V SA/Wa 3077/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska Sędziowie: WSA Izabella Janson WSA Arkadiusz Tomczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona’’ lub "Spółka’’) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z (...)września 2016 r., nr (...) (dalej: "Prezes ARiMR’’ lub "organ II instancji’’) o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR", lub "organ II instancji") z (...)lutego 2016 r., nr (...)wydanej w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw W. Sp. z o.o. złożyła 18 września 2015 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., tj. za I półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Strona wnioskowała między innymi o rozliczenie kosztów zakupu niezabudowanego gruntu pod rozbudowę budynku pakowni/chłodni w wysokości 793.504,12 zł. Decyzją z 18 lutego 2016 r. Dyrektor ARiMR: przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 184.046,07 zł, odmówił przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 536,29 zł, wymierzył karę w wysokości 536,29 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grup producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 571.871,91 zł, odmówił przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 595.128,09 zł, wymierzył karę w wysokości 595.128,09 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Organ I instancji odmówił wypłaty pomocy na pokrycie części kosztów zakupu gruntu pod rozbudowę budynku, argumentując, że wydatki na zakup niezabudowanej nieruchomości nie zostały ujęte w planie dochodzenia do uznania, dalej: "PDU". Stwierdził, że zgodnie z zatwierdzonym PDU w Inwestycji nr 2, zakup działki zabudowanej budynkiem chłodni Strona wskazała jako cel realizacji inwestycji: "Nieruchomość zabudowana budynkiem chłodni, niezbędnym do prawidłowego przechowywania warzyw". Na realizację całej inwestycji Spółka zaplanowała kwotę 4.100.000 zł i rozliczyła ją zgodnie z przedłożonym operatem szacunkowym w pierwszym roku wykonywania planu dochodzenia do uznania, czyli po zrealizowaniu inwestycji. W ocenie organu I instancji Strona nie wskazała w PDU inwestycji w postaci zakupu niezabudowanego gruntu pod rozbudowę budynku chłodni i infrastruktury towarzyszącej. Po rozpoznaniu odwołania z 14 marca 2016 r. (data nadania) organ II instancji decyzją z (...)września 2016 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Prezes ARiMR podzielił ustalenia organu I instancji, który stwierdził, że zgodnie z zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania zakup działki zabudowanej budynkiem chłodni został ujęty w pierwszym roku realizacji PDU, a wysokość kosztów netto Skarżąca określiła na poziomie 4.100.000 zł. Kwota ta została rozliczona i wypłacona Stronie. Mając na uwadze, że Spółka w PDU ujęła jedynie kwotę 4.100.000 zł, która dotyczyła zakupu działki zabudowanej budynkiem, jedynie ta kwota mogła zostać rozliczona przez ARiMR. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych z zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013, poz. 872), właściwy organ administracji może dokonać refinansowania zakupionej przez grupę inwestycji, gdy inwestycja ta jest ujęta w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W skardze z 13 października 2016 r. (data nadania) Strona zarzuciła decyzji z (...)września 2016 r.: I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności: 1. art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. L 157 z 15.06.2011 r. str. 1 ze zm.) w zw. z art. 231 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 poprzez ich błędne zastosowanie, 2. art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 oraz art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 58) poprzez ich błędne zastosowanie; II. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez przeprowadzenie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonych materiałów; 2. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy; 3. art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy przy wydawaniu rozstrzygnięcia, a także braku wskazania faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji wydanej przez organ I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazała również, że w toku postępowania sądowego uzasadni i rozwinie zarzuty skargi. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że zakup niezabudowanej działki został przewidziany w PDU, jako część inwestycji opisanej w poz. 2.1 planu. We wniosku o przyznanie pomocy finansowej za okres: od dnia zatwierdzenia PDU do 31 grudnia 2011 roku Spółka nie ujęła wartości całej inwestycji wskazanej pod nr 2.1, ponieważ część inwestycji polegająca na zakupie niezabudowanych nieruchomości miała być rozliczona dopiero po zrealizowaniu inwestycji, która spełniła przynajmniej jeden cel funkcjonalno-użytkowy. Strona otrzymała pomoc finansową tylko do części wydzielonej działki o powierzchni 2000 m2 zabudowanej budynkiem magazynowo-przechowalniczym. W PDU wartość inwestycji nr 2.1 określono na kwotę 4.100.000 zł netto. Natomiast po zrealizowaniu inwestycji, zgodnie z operatem szacunkowym rynkowa wartość całej nieruchomości wyniosła 5.263.070 zł netto. W 2011 roku Strona wniosła o zwrot kosztów w wysokości 4.021.774 zł netto. Weryfikacja poniesionych pełnych wydatków mogła nastąpić dopiero po zakończeniu realizacji całej inwestycji, nawet jeśli w PDU zaplanowano rozliczenie mniejszych kosztów wraz z kosztami zakupu nieruchomości zabudowanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. pełnomocnik Strony wniósł o odroczenie rozprawy. Oświadczył, że został ustanowiony pełnomocnikiem cyt.: "3 dni temu", a pracownikiem Spółki pozostaje cyt.: "od ok. jednego roku". Po oddaleniu przez Sąd wniosku o odroczenie rozprawy pełnomocnik oświadczył, że nie dysponuje pismem w sprawie rozwinięcia zarzutów i uzasadnienia skargi, o którym mowa w skardze z 13 października 2017 r. Na mocy art. 105 p.p.s.a. pełnomocnik wniósł zastrzeżenia do protokołu i argumentował, że z uwagi na nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy nie może szczegółowo odnieść się do sprawy. Wyjaśnił, że z uwagi na krótki czas oraz pełnione obowiązku pełnomocnik nie zapoznał się z aktami sądowymi sprawy i zna jedynie akta przedstawione przez Skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego uzasadniającego jej uchylenie. Spór dotyczy tego, czy Spółka mogła skutecznie wnioskować o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części wydatków na zakup niezabudowanej nieruchomości gruntowej, jako kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., tj. za I półrocze 5 roku realizacji PDU. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 58), dalej: "ustawa", pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872), dalej: "rozporządzenie wykonawcze", wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem, przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli: inwestycja lub jej etap: a) zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy. Stosownie do § 4 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji jest przyznawana do wysokości kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji, ujętych w danym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającej kwoty zatwierdzonej w planie dochodzenia do uznania. Przedstawione przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, iż pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów przysługuje wyłącznie wtedy, gdy koszty inwestycji zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W niniejszej sprawie Spółka wnioskowała o zakup niezabudowanego gruntu przeznaczonego pod budowę budynku pakowni/chłodni. Wniosek dotyczył kwoty 793.504,12 zł netto. Z załączonego do akt administracyjnych sprawy PDU wynika, że w I roku dochodzenia do uznania Strona ujęła inwestycję polegającą na zakupie działki zabudowanej budynkiem chłodni ("Opis poszczególnych inwestycji, które zamierza realizować wstępnie uznana Grupa producentów", tabela 13: "Wyszczególnienie pozycji wydatków dla przedsięwzięcia inwestycyjnego w kolejnych latach realizacji planu dochodzenia do uznania od 2011 do 2015 roku"). Spółka określiła, że koszty inwestycji wyniosą 4.100.000 zł. Nie jest sporne między Stronami, że opisana inwestycja została rozliczona w zakresie zadeklarowanej w PDU kwoty 4.100.000 zł na podstawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego za pierwszy rok realizacji planu dochodzenia do uznania. Mając na uwadze, że Strona w planie dochodzenia do uznania ujęła jedynie kwotę 4.100.000 zł, która dotyczyła zakupu działki, jedynie ta kwota mogła zostać rozliczona przez ARiMR. Jeżeli Skarżąca nie ujęła części kosztów, które poniosła w związku realizowaną inwestycją w planie dochodzenia do uznania do czasu jego zatwierdzenia, wydatki przekraczające kwoty zadeklarowane w PDU nie podlegały zwrotowi przez ARiMR, jako koszty kwalifikowanych inwestycji. Na podstawie analizy tabeli 13: "Wyszczególnienie pozycji wydatków dla przedsięwzięcia inwestycyjnego w kolejnych latach realizacji planu dochodzenia do uznania od 2011 do 2015 roku") Sąd stwierdza, że w PDU w V roku dochodzenia do uznania Skarżąca nie przewidziała inwestycji w zakresie zakupu nieruchomości gruntowej. Podzielić należy pogląd organów administracji zgodnie z którym decyzje o zatwierdzeniu planu dochodzenia do uznania, jak również decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy finansowej są ze sobą powiązane. Znaczy to tyle, że zatwierdzając plan dochodzenia do uznania Skarżąca została związana jego zapisami. Jednocześnie Skarżąca ma pewność, że w przypadku realizacji inwestycji zgodnie z planem dochodzenia do uznania otrzyma wskazany w planie dochodzenia do uznania poziom refinansowania. Stwierdzić należy, że wysokość wydatków określona w planie dochodzenia do uznania nie może zostać przekroczona. Oznacza to, że Strona realizując plan dochodzenia do uznania nie może domagać się zwrotu wydatków poniesionych na inwestycje, która odbiegają kosztowo, jak również rzeczowo od ustaleń zatwierdzonych w planie dochodzenia do uznania Analiza przepisów prawa na podstawie których sprawę rozpoznały organy administracji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organy administracji mogą odmówić zwrotu części wydatków poniesionych przez grupę producentów i ujętych we wniosku o przyznanie pomocy, jeśli stwierdzą, że wnioskowane kwoty dotyczą wydatków, które nie zostały we właściwym czasie zatwierdzone w PDU. Grupa ponosi również odpowiedzialność za ewentualne niedoszacowanie inwestycji i ujęcie w PDU tylko części kosztów poniesionych w związku z jej realizacją (w rozpoznawanej sprawie inwestycji polegającej na zakupie gruntu). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę organy administracji nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 k.p.a. Organy podjęły niezbędne czynności w celu ustalenia stanu faktycznego, a przyjęte ustalenia nie naruszają obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady oceny dowodów. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo, na jego podstawie organy administracji zastosowały właściwe przepisy prawa, co doprowadziło do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji klarownie tłumaczy motywy jej wydania. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. Stosownie do art. 116 ust. 1, w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną, ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3 % kwoty należnej, kwotę faktycznie należną beneficjentowi obniża się o stwierdzone zawyżenie. Organy rozpoznające sprawę na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego stwierdziły, że w rozpatrywanym przypadku różnica między wnioskowaną kwotą pomocy, a należną kwotą pomocy finansowej wynosi 595.128,09 zł, a zatem kwota wnioskowana jest większa od kwoty pomocy należnej o 51%, co stanowiło podstawę do jej wypłaty w obniżonej wysokości. Oceniając zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. b) w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 oraz art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu Sąd stwierdza, że nie jest on zasadny. Zgodnie z powołanymi przepisami ustawy pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Właściwy organ wydaje decyzje w sprawie wymierzenia kary pieniężnej lub zastosowania innych sankcji. W decyzjach, w których przyznawana jest pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania określa się również obniżki pomocy, jeżeli wynikają one z przepisów Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie właściwy organ administracji przyznał wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, które Spółka ujęła w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, odmówił refundacji części poniesionych kosztów nie uwzględnionych w PDU oraz zastosował prawem przewidziane sankcje w związku ze stwierdzoną różnicą pomiędzy kwotami wnioskowanej pomocy a kwotą pomocy należnej. Odnosząc się do zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu z rozprawy z 17 listopada 2017 r. wniesionych przez pełnomocnika Skarżącej w związku z oddaleniem jego wniosku o odroczenie rozprawy Sąd wskazuje, że na podstawie art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli Sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Stosownie do art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Żadna z okoliczności wymienionych w powołanych przepisach nie zaistniała w sprawie niniejszej. W szczególności Stronę na rozprawie reprezentował pełnomocnik. Okolicznością uzasadniającą uwzględnienie wniosku o odroczenie nie jest przy tym udzielenie pracownikowi Skarżącej pełnomocnictwa do jej reprezentowania w terminie 3 dni przez terminem rozprawy. Zauważyć należy, że na podstawie art. 91 § 2 p.p.s.a. o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. W niniejszej sprawie Strona została powiadomiona o terminie rozprawy w dniu 9 października 2017 r., a więc ponad 1 miesiąc przed terminem rozprawy. To strona decyduje o tym, w jaki sposób reprezentuje przed sądem swoje stanowisko. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.