V SA/Wa 3111/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-23

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Anna Falkiewicz-Kluj, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 K.p.a.) poprzez niepoinformowanie rolnika o różnicy między powierzchnią PEG (maksymalny kwalifikowany obszar) a powierzchnią działki rolnej deklarowaną do płatności, co wprowadziło go w błąd przy składaniu wniosku o płatności rolnośrodowiskowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie naruszył zasad postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 K.p.a.). Rolnik, składając oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami i występując o ustalenie powierzchni PEG, wykazał znajomość istotnych pojęć prawnych. Organ prawidłowo poinformował o PEG i jego związku z płatnościami, a wątpliwości rolnika zostały wyjaśnione. Brak jest podstaw do obciążania organu konsekwencjami utożsamiania przez rolnika pojęć PEG i powierzchni działki rolnej, gdyż organ działał zgodnie z prawem, a rolnik miał możliwość zwrócenia się o dodatkowe pouczenia.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Po weryfikacji terenowej stwierdzono rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią użytków rolnych. Po kilku decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, w tym uchyleniach i ponownym rozpatrzeniu, ostateczna decyzja Dyrektora OR ARiMR utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości. Rolnik zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznaniu M. D. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i ocen organu. [...] maja 2012 r. M. D., dalej zwany skarżącym, złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. [...] maja 2012 r. wystąpił do Kierownika BP ARiMR o ustalenie powierzchni PEG dla działki ewidencyjnej [...] położonej w miejscowości [...], powiat [...].[...] sierpnia 2012 r. nastąpiła weryfikacja terenowa powierzchni PEG działki [...].[...] listopada 2012 r. przeprowadzono czynności kontrolne w sprawie programu rolnośrodowiskowego i stwierdzono pow. działki x – 0,39 ha wobec zadeklarowanej 0, 64 ha. W dniach [...] listopada 2012 r. ponownie dokonano czynności kontrolnych i stwierdzono: -powierzchnię działki rolnej G w wysokości 0,59 ha wobec zadeklarowanej pow. 0,63 ha; -powierzchnię działki rolnej D w wysokości 1,37 ha wobec zadeklarowanej pow. 1, 45 ha; -powierzchnię działki rolnej B w wysokości 0,50 ha wobec zadeklarowanej 0, 75 ha; -powierzchnię działki O w wysokości 6,78 ha wobec zadeklarowanej pow. 9,90 ha; -powierzchnię działki rolnej R w wysokości 0,96 ha wobec zadeklarowanej pow. 4,30 ha; pow. działki rolnej S w wysokości 0,64 ha wobec zadeklarowanej 1,50 ha. Stwierdzono niespełnienie norm N.04.1 na pow. 0,16 ha działki T, N.04.1 na działce U na pow. działki 0,22, i na działce W na pow. 0,38 ha, niespełnienie normy N.01.1 na pow. o,20 ha i normy N.04.1 na pow. 0,44 ha na działce X, normy N.04.1 na pow. 0,04 ha na działce Z, wobec działki rolnej N zastosowano kod DR 33 jako nie spełniającej definicji gruntu rolnego, wobec działek U,W i X stwierdzono brak wymaganego koszenia, odnośnie spełniania wymogów szczegółowych w wariancie 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków zastosowano kod P9o P19. Pismem z [...] grudnia 2012 r. poinformowano skarżącego o wyznaczonej powierzchni PEG na działce ewidencyjnej [...] wynoszący 15,50 ha. W związku z tym pismem z [...] grudnia 2012 r. skarżący cofnął część wniosku dotyczącego działek rolnych O (wycofana pow. 0,90ha i R (wycofano 1 ha). [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w łącznej kwocie 6976,20 zł. W decyzji powierzchnie kwalifikujące się do płatności w poszczególnych pakietach ustalono na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie. W części wycofanej umorzono postępowanie. Na skutek odwołania decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] uchylono decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów transakcyjnych oraz żądania strony przyznania płatności rolnośrodowiskowej do pow. 0,90 ha działki O oraz pow. 1 ha działki R. Decyzją z [...] lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w której przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowskową na 2012 r. w łącznej wysokości 8976,20 zł w tym: -z tytułu realizacji Pakietu 4-Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.1.- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 5213,20 zł do pow. 4,78 ha; -z tytułu realizacji pakietu 8 – Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1.- Międzyplon ozimy w wysokości 1936,20 zł od pow. 4,61 ha; -z tytułu realizacji pakietu ochrona zagrożenia gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000, za pow. 14,16 ha /rok na kwotę 1826,80 zł. W zakresie cofniętego wniosku postępowanie umorzono. Skarżący złożył odwołanie zarzucają organowi naruszenie art. 7,8 i 9 K.p.a. poprzez uniemożliwienie mu dostosowania wniosku do stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2012 r. podczas gdy strona wystąpiła do organu o wyznaczenie pow. PEG dla działki [...] a po jej uzyskaniu do takiej powierzchni (15,5 ha) dostosowała swój wniosek. Decyzją z [...] maja 2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję [...] uchylającą decyzję z [...] kwietnia 2013 r. ponieważ decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia dotyczącego działek rolnych O i R, została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a, 21 ust. 2 pkt 2 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007, Nr 64, poz.427). Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję nr [...] w której: -umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej do działki rolnej O i R, przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w wysokości 7821,80 zł w tym z tytułu realizacji Pakietu 4 do pow. 4,78 ha w wysokości 4024,88 zł, Pakietu 8 do pow. 4,69 ha w wysokości 1969,80 zł i pakietu 5.1. do pow. 14,18 ha w wysokości 1827,12 zł oraz nakazał wnioskodawcy realizację działań mających a celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli na miejscu (raport z [...] listopada 2012 r) w tym na działce X na pow. 0,20 h. Skarżący wniósł odwołanie wskazując że w odniesieniu do działek O, R i S wniósł do organu prośbę o wyznaczenie PEG, gdyż poprzedni wynosił 0,50 ha i był niezgody ze stanem faktycznym a następnie, po uzyskaniu informacji na ten temat, dokonał stosownej korekty wniosku do powierzchni wskazanej przez organ. Zdaniem skarżącego decyzja nie zawiera wyjaśnienia dlaczego organ nie oparł się na wynikach kontroli na miejscu, nie uwzględnił pow. PEG dla działki ewidencyjnej nr [...] w wysokości 15,50 ha. Skarżący nie rozumie rozbieżności w pow. PEG w latach 2012, 2013 i 2014 z których dla dwu ostatnich wynosi dla tej działki 19,92 ha. Różnica pomiędzy PEG wyznaczonym przez ARIMR w O. a wyznaczonym przez kontrolę wynosi 4,42 ha (15,50 -11,08). Uważa to za błąd powstały na skutek wadliwego wprowadzenia do systemu pow. działki poprzez dodatnie zamiast odjęcie pow. 4. 42 od 15,50 ha. Gdyby ustalono PEG w wysokości 11,08 ha to możliwe byłoby skorygowanie wniosku o płatność za 2012 r. do wysokości 11.08 ha zamiast 15,50 ha. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ powołał wyniki kontroli z której wynikało, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności na działkach O, P, R, S wynosi 10, 08 ha z czego powierzchnia niewykoszona 0, 19 ha. Ponieważ różnica w wysokości 15,50 -10,08 wynosi 5, 42 ha to przekracza 20% i dlatego zmniejszono znacząco płatności rolnośrodowiskowe. Powołując § 3 i 13 ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" wskazał, że przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowskowej przysługującej od działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek nie większą niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapt drugi rozporządzenia nr 1122/2009 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Działka rolna jest definiowana zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. i oznacza zwarty obszar gruntu zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący jedną grupę upraw. W przypadku gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej wyznaczane są na podstawie konkretnego użytkowania. Powierzchnie gruntu uznane za nieużytkowane rolniczo nie mogą być włączone do powierzchni działki rolnej. Płatności rolnośrodowiskowe przysługują więc od powierzchni użytkowanych rolniczo utrzymywanych zgodnie z normami i wymogami w ramach danego pakietu i wariantu nie większej niż maksymalna powierzchnia kwalifikowana wyznaczona w systemie informacji geograficznej. Skarżący niesłusznie utożsamia przeprowadzone czynności kontrolne dotyczące wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG z czynnościami kontrolnymi w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie wymogów (kontrola powierzchniowa). Kontrola powierzchniowa (PEG) miała miejsce [...] sierpnia 2012 r. Organ podkreślił, że PEG to maksymalna powierzchnia, która wyznaczona jest przez ARiMR dla każdej działki ewidencyjnej a którą potencjalnie rolnik może deklarować do płatności w danym roku. Wyznaczona w ten sposób powierzchnia maksymalna wyniosła 15,50 ha. Wcześniejszą informacja o PEG na poziomie 0,50 ha należało uznać za błędną. Fakt dokonania przez skarżącego modyfikacji powierzchni poprzez wycofanie wniosku z [...] grudnia 2012 3 został uznany przez ARiMR za jego zmianę a organ uznał tym samym, że skarżący zadeklarował na działce ewidencyjnej nr [...] powierzchnię 15,50 ha. Taka powierzchnia powinna spełniać wymogi § 2 i 3 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. do przyznania płatności rolnośrodowskowej. Organ podkreślił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania jaką powierzchnię gruntów faktycznie uprawia i a więc tym samym spełnia warunki o jakich mowa w § 2 i 3 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. Musi także pamiętać, że deklaracja w tym zakresie nie może przekroczyć wyznaczonej przez ARiMR powierzchni PEG. Deklaracja powierzchni działek rolnych we wniosku oznacza, że powierzchnie te spełniają warunki otrzymania danej płatności i to na rolniku spoczywa obowiązek ustalenia ich właściwej powierzchni. Gdy zostanie stwierdzona różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu zastosowanie mają przepisy art. 16 ust. 3-6 rozporządzenia Komisji UE nr 65/20011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.L. 25 z 28 stycznia 2011, str. 8). Przeprowadzona u skarżącego w listopadzie 2012 r. kontrola wykazała, że tereny zgłoszone do płatności stanowią od kilku lat teren nieużytkowny rolniczo porośnięty chwastami i krzewami, które są często niewidoczne na sporządzanych fotografiach i w związku z tym nie zostały zakwalifikowane do płatności. Ustalenia kontroli są prawidłowe. Do powierzchni działek rolnych wliczono powierzchnie uznane przez inspektorów za użytkowane rolniczo. Na podstawie wyników kontroli organ uznał, że skarżący w złożonym wniosku do płatności zgłosił powierzchnie nie użytkowane przez niego rolniczo w 2012 r. Organ wskazał także że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) nie jest tożsama z powierzchnią działki rolnej. PEG to maksymalny kwalifikowany obszar, który potencjalnie może być kwalifikowany do płatności obszarowych i uprawniany przez rolnika w ramach danej działki ewidencyjnej. Stanowi obszar powstały w wyniku odjęcia od powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej obszarów zajętych pod budowę, stawy, zadrzewienia, zakrzaczenia. Działka rolna to obszar zwarty gruntu na którym rolnik prowadzi uprawę. Jeżeli weryfikacja PEG w terenie w dniu [...] sierpnia 2012 r. ustaliła powierzchnię PEG na 15,50 ha i taką powierzchnię maksymalną zadeklarował skarżący we wniosku, to wyniki kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2012 r. nie potwierdziły aby cała deklarowana na działce [...] powierzchnia była w tym roku użytkowana przez skarżącego. Stwierdzono na niej obszary nieużytkowane rolniczo porośnięte chwastami i krzewami oraz niewykoszone. Organ przytoczył stwierdzenia skarżącego o braku technicznych możliwości zrealizowania czynności agrotechnicznych w odpowiednim czasie, co nie wyklucza wystąpienia zaniedbać rolnika w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do braku wskazania w zaskarżonej decyzji z jakiego powodu rozstrzygnięcie organu oparto na wynikach kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni a nie została uwzględniona powierzchnia PEG 15,50 ha, zdaniem organu, organ I instancji wskazał te powody wskazując, że dały temu podstawę ustalenia kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni (kontrola z [...].11.2012 r.) a nie ustalenia dotyczące PEG (kontrola z [...]. 08. 2012r.). Odnosząc się do kwestii różnych powierzchni PEG, organ wskazał, że prawdopodobnie powierzchnia 19,92 ha ustalona na 2013 r., określona na podstawie ortofotomapy, wynikała z faktu ,że w 2013 r. skarżący dokonał prac o których pisał w piśmie z [...] stycznia 2014 r., zwiększając powierzchnię nie zajmowaną przez zakrzaczenia i zadrzewienia. Potwierdza to także kontrola przeprowadzona pod koniec 2013 r. jednakże raport z tej kontroli nie potwierdzają jednak stanu z 2012 r. , który był przedmiotem oceny organu w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Ostatecznie organ uznał, że skarżący nie wypełnił swoich zobowiązań wynikających ze złożonego w dniu [...] maja 2012 r. wniosku bowiem powierzchnia działek rolnych deklarowanych do przyznania płatności w 2012 r. nie odpowiadała faktycznej powierzchni działek rolnych utrzymywanych zgodnie z normami i wymogami stwierdzonymi w raporcie [...] Wnioskowanie rolnika o przeprowadzenie powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności nie zwalnia go z konsekwencji w przypadku stwierdzenia zawyżenia powierzchni działek rolnych (art. 14 ust. 3 rozporządzenia EW nr 1122/2009). Inna sytuacja występuje w przypadku nieścisłości odnośnie wyznaczonej powierzchni PEG na działce ewidencyjnej. W takim przypadku oraz przy potwierdzeniu wątpliwości rolnika i wyznaczeniu nowej powierzchni maksymalnej, ARiMR dopuszcza dokonanie zmian w deklaracji powierzchni działek rolnych maksymalnie do wyznaczonej nowej powierzchni PEG. Ustalając powierzchnie działek rolnych ustalone podczas kontroli na miejscu i przestawione w kontroli [...] organ dokonał wyliczenia należnej wysokości płatności rolnośrodowiskowej, w sposób szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie organ II instancji stwierdził wadliwość uzasadnienia organu I instancji, dokonując w ramach przysługujących mu kompetencji merytorycznych jego korekty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący zarzucając decyzji organu II instancji naruszenia: - art. 8 K.p.a. poprzez utwierdzenie skarżącego w błędnym przekonaniu co do rzeczywistej wielkości powierzchni zadeklarowanej przez niego we wniosku o przyznanie płatności na skutek wskazanej w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r powierzchni PEG – 15,5 ha; -art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wyjaśnienia skarżącemu w odpowiednim czasie różnicy pomiędzy powierzchnią PEG a powierzchnią działek rolnych deklarowanych do płatności. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie punktu 3.1. tj. w części dotyczącej Wariantu 5.1. "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" – Natura 2000 o stawce 1370 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 14,18 ha/rok kwotę w wysokości 1827,12 oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych. W uzasadnieniu decyzji skarżący wskazał, że przy deklarowaniu powierzchni do płatności kierował się ustaleniami dt. powierzchni PEG. Na tej podstawie skarżący dokonał korekty pierwotnego wniosku dostosowując ją do wyliczonego przez kontrolujących powierzchni PEG PEG. Zdaniem skarżącego organ powinien wskazać mu na różnice wynikające z ustalonej pow. PEG a powierzchnią działki rolnej. Organ uczynił to dopiero w piśmie z [...] marca 2013 r., w odpowiedzi na zarzuty skarżącego do kontroli. Skoro sam organ widział potrzebę tego rodzaju wyjaśnień, to świadczy to o naruszeniu przez organ art. 9 K.p.a. Działania organu wprowadziły skarżącego w błąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd w pełni podziela ustalenia i ocenę zaprezentowaną przez organ przyjmując ją jak własną. Dokonana przez organ II instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa a wysnute wniosku znajdują uzasadnienie w powołanej podstawie prawnej. Ustalenia organu zostały niewadliwie oparte na czynnościach kontrolnych przeprowadzonych u skarżącego w listopadzie 2012 r. podczas której kontrolujący ustalili powierzchnię kwalifikowaną do płatności. Na podstawie kontroli okazało się, że powierzchnia faktycznych upraw jest znacznie mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku skarżonego o płatność. W trakcie kontroli nie zostały zakwalifikowane do płatności obszary działki ewidencyjnej [...] zakrzaczone, zadrzewione, z nieskoszonymi trawami i uschniętymi chwastami. Mimo, że zadeklarowana powierzchnia mieściła się w powierzchni PEG, nie spełniała jednak wymogów § 2 i 3 oraz 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy". Zgodnie z nim przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowskiowych przysługujących od działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Pojęcie działki rolnej zdefiniowane został w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. Jest nią zwarty obszar gruntu który został zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Powierzchnia działki rolnej wyznaczana jest na podstawie użytkowania rolniczego. Płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest więc za grunty które są użytkowane rolniczo zgodnie z wymogami i normami danego pakietu i wariantu (§ 3 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r.). Powierzchnia użytkowania rolniczego nie może być większa niż maksymalna powierzchnia kwalifikowana wyznaczona w systemie informacji geograficznej (PEG). Mówiąc inaczej PEG to maksymalna powierzchnia od której rolnik może otrzymać płatność, a której nie może przekroczyć. Nie jest ona tą samą o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, choć istotnie powierzchnie te w wypadku spełnienia norm i wymogów danego pakietu, mogą się pokrywać. O ile jednak PEG wyznacza ARiMR to powierzchnię działki rolnej wskazuje rolnik, gdyż tylko on wie jaki obszar gruntu jest obszarem użytkowanym przez niego rolniczo. Nadmienić należy, że wypełniając wniosek o płatność skarżący podpisał oświadczenie o zapoznaniu się z zasadami przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem (pkt IX ppkt 3) a tym samym potwierdził, że zapoznał sią z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W związku z tym brak jest podstaw do zarzucania organowi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 8 i 9 K.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów wrażona z w art. 8 K.p.a. nakłada na organ obowiązek równego traktowania podmiotów prawa w stosunkach administracyjnych, wyjaśniania rzeczywistej woli strony występującej z podaniem gdy charakter i treść pisma wniesionego przez stronę budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 18 lutego 1994 r.), czy stosowania zasady ochrony obywatela który podejmuje swoje działania w dobrej wierze i zaufaniu, że organ będzie działał zgodnie z prawem. Z kolei zasada udzielania informacji, ustanowiona w art. 9 K.p.a., nakłada na organ obowiązek informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków a które są przedmiotem postępowania. Jak się wskazuje w doktrynie i orzecznictwie tego rodzaju dbałość o należytą i wyczerpującą informację dotyczy w szczególności sytuacji w których strona po raz pierwszy zetknęła się z danym problemem faktycznym czy prawnym (por. wyrok NSA z 7 grudnia 1984, sygn.. akt III SA/792/84, ONSA 1984, Nr 2 poz. 117), gdy nieumiejętnie formuje wnioski, jest nieporadna (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 1986, SA/Ka 22/86, GAP 1988, Nr 11, s. 45), gdy strona jest w szczególnej sytuacji życiowej ze względu np. na stan zdrowia (por. wyrok NSA z 2 grudnia 1992,), wykazuje brak orientacji w przepisach prawa (por. wyrok NSA z 18 maja 1995r. /wszystkie wyroki powołane w Robert Kędziora Kodeks Postępowania Administracyjnego, Wydawnictwo C.G. Beck. Warszawa 2008 str. 85/. Są to więc takie sytuacje w których ewidentnie strona nie wie lub nie jest w stanie samodzielnie poradzić sobie przy czynnościach przed organem administracji. W ocenie Sądu taka sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący po pierwsze złożył oświadczenie o zapoznaniu się z odpowiednimi i obowiązującymi przepisami prawa, po drugie wystąpił do ARiMR o wyliczenie powierzchni PEG, co świadczyło o tym, że rzeczywiście zaznajomił się z obowiązującymi przepisami prawa, poznał pojęcia ustawowe istotne z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawnych, skoro się nimi posługiwał. Jego wniosek z [...] maja 2012r. był jasny. Skarżący wnosił o ustalenie PEG. Nie wymagał więc żadnego uzupełnienia czy wyjaśnienia. Co prawda skarżący domagał się ustalenia tej powierzchni na poziomie 18 ha to jednak nie może to skutkować koniecznością informowania go o różnicy pomiędzy PEG a powierzchnią działki rolnej ustaloną dla płatności rolnośrodowiskowych. Dopiero gdy w wyniku przeprowadzonych kontroli a w szczególności zarzutów skarżącego do ich wyników organ powziął informację, że skarżący utożsami te dwa pojęcia pismem z [...] grudnia 2012 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wskazał pow. PEG na 15,5 ha i jednocześnie poinformował, że " jednolita płatność obszarowa lub płatność ONW zostanie przyznana do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż wskazany (...) maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej". Powołano także podstawę prawą tj. art. 28 ust. 1 lit C Rozporządzenia 1122/2009. Wątpliwości skarżącego zostały następnie wyjaśnione w piśmie organu z [...] marca 2013 r. będącym odpowiedzią organu na zastrzeżenia kontroli. Taki przebieg postępowania i podejmowane prze organ czynności, wbrew twierdzeniom skarżącego wypełniają dyspozycję art. 8 i 9 K.p.a. Idąc tokiem rozumowania skargi (str. 5) należałoby dojść do wniosku, że organ w każdej sytuacji, powinien zakładać nieznajomość prawa przez stronę i wyprzedzać niejako podejmowane przez stronę działania tak aby doprowadzić do wydania decyzji zgodnie z wolą strony. W ocenie Sądu, takie postępowanie nie mieściłoby się w zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. ponieważ nakładałby na organ niewspółmiernie duże i nieproporcjonalne obowiązki względem obywatela a z pominięciem stojącego na równi ze słusznym interesem obywatela interesem społecznym. Poza tym, skoro skarżący miał wątpliwości co do rozumienia tych pojęć, mógł zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2013, poz. 173), zwrócić się o udzielenie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów K.p.a., które co do zasady stosuje się do postępowań z zakresu przyznawania pomocy unijnej, z mocy art. 21 ust. 1 ustawy powołanej wyżej. Z przepisów tej ustawy wynika, że organ w tego rodzaju postępowaniu ma ściśle określone obowiązki, w których nie mieści się obowiązek pouczeń i obowiązek informacyjny o ile taki wniosek nie zostanie przez zainteresowanego zgłoszony. Konstatując, zdaniem Sądu, nie było podstaw do obciążania organu skutkami wynikającymi z utożsamiania prze stronę dwu pojęć: powierzchni PEG i powierzchni działki rolnej, ponieważ organ działał zgodnie z prawem, dokonał kontroli i ustalenia powierzchni PEG – zgodnie z wnioskiem strony, którym był związany a następnie po modyfikacji wniosku przez stronę dokonał kontroli powierzchni zadeklarowanej przez stronę działki w aspekcie jest rolniczego wykorzystania. Ustalenia kontroli dorowadziły organ do nie budzących wątpliwości wniosków, że zadeklarowana powierzchnia gruntów nie w całości spełnia normy i wymogi w ramach deklarowanego pakietu rolnośrodowiskowego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które powinien brać pod uwagę z urzędu a których istnienie powodowałoby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło