V SA/Wa 308/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2017 r., V SA/Wa 308/17 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2017 r., V SA/Wa 308/17 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Fundacji [...] przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z oświadczenia o majątku i dochodach Fundacji wynika, iż [...] . Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków, a cały majątek został zajęty w toku postępowań komorniczych. Z dodatkowych dokumentów nadesłanych przy piśmie z 23 marca 2017 r. wynika, iż Skarżąca [...]. Jako środki trwałe wymieniła [...] . W roku 2015 Fundacja osiągnęła dochód w kwocie [...] zł przy przychodach w wysokości [...] zł (zeznanie CIT-8 za rok 2015 w aktach sądowych sprawy). Natomiast według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. rzeczowe aktywa trwałe Fundacji obejmują kwotę [...] zł. Jednocześnie oświadczyła, że jeszcze nie sporządziła dokumentów finansowych za rok 2016, tj. sprawozdania finansowego i deklaracji CIT-8. Skarżąca przedstawiła zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. o wszczęciu przeciwko niej postępowań egzekucyjnych obejmujących następujące kwoty należności głównych: • [...] zł – zawiadomienie z 6 lutego 2014 r., • [...] zł – zawiadomienie z 15 grudnia 2015 r., • [...] zł – zawiadomienie z 2 listopada 2016 r., • [...] zł – zawiadomienie z 14 grudnia 2016 r. Fundacja przedłożyła też wyciągi z dwóch rachunków bankowych. Na jednym z tych rachunków[...]. Mając na uwadze powyższe referendarz wskazał, iż Skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość jej rzeczowych aktywów trwałych według bilansu za 2015 r. sięga kwoty [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa należny wpis sądowy od skargi w wysokości 100.000 zł. Następnie zauważono, że Fundacja [...]. Tymczasem analiza przedłożonych przez Fundację wyciągów z dwóch rachunków bankowych wskazuje, że [...] . Skoro zaś Skarżąca prowadzi działalność edukacyjną (w formie [...]), a w roku 2015 jej przychody z tego tytułu przekroczyły [...]zł, to brak operacji na przedłożonych rachunkach bankowych czyni mało wiarygodnym oświadczenie Skarżącej, iż posiada ona tylko dwa konta bankowe. Jednocześnie Skarżąca nie przedstawiła żadnych raportów kasowych ani przekazów pocztowych, które odzwierciedlałyby obrót środkami pieniężnymi, jak również nie wyjaśniła sytuacji, w której uzyskując przychody nie dysponuje zasobami pieniężnymi. Reasumując stwierdzono, iż wnioskująca Fundacja nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając błędną analizę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie Strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez Fundację (zarówno we wniosku, jak i nadesłanych dokumentach) okoliczności należy podzielić stanowisko starszego referendarza sądowego, że Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. [...] . Ponadto Skarżąca – mając na uwadze dane zawarte w bilansie z 31 grudnia 2015 r. – [...]. Odnosząc się do podnoszonej przez Fundację straty podatkowej z 2016 r. podnieść trzeba, iż okoliczność ta nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (v. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt II GZ 112/11 i z dnia 19 listopada 2004 r. o sygn. akt I FZ 436/04) W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 61/04). Sąd podzielił zatem stanowisko starszego referendarza sądowego zgodnie z którym Fundacja nie wykazała, iż jej sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze są na tyle złe, że nie ma ona możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowego z jej skargi. Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.