V SA/Wa 307/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Beata Krajewska, Sędziowie WSA -Joanna Zabłocka (spr.), asesor sądowy WSA -Danuta Dopierała, Protokolant -Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2003 r., którą to decyzją odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] maja 2000 r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [..] listopada 1999 r. o odmowie przyznania K.R. uprawnień kombatanckich. Wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich K.R. został złożony w 1995 r. Jako podstawę przyznania uprawnień kombatanckich wskazano pobyt w więzieniu w M. w okresie [...].10.1940 –[...].07.1941 r. oraz udział w partyzantce w okresie od [...] października 1942 r. do czerwca 1944 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 1999 r odmówił przyznania K. R. uprawnień kombatanckich, uzasadniając odmowę tym , że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających fakt represji wnioskodawcy przez organy bezpieczeństwa b. ZSRR oraz brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających działalność wnioskodawcy w partyzantce polsko-bialoruskiej (radzieckiej). Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] maja 2000 r Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy ww. decyzję, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował uwięzienia w ZSRR we wskazanym okresie ani też służby w partyzantce polsko-bialoruskiej, a z przedstawionych dokumentów wynika jedynie, że rodzina wnioskodawcy została w lutym 1940 roku wywieziona, a K. R. został sam bez opieki rodziców we wsi K. w obwodzie [...]. W wyniku kilkumiesięcznej nieobecności wnioskodawcy w miejscu zamieszkania ( wyjazd na leczenie) i nie wskazania adresu dla doręczeń decyzja powyższa po czterokrotnym wysyłaniu na znajdujący się w aktach sprawy adres zamieszkania wnioskodawcy została uznana za doręczoną w trybie art.44 ust.1 pkt 1 kpa. W październiku 2003 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo K. R., które zostało potraktowane jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej z [...] maja 2000 r. o utrzymaniu w mocy decyzji [...] listopada 1999 r o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, w trybie art. 154 kpa. Decyzją z [...] listopada 2003 r. wydaną na podstawie art. 154 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji z [...] maja 2000 r., ponieważ nie przemawiał za jej uchyleniem słuszny interes strony oraz była zgodna ze stanem prawnym. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy ww. decyzję. Zdaniem Kierownika Urzędu z akt sprawy nie wynika aby K.R. przebywał w jednym z miejsc, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy o kombatantach .. , a załączone do sprawy dokumenty nie potwierdzają służby zainteresowanego w partyzantce. Komisja Polska Stowarzyszenia "[...]" z M. potwierdziła jedynie fakt represjonowania z powodów politycznych i wysiedlenie rodziny zainteresowanego na przymusowe osiedlenie w Kazachstanie. Oceniając złożone w sprawie zeznania brata zainteresowanego Kierownik Urzędu podkreślił, że nie mogą one stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie, ponieważ w okresie o którym strona twierdzi, że była w więzieniu i w partyzantce, świadek był na wysiedleniu, a więc nie był bezpośrednim świadkiem okoliczności , o których zeznawał. Na powyższą decyzję K.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze opisał po raz kolejny, że w 1940 roku cała jego rodzina, poza nim została wywieziona do Kazachstanu, on –miał wtedy 10 lat- pozostał sam, musiał się ukrywać, został aresztowany i przebywał w więzieniu, a następnie w partyzantce. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Ze stanu faktycznego opisywanego przez skarżącego we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz późniejszych pismach wynika, że w roku 1940 po deportacji jego rodziny z miejscowości B., znajdującej się obecnie na terenie Białorusi, został na tych terenach sam jako 10 letnie dziecko, ukrywał się , a po schwytaniu umieszczono go w areszcie przejściowym w M. gdzie był więziony w okresie [...].10.1940 –[...].07.1941 r., [...] czerwca 1941 r. gdy wybuchła wojna wywieziono go razem z dziećmi i kobietami za M., w październiku 1942 r. uciekł do puszczy [...] gdzie byli partyzanci, uczestniczył w walce z okupantem, rozbrajaniu oddziałów policji litewskiej, białoruskiej, łotewskiej. W latach 1942-1944 był w 3 oddziałach partyzanckich. Dokumenty jakie wnioskodawca uzyskał w celu potwierdzenia powyższych faktów to: 1/ Zaświadczenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rep. Białorusi z [...] kwietnia 1998 r. o wysiedleniu rodziny R. na przymusowe osiedlenie w Kazachstanie i z tej samej daty zaświadczenie , że K. R. został uznany za poszkodowanego w wyniku represji politycznych, ponieważ jako osoba niepełnoletnia pozostał we wsi K. rejonu bez opieki rodziców, którzy byli bez podstawnie represjonowani przez organy NKWD. Wymienione dzieci zgodnie z ustawodawstwem Republiki Białoruś podlegają trybowi i warunkom przywrócenia praw, udzielenia ulg i wypłaty odszkodowania określonych dla ofiar represji politycznych. 2/Pismo ambasady RP w M. z [...].11.1997 r., informujące że Centralne Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej nie posiada dokumentacji oddziałów partyzanckich. 3/ Pismo z Komisji Polskiej "[...]" w M. informujące, że instytucja ta otrzymała pismo z Centrum [...] Republiki Białoruś , że [...] Białorusi oraz [...] Białorusi nie dysponuje informacjami o K.R. oraz z [...] Białorusi, że brak danych o pobycie w miejscach pozbawienia wolności oraz, że mógłby uzyskać dokument o doznaniu represji politycznych jako niepełnoletnie dziecko. (Jest to dokument wymieniony w pkt. 1/). Jak słusznie przyjął Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokumenty te potwierdzają , że rodzina K.R. została wywieziona na osiedlenie do Kazachstanu, a on jako nieletni pozostał bez opieki. Należy jednak zauważyć , że z pism tych wynika również fakt, iż nie istnieje możliwość uzyskania dokumentów potwierdzających fakt pobytu K.R. w więzieniu we wskazanym przez niego okresie oraz fakt jego udziału w walkach partyzanckich lub też zaprzeczających tym faktom. Jedynym dowodem wykorzystanym w sprawie w celu ustalenia losów K.R. w czasie wojny były zeznania jego brata, którym organ nie dał wiary, jako że brat nie był bezpośrednim świadkiem opisanych przez wnioskodawcę zdarzeń . Zgodnie z art. 86 kpa jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub wobec ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracji dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W niniejszej sprawie należy uznać, że – poza przesłuchaniem strony - nie istnieją środki dowodowe, które pozwoliłyby na ustalenie rzeczywistych losów K.R. w okresie od 1940 do 1945 roku. Jak wyżej wskazano nie istnieją dokumenty, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć faktom przedstawianym przez skarżącego w licznych pismach . Jak wynika z doświadczenia życiowego nie istnieje również możliwość odnalezienia bezpośrednich świadków tamtych zdarzeń, ze względu na upływ czasu oraz fakt, że tereny , na których skarżący jako dziecko znajdował się w czasie wojny wchodzą obecnie w skład Republiki Białoruskiej. W tej sytuacji nieskorzystanie w toku postępowania administracyjnego z dowodu z przesłuchania strony stanowi naruszenie art. 77 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Nie przesądzając wyniku przesłuchania Sąd w tej sprawie widzi konieczność wykorzystania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dowodu z przesłuchania strony. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego opierając się na art. treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.