzją z (...).05.2004 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Kluczową w niniejszej sprawie jest kwestia interpretacji art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że "od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu". Tak więc z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że zawiera on dwie przesłanki warunkujące możliwość wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych, które muszą wystąpić łącznie, aby organ celny mógł odstąpić od wyrażonej w tym przepisie zasady, że od zwracanych należności celnych "nie płaci się odsetek". Pierwsza z tych przesłanek to "błąd organu celnego", a druga to brak przyczynienia się dłużnika (tu: skarżącej) do powstania tego błędu. W świetle tego przepisu nie wystarczy więc wykazanie, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, ale należy równocześnie wykazać, że do powstania tego błędu dłużnik "w żaden sposób nie przyczynił się". Z przepisów Kodeksu celnego wynika, że za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. On też powinien zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dołączyć do zgłoszenia dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany, w tym także służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru. Zgodnie zaś z § 2a artykułu 64 złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest "równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów". W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w przedłożonym przez stronę skarżącą dokumencie SAD z dnia (...).11.2002r. zadeklarowano w polu 22 wartość celną towaru w wysokości 63480,00 USD, błędnie określając, zgodnie z załączoną do tego zgłoszenia fakturą nr (...) z dnia (...).10.2002r. cenę jednostkową 210,00 USD zamiast 53,50 USD Dokument SAD został podpisany przez przedstawiciela skarżącej. Należy więc stwierdzić, że błędne ustalenie wynikających z ww. zgłoszenia celnego należności celnych nie było wynikiem działania (błędu) organu celnego lecz samej strony skarżącej. Organ celny, działając stosownie do art. 65 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, zobligowany był przyjąć ("przyjmuje") niezwłocznie zgłoszenie celne, albowiem odpowiadało ono wymogom formalnym określonym w art. 64. Zgodnie zaś z art. 65 §3 pkt 2 przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Kolejna podniesiona przez skarżącą kwestia dotyczy art.65 §4. Skarżąca słusznie zauważa, że "w sytuacjach wskazanych w art. 65 § 4 Kodeksu celnego następuje ponowne określenie kwoty długu celnego i zadanie weryfikacji zgłoszenia, w tym wysokości kwoty należności celnych, należy do organu..", jednakże nieuzasadnione są jej dalsze oparte na tym zarzuty i wnioski. Dokonując weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego w trybie art. 65 §4, i uznając je za prawidłowe, Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. w powołanej wyżej decyzji z dnia (...).06. 2003 r. oparł się na przedłożonych przez stronę skarżącą dowodach, które wnikliwie przeanalizował i prawidłowo ocenił w kontekście danych zawartych w SAD, w fakturach i deklaracji wartości celnej, a które mimo to okazały się niewystarczające do poprawnego określenia wysokości długu celnego. Nie oznacza to jednak, że w tym przypadku niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu. Nie można bowiem wywodzić z faktu uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, ani też z późniejszego określenia przez organ pierwszoinstancyjny – w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i z uwzględnieniem nowych dowodów – kwoty należności celnych w innej, prawidłowej wysokości, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem "błędu" organu w rozumieniu art. 250 Kodeksu celnego i że tym samym spełnione zostały określone w tym przepisie przesłanki warunkujące możliwość wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niedochowania przez organy celne obu instancji terminów przewidzianych w art. 139 Ordynacji podatkowej do rozpatrzenia spraw, należy zauważyć, że mimo zakreślonych w tym artykule terminów, przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają jednocześnie możliwość ich przekroczenia, zaś organ celny (podatkowy) jest wówczas zobowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Sąd, analizując akta sprawy, podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie uchybienie terminom do wydania rozstrzygnięć przez organ celny I, jak i II instancji nie wynikało z zaniedbań organów lecz uzasadnione było koniecznością przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, a Strona była informowana o przedłużającym się postępowaniu i miała cały czas zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Należy przy tym zaznaczyć, że naruszenia przez organ przepisów postępowania mogą skutkować uchyleniem decyzji jedynie wówczas, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c Ppsa), a takich naruszeń w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Z tych wszystkich względów Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło