V SA/Wa 3090/16

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi S. [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania i umorzenia postępowania w pierwszej instancji p o s t a n a w i a : przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego M. K.-T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła radcę prawnego M. K.-T. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] 2017 r. pełnomocnik podtrzymał w całości zarzuty skargi oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Pismem procesowym z dnia [...] 2017 r. pełnomocnik wniósł o umorzenie postępowania w sprawie oraz ponowił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wnioskiem z dnia [...] 2017 r. pełnomocnik wystąpił o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] 2017 r. poprzez rozstrzygnięcie w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż działający w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej został ustanowiony w ramach prawa pomocy. Oznacza to, iż przysługuje mu wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu, przyznawaną osobnym postanowieniem, do którego wydania właściwy jest referendarz sądowy. W tej sytuacji nie można było uwzględnić wniosku pełnomocnika z dnia [...] 2017 r. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., lecz potraktować go jako ponowiony wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na marginesie tylko przypomnieć należy, iż wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej zasądzane jest ze środków budżetowych właściwego sądu administracyjnego, nie zaś od organu jako zwrot kosztów postępowania między stronami. Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia (skarga złożona w dniu [...] 2016 r.), stosownie do jego przepisu przejściowego należało ustalić należne pełnomocnikowi wynagrodzenie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Sposób ustalania opłaty, o której mowa w § 2 pkt 1), został wskazany w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. i polega on na ustaleniu w pierwszej kolejności opłaty maksymalnej, określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2015 r. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r., opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł. Po ustaleniu opłaty maksymalnej, należało następnie ustalić opłatę należną pełnomocnikowi, stosując zasadę wynikającą z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. Jednocześnie, mając na uwadze przesłanki określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., referendarz sądowy nie znalazł podstaw do podwyższenia należnej pełnomocnikowi opłaty ponad 1/2 opłaty maksymalnej. W ocenie referendarza, udział pełnomocnika przejawiający się w sporządzeniu pisma procesowego z dnia [...] 2017 r. oraz wniosku o umorzenie postępowania w sprawie z dnia [...] 2017 r., uznać należało za niewykraczający poza zakres obowiązku należytego prowadzenia sprawy w charakterze pełnomocnika z urzędu. Należało mieć przy tym na uwadze, iż pełnomocnik z urzędu nie stawił się na rozprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu [...] 2017 r., zaś ani skarga ani wniosek pełnomocnika o umorzenie postępowania w sprawie nie zostały przez Sąd uwzględnione. Dodatkowo wskazać należy, iż sam pełnomocnik nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających od niego zwiększonego nakładu pracy. Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.