V SA/Wa 3110/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-29

Skład orzekający: Marek Krawczak, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, polegającą na zajęciu rachunku bankowego, może obejmować zarzuty materialnoprawne dotyczące istnienia egzekwowanego obowiązku, czy też ogranicza się do kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością przeprowadzenia tej czynności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może dotyczyć wyłącznie zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie podlega ocenie istnienie egzekwowanego obowiązku ani zarzuty materialnoprawne, gdyż w tym celu służą inne środki zaskarżenia, takie jak zarzuty do prowadzonej egzekucji. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że czynność zajęcia rachunku bankowego została przeprowadzona zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego. Skarżąca podnosiła, że obowiązek, z tytułu którego prowadzono egzekucję (rozbiórka nośnika reklamowego), został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a także zarzucała nieprawidłowości w doręczeniach. Organy administracji uznały, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym środkiem do kwestionowania materialnoprawnej zasadności obowiązku, a jedynie prawidłowości samej czynności zajęcia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną: oddala skargę. Postanowieniem z dnia ... października 2016 r., nr ..., Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor Izby) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016. 23, dalej: k.p.a.) oraz art. art. 18, 54 §1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2016 poz. 599, dalej: u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w W. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia ... sierpnia 2016 r., nr ... oddalające skargę W. w W. (dalej: Zobowiązana, Strona, Skarżąca) na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego i dokonaną zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego W. w W. w ... S.A. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej w dniu 29.06.2016 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 01.07.2016 r. W dniu 05.07.2016 r. bank realizując zajęcie organu egzekucyjnego przekazał środki na pokrycie egzekwowanych należności, a egzekucja administracyjna została zakończona. W dniu 06.07.2016 r. do ... Urzędu Skarbowego w W. wpłynęło pismo Strony zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego". W złożonej skardze Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej z uwagi na wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Odrębnym pismem z tego samego dnia Strona wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona zarzuciła iż tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostały jej doręczone w dniu 29.06.2016 r., a wykonanie obowiązku polegającego na rozbiórce nośnika nastąpiło w dniu 26.05.2016 r. tj. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji. Zdaniem Strony, postępowanie egzekucyjne, a w szczególności czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu rachunku bankowego jest niezgodna z przepisami u.p.e.a. i podlega umorzeniu. Postanowieniem z dnia ... października 2016 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia ... sierpnia 2016 r. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 54 u.p.e.a. Dalej organ wskazał, że sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 80 u.p.e.a. Następnie organ odwoławczy zaznaczył, że akta przedmiotowego postępowania egzekucyjnego świadczą o tym, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z wyżej powołanymi przepisami. W dniu 27.06.2015 r. wysłał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia 24.06.2016 r. nr ... do zobowiązanej oraz dłużnika zajętej wierzytelności. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Stronie w dniu 29.06.2016 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 01.07.2016 r. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zdaniem organu odwoławczego spełniało wszystkie wymogi w zakresie pouczeń, sporządzone zostało na właściwym druku oraz zgodnie z powołanymi przepisami. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach skargi nie podlegają rozpatrzeniu zarzuty o charakterze materialnoprawnym, bowiem wynika to z istoty skargi na czynności egzekucyjne. Organ w drodze wniesionej przez Stronę skargi na czynność egzekucyjną właściwy jest do zbadania prawidłowości zaskarżonego środka egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonanych przez niego czynności egzekucyjnych. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (za taki organ uznał bowiem zawarty w zażaleniu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia) organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro w pełni wyegzekwowano należne zobowiązania, a egzekucja administracyjna została zakończona, to wstrzymanie postępowania jest bezprzedmiotowe. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie organu odwoławczego Strona wskazała, że w dniu 26 maja 2016 roku doprowadziła do wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB dla m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... sierpnia 2015 r. i polegającego na całkowitej rozbiórce nośnika reklamowego zlokalizowanego w W. przy ulicy ... w W. Uzasadniając skargę Skarżąca zaznaczyła, że w związku z art. 125 §1 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, Skarżąca w dniu 27 maja 2016 r. nadała wniosek o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia, który ponadto został złożony w Kancelarii PINB dla m.st. Warszawy w dniu 30 maja 2016 r. Jak podniosła, o wykonaniu obowiązku oraz o złożeniu wniosku o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia Skarżąca pismem z dnia ... maja 2016 roku, L. Dz. ... powiadomiła Naczelnika Urzędu Skarbowego ... W dniu 8 czerwca 2016 roku Skarżąca otrzymała zawiadomienie od PINB dla m.st. Warszawy z dnia 3 czerwca 2016 roku o wizji terenowej w sprawie kontroli wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia ... sierpnia 2015 roku Nr ..., która miała się odbyć w dniu 12 lipca 2016 roku (wtorek) o godz. 10°°. Skarżąca zarzuciła, że zgodnie z treścią art. 26 §5 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 59 §1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skarżąca nie zgodziła się z organem odwoławczym, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora w trybie art. 54 u.p.e.a. przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny w pierwszej instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze Sąd zauważa, że środkiem zaskarżenia, służącym do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego są zarzuty do prowadzonej egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Zobowiązana zgłosiła zarzuty odrębnym pismem z dnia 30.06.2016 r. do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, który prowadzi w powyższej sprawie postępowanie. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazuje, że z uwagi na to, iż skarga może dotyczyć wyłącznie okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, przedmiotem skargi mogą być wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów, regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W wyroku z dnia 18 stycznia 2007r, III SA/Wa 3474/06 WSA w Warszawie stwierdził, że skarga na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W powyższym wyroku WSA uznał również, że w trybie postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego nie może być oceniane istnienie egzekwowanego obowiązku. Z kolei w wyroku z dnia 31 maja 2006r., III SA/Wa 467/06 WSA w Warszawie uznał, iż prawo do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Poprzez wniesienie skargi można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji. W sprawie niniejszej organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., czyli egzekucję z rachunku bankowego. W przedmiotowym postępowaniu wszczętym skargą Zobowiązanej z dnia 30.06.2016 r. ocenie podlegała zatem jedynie dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna, czyli zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonana zawiadomieniem z dnia 24.06.2016 r. Sąd stwierdza, że prawidłowo organ ocenił, iż tryb postępowania przy stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego został uregulowany w art. 80 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej poprzez przesłanie do banku zawiadomienia z dnia 24.06.2016r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a bank otrzymał zawiadomienie w dniu 01.07.2016 r. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do banku, organ egzekucyjny przesłał zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych do Skarżącej, które to zawiadomienie zostało doręczone Skarżącej w dniu 29.06.2016r. (k. 7 akt administracyjnych sprawy). W świetle powyższych ustaleń prawidłowo zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż organ egzekucyjny zmierzając do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego postępował zgodnie z trybem wskazanym przez ustawodawcę w art. 80 u.p.e.a. Ponadto, w ocenie Sądu argumenty Strony, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zawarty we wcześniejszych pismach i zignorowany przez wszystkie organy nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby rozpatrując zawarty w zażaleniu wniosek wyjaśnił przyczyny uznania go za bezprzedmiotowy. Sąd zauważa również, iż w skardze na czynności egzekucyjne Strona nie zawarła wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, a Dyrektor Izby rozpatrując zażalenie na postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w W. z dnia ... sierpnia 2016 r. nie posiadał uprawnień do badania i orzekania w sprawie wniosków wnoszonych w innym postępowaniu. W odniesieniu do powołanego w skardze art. 59 §1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd wyjaśnia, że obowiązek, o którym mowa w powyższym przepisie w niniejszej sprawie dotyczył grzywny w celu przymuszenia, a nie rozbiórki nośnika (wbrew temu, co podniosła Strona w skardze do Sądu) i z tej przyczyny nie sposób uznać, że obowiązek ten został przez Skarżącą wykonany. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a., w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a u.p.e.a.(zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło