V SA/Wa 308/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy; Oddala skargę. We wniosku, który w dniu 6 lutego 2006 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P., W. K. zwrócił się o umorzenie mu kwoty 5228, 07 zł . Podniósł, że jest wzywany do jej spłacenia lecz z powodu trudnej sytuacji materialnej, nie jest w stanie tej kwoty zapłacić. Pismem z dnia 17 lutego 2006r. ZUS wskazał, że rozpoznanie wniosku o umorzenie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego będzie możliwe po złożeniu przez stronę w terminie 7 dni dokumentów, które szczegółowo zostały w nim wymienione. Jednocześnie organ poinformował, że skutkiem nie złożenia dokumentów w terminie będzie pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 3 marca 2006 r. ZUS poinformował, że wobec nie wykonania wezwania dotyczącego złożenia brakujących dokumentów wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 13 marca 2006 r. W. K. złożył część brakujących dokumentów, w związku z czym został poinformowany, że wobec złożenia ich po terminie jeśli nadal chce ubiegać się o rozpoznanie sprawy, powinien złożyć nowy wniosek dotyczący ich umorzenia. Ponadto pismem z dnia 3 maja 2006r. został wezwany do złożenia w wyznaczonym terminie korekt deklaracji rozliczeniowych za okres maj1999r.-sierpień 2000 r. Pismem z dnia 27 marca 2006 r. W. K. ponownie zwrócił się do ZUS o umorzenie mu należności z tytułu składek. Wskazał, że podstawą ubiegania się o ich umorzenie, jest jego trudna sytuacja finansowa oraz wyjaśnił, że nie złożył dokumentów, do złożenia których był pierwotnie wzywany ponieważ nie zdążył ich zgromadzić. W dniu [...] maja 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 i 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 137, poz.887 ze zm.) wydał decyzję nr [...], którą odmówił W. K. umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy w ogólnej kwocie 13509,97 zł. W decyzji wskazano szczegółowo za jaki okres czasu i z jakiego tytułu składki były należne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że W. K. zalegał ze składkami już za lipiec 1998 r. a następnie za dalsze okresy tj. 1999r i do sierpnia 2000r. W. K. zatrudniony jest w firmie A. sp. Z o.o. i zarabia 900 zł. brutto, koszty utrzymania wynoszą 580 zł. Jest żonaty, lecz nie podał żadnych danych dotyczących sytuacji żony. Ma dwoje dzieci w wieku 28 i 34 lata, nie podnosił, że ma kogokolwiek na swoim utrzymaniu. W tej sytuacji ZUS dokonując analizy sytuacji życiowej i materialnej strony w zestawieniu z treścią art. 28 ust. 1, 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uznał, że brak jest podstaw do umorzenia składek w oparciu o ust. 3 wymienionego przepisu ponieważ w przypadku strony nie ma mowy o całkowitej nieściągalności składek. ZUS uznał również, że w odniesieniu do W. K. brak jest podstaw do zastosowania treści art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z treścią § 3b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. ( Dz. U. 141,poz.1365). ZUS podniósł, że zainteresowany nie wykazał, że jego sytuacja rodzinna i finansowa nie pozwala na zapłacenie składek. Zainteresowany nie wykazał także ażeby za umorzeniem składek przemawiał jego ważny interes co powoduje, że brak jest podstaw do skorzystania w sprawie z ewentualnej możliwości o jakiej jest mowa w art. 17 ustawy z 18 grudnia 2002 r. (Dz. U 155,poz.1287 ze zm.) o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych ustaw. W związku z treścią decyzji W. K. zwrócił się do ZUS o ponowne rozpoznanie wniosku. W swoim piśmie podał, że z dniem 30 kwietnia 2006 r. ustało jego zatrudnienie, że od 2001 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie miał wiedzy, że ma zaległości z tytułu składek bo nie został o tym poinformowany. Ponadto jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności co pogarsza jego sytuację życiową. Do wspomnianego pisma dołączył kserokopię świadectwa pracy i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes Zakładu powołując się na sytuację W. K. wskazał, że był on zatrudniony. Osiągał wprawdzie niskie dochody ale z jego oświadczenia wynika, że koszty utrzymania wynosiły 580 zł. miesięcznie. Jest żonaty, lecz w toku postępowania - mimo takiej możliwości - w żaden sposób nie określił sytuacji swojej żony, w związku z czym brak jest danych co do tego, czy żona pracuje, czy też nie. Uniemożliwia to dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. W. K. jest osobą o umiarkowanej niepełnosprawności, która ustalona jest od [...] lutego 2004 r. Niepełnosprawność ta nie wyklucza jednak możliwości pracowania i osiągania dochodów. Okoliczności te przy zważeniu, że możliwość dochodzenia składek wynosi 10 lat powodują, że nie można wykluczyć, że zostaną one spłacone. W tej sytuacji powołując się na treść art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Prezes ZUS podniósł, że w sytuacji życiowej strony, nie zachodzi sytuacja całkowitej nieściągalności składek o jakiej jest mowa w art. 28 ust. 3 wym.ustawy, w przypadku której należności z ich tytułu mogą być umarzane. Sytuacja wnioskodawcy mimo powoływania się w toku postępowania instancyjnego na dodatkowe, niekorzystne okoliczności, nie wskazuje także na potrzebę i możliwość zastosowania wobec niego treści § 3 pkt 1 lub 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy, które przewiduje m.in. sytuacje dotyczące możliwości umorzenia składek - mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Prezes ZUS podzielił przy tym stanowisko ZUS co do braku podstaw do zastosowania wobec strony art. 17 ustawy z 18 grudnia 2002 r. (Dz. U 155,poz.1287 ze zm.) o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych ustaw. Od decyzji tej W. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z dnia 20 sierpnia 2007 r., w której zwrócił się o wnikliwe rozpoznanie jego sprawy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zakresem kognicji sąd administracyjny m.in. ma za zadanie kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich prawidłowości i zgodności z prawem. Oceniając w ten sposób zaskarżoną decyzję należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W. K. nie zgodził się z rozstrzygnięciem, nie wskazując w żaden sposób na to, co w szczególności budzi jego zastrzeżenia. Ponieważ jednak Sąd ma obowiązek dokonania oceny decyzji rozważając prawidłowość dokonanych przez Prezesa ZUS ustaleń faktycznych jak i zastosowanych w sprawie przepisów prawa, lakoniczna treść skargi nie stoi na przeszkodzie właściwego jej rozważenia. Przede wszystkim należy wskazać, że W. K. przez kilka lat prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, którą jak wynika z akt administracyjnych zakończył dopiero w 2001 r.(k. 15 akt adm.) Z tytułu prowadzenia wspomnianej działalności zgodnie z treścią art. 13 pkt 4 w zw. z art. 16 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, był on objęty obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, w związku z czym był zobowiązany do opłacania składek z tego tytułu poczynając od dnia rozpoczęcia działalności. Powoduje to, że na nim spoczywał obowiązek prawidłowego wywiązywania się z konieczności płacenia składek, a co za tym idzie, czuwania nad terminowością ich płacenia. Trudno uznać, że prowadząc firmę i mając obowiązek prowadzenia i zarazem gromadzenia stosownej dokumentacji, zainteresowany nie miał rozeznania jeśli nie co do wysokości, to przynajmniej co do faktu istnienia zaległości z tytułu składek. Brak jest więc podstaw do tego, ażeby uznać za usprawiedliwione stanowisko skarżącego, że nie miał wiedzy co do istnienia zadłużenia, co powoduje, że w chwili obecnej ze względu na jego wysokość i na swoją sytuację finansową, nie jest w stanie go spłacić. Brak wiedzy o zadłużeniu jest tym bardziej nieprawdopodobny, że jak wynika z dokumentu z k.22 akt adm.. prowadzono już przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne za wcześniejsze okresy - zakończone niepowodzeniem. Ponadto nic też nie stało na przeszkodzie, ażeby W. K. jeśli miał jakieś wątpliwości w tym zakresie, zwrócił się do ZUS o ich wyjaśnienie. W chwili obecnej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek obejmuje lipiec 1998r. i określone miesiące 1999 i 2000r. Jest faktem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący już nie pracował, co wynika z przedłożonego świadectwa pracy jak również, że legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2006 r., z którego wynika, że został na stałe zaliczony do grupy osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który to stan został ustalony [...] lutego 2004 r. a datuje się od 2001 r. ( k. 28 akt. adm.) Z orzeczenia wynika również, że skarżący może wykonywać pracę nie wymagającą dużego wysiłku fizycznego. Zauważyć przy tym należy, że mimo ustalenia stopnia umiarkowanej niepełnosprawności już w kwietniu 2004 r., skarżący pracował do 30 kwietnia 2006r. co wskazuje, że ocena organu dotycząca możliwości wykonywania pracy przez W. K. jest prawidłowa. Ponadto podkreślić należy, że W. K. mimo, że miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego i mimo tego, że w treści decyzji ZUS zawarty został argument dotyczący braku informacji o sytuacji jego żony, nigdy informacji tych leżących wyłącznie w jego gestii, nie uzupełnił. Za uzasadnione wobec tego należy uznać stanowisko Prezesa ZUS, że brak jest pełnej wiedzy co do faktycznej sytuacji materialnej zainteresowanego, co powoduje, że w sytuacji gdy w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności składek, brak jest możliwości ścisłego rozważenia jego sytuacji pod kątem przesłanek wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że zaskarżona decyzja została wydana po dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o p.p.s.a. oddalił skargę.