V SA/Wa 3093/08

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Wraz ze skargą na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt A. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF dołączonym do skargi A. L. podała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, albowiem nie jest w stanie opłacić tychże wydatków. Skarżąca w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i trojgiem dzieci, z których dwoje studiuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców, a trzecie pozostaje bez pracy, pomagając w gospodarnie rolnym brata. Źródłem utrzymania pozostaje wynagrodzenie z umowy o pracę, które otrzymuje wnioskodawczyni (kwota 1800 zł brutto), świadczenie emerytalne męża (kwota 1650 zł brutto), a także dochody z gospodarstwa kształtujące się na średnim poziomie 350 zł miesięcznie. Majątek (dom o powierzchni 110 m², nieruchomość rolna o pow. 4,87 ha oraz zabudowania – m. in. obora, stodoła) jest własnością syna, a skarżąca wraz z mężem ma dożywotnią służebność w zakresie korzystania z domu mieszkalnego. Skarżąca do wniosku dołączyła dokumenty wskazujące na zły stan zdrowia (swojego i męża). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie złożony przez skarżącą wniosek zakwalifikowany został jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem pomimo tego, iż wniosek zawarty w skardze odnosił się jedynie do zwolnienia strony z kosztów sądowych (k. 3 akt), to w formularzu PPF skarżąca w zdecydowany sposób sformułowała swoją prośbę jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Kluczowe znaczenie nadane zostało treści żądania zawartego w formularzu przede wszystkim dlatego, że przedstawione uzasadnienie zwrócenia się do Sądu o prawo pomocy obejmowało fakt braku środków finansowych na uiszczenie zarówno opłat sądowych, jak i kosztów ustanowienia pełnomocnika. Mając na uwadze kryterium oceny zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgłoszony przez skarżącą wniosek uznać należało za uzasadniony, albowiem przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia odnoszące się do sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej możliwości finansowych wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść samodzielnie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego prowadzonego ze skargi na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2008 r. Dochód uzyskiwany przez składającą wniosek oraz męża jest na tyle niski, że pozwala w zasadzie wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z prowadzeniem wspólnie gospodarstwa domowego, składającego się z pięciu dorosłych osób. Co prawda, skarżący nie przedstawił szczegółowego spisu wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz dokumentów te wydatki potwierdzających, niemniej nie ma podstaw, by przyjąć, że kształtują się one na poziomie innym niż przeciętnym. Przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, że pozostające w gospodarstwie domowym dzieci skarżącej, ze względu na brak własnych dochodów, muszą być utrzymywane w dalszym ciągu przez rodziców. Koszty utrzymania w tym względzie nie mogą być przy tym traktowane jako nieznaczne, skoro obejmują również opłaty pokrywające koszty studiowania (na studiach dziennych i zaocznych). W związku ze wskazywanym w uzasadnieniu wniosku złym stanem zdrowia skarżącej oraz jej męża nie zostały przedłożone dokumenty potwierdzające jakie wydatki w tym przedmiocie obciążają rodzinę, niemniej sama konieczność ich ponoszenia, a tym samym wymóg odliczenia od uzyskiwanych dochodów określonych środków finansowych, nie może budzić wątpliwości (z karty informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącej wynika zalecenie przyjmowania leków m. in. na nadciśnienie, k. 6 akt; w stosunku do męża skarżącej orzeczona została całkowita niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencji, k. 10 akt). Wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, że strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w sytuacji, która może być w sposób uzasadniony oceniona jako wykazanie niemożności poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.