V SA/Wa 3082/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę. Przedmiotem skargi z 13 października 2016 r. (data nadania) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR") z (...)sierpnia 2016 r. nr (...)o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr (...)z (...)czerwca 2016 r. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z (...)czerwca 2016 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor") przyznał Spółce jako wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Decyzja została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej i doręczona 13 lipca 2016 r. W dniu 6 sierpnia 2016 r. w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, M. J. J. działając jako pełnomocnik Skarżącej złożył odwołanie od decyzji z 22 czerwca 2016 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Do wniosku załączył zwolnienie lekarskie z 20 lipca 2016 r. Prezes ARiMR (...)sierpnia 2016 r. wydał postanowienie nr (...) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że pełnomocnik Strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a więc nie wypełnił przesłanki wskazanej w art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Organ stwierdził, że pełnomocnik przedstawił zwolnienie lekarskie potwierdzające jego niezdolność do pracy w okresie od 20 lipca 2016 r. do 3 sierpnia 2016 r. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych przypomniał, że zwolnienie lekarskie nie w każdym przypadku uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik świadczy usługi prawne i prowadzi Kancelarię Prawną, dlatego oceniając przesłanki zastosowania instytucji przywrócenia terminu należy zastosować podwyższone mierniki staranności. Pełnomocnik, jako profesjonalista powinien tak zorganizować swoją pracę w firmie, aby zagwarantować bieżącą i właściwą obsługę prowadzonych spraw. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie z (...)sierpnia 2016 r. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie. Wniosła o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie pełnomocnika reprezentującego Spółkę nagła, poważna choroba stanowi okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do dokonania uchybionej czynności i uzasadnia jego przywrócenie. Pełnomocnik wskazał również, że był jedyną osobą, która prowadziła w imieniu Spółki sprawę dotyczącą pomocy finansowej przyznanej Spółce, jako wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw i nie miał możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa ARiMR z (...)sierpnia 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora z (...)czerwca 2016 r. Decyzja została doręczona 13 lipca 2016 r. Strony nie kwestionują faktu jej doręczenia w dacie widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec doręczenia decyzji 13 lipca 2016 r. za ostatni dzień złożenia odwołania należało uznać 27 lipca 2016 r. Z akt administracyjnych wynika, że 6 sierpnia 2016 r. pełnomocnik Strony złożył odwołanie od decyzji i równocześnie wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której termin był określony. Konstrukcja przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wskazuje, że to na zainteresowanym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W niniejszej sprawie organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, stwierdzając, iż Skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminowi było usprawiedliwione. Wskazać należy, że Strona w postępowaniu administracyjnym była reprezentowana przez pełnomocnika, ale jego działania lub ich brak odnosi skutek bezpośrednio wobec Skarżącej jako strony postępowania administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, zaś dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Chodzi przy tym o sytuacje wyjątkowe, nagłe i nieprzewidziane, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie pomimo podjęcia starannych działań. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Zgodnie z pełnomocnictwem z 20 czerwca 2016 r. M. J. J. reprezentował Spółkę występując w imieniu Kancelarii Prawnej L. mieszczącej się w W. przy ul. M. (...)lok. (...). Przypomnieć należy, że pełnomocnictwo oznacza prawo prowadzenia w czyimś zastępstwie pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, działanie w imieniu mocodawcy. Świadczenie usług prawnych jako stałej działalności wymaga profesjonalizmu ich wykonawców. Pełnomocnik świadczył usługi prawne działając w Kancelarii Prawnej. Co więcej uprawniało do udzielenia dalszych pełnomocnictw. Z tych przyczyn badając wniosek o przywrócenie terminu w zakresie wystąpienia przesłanki braku winy, należy zastosować podwyższone mierniki staranności. W tej samej kategorii ocenić należy argument, że uchybienie terminowi było skutkiem nagłej i poważnej choroby pełnomocnika oraz braku możliwości powierzenia spraw Spółki innej osobie. To obowiązkiem pełnomocnika było zorganizowanie prowadzonej działalności w sposób gwarantujący bieżące i właściwe wykonywanie zlecanych zadań w granicach uzyskanego umocowania. Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę akceptuje stanowisko organu administracji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym od pełnomocnika należy wymagać podwyższonej staranności, co jest związane z profesjonalnym charakterem świadczonych usług (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 715/12 oraz orzeczenia w nim powołane). W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, który zawodowo świadczy usługi, to brak winy pełnomocnika jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W rozpoznawanej sprawie decyzja, od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu została wysłana na adres Kancelarii Prawnej L.. Przesyłka została doręczona 13 lipca 2017 r. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłkę odebrał D. R. Fakt odbioru korespondencji w czasie choroby pełnomocnika świadczy, o tym że w czasie choroby pełnomocnika Kancelaria nie była zamknięta i funkcjonowała według zwyczajnych reguł. Pełnomocnik wyjaśnił, że sprawę Spółki prowadził na zasadzie wyłączności; nie mógł wyręczyć się członkiem rodziny ani pracownikiem Spółki, którą reprezentował. Obecnie pełnomocnik wskazuje, że jest pracownikiem Strony (por. pełnomocnictwo z 12 października 2016 r.). Ówcześnie świadczył jednak pomoc prawną w ramach Kancelarii Prawnej, dlatego odwoływanie się na brak możliwości uzyskania ewentualnej pomocy ze strony rodziny albo mocodawcy nie uprawdopodabnia braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Uznać należy, że Skarżąca zlecając obsługę prawną osobie reprezentującej Kancelarię Prawną L., świadczącą usługi prawne na rynku uznała, że pracownicy samej Skarżącej nie posiadają wystarczających w tym zakresie kompetencji. W tej sytuacji obowiązkiem pełnomocnika było takie zorganizowanie własnych działań w ramach Kancelarii, by minimalizować negatywne dla klientów skutki nagłych zdarzeń, np. choroby pełnomocnika. Wskazać należy, że zgodnie z zaleceniem lekarza w okresie zwolnienia lekarskiego pełnomocnik powinien był leżeć. Z akt sprawy nie wynika, że był hospitalizowany. Według adresu na zwolnieniu lekarskim pełnomocnik mieszka w W. przy ul. D. (...). Kancelaria również znajduje się w W., przy ul. M. (...). Obie ulice znajdują się w dzielnicy Ś. miasta W.. Decyzję, od której odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi doręczono na adres Kancelarii. Była w niej obecna osoba upoważniona co najmniej do odbioru korespondencji. W takim stanie faktycznym nie są przekonujące wyjaśnienia pełnomocnika, że nie miał możliwości powzięcia informacji o doręczonej korespondencji i jej treści. Nawet jeśli osoba odbierająca korespondencje nie była umocowana i kompetentna do prowadzenia spraw Spółki, obowiązkiem pełnomocnika było takie ustalenie zasad prowadzenia Kancelarii i określenia obowiązków osób w niej pracujących, aby miał możliwość zapoznania się z decyzją oraz podjęcia ewentualnych dalszych czynności, które mogły przynajmniej zminimalizować ewentualne negatywne skutków choroby pełnomocnika dla mocodawcy. Dzieje się tak tym bardziej, że udzielone 20 czerwca 2016 r. przez Skarżącą pełnomocnictwo uprawniał pełnomocnika do udzielania dalszych pełnomocnictw. W sprawie nie wykazano przy tym, aby zostały w tym zakresie podjęte jakiekolwiek działania. Mając na względzie przedstawione argumenty należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Realia sprawy i argumenty skargi nie wskazują na jego wadliwość. Skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.