V SA/Wa 3119/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi K G "U" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C nr [...] z dnia [...].02.2008 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C nr [...] z dnia [...] 02.2008 r. w części nieuchylonej przez Dyrektora Izby Celnej w W 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] października 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W w wyniku złożenia przez K G odwołania uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C z [...] lutego 2008 r. w części dotyczącej określenia kwoty podatku od towarów i usług i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] września 2002r. na podstawie dokumentu SAD nr [...] strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z N towar w postaci obuwia, ze stawką celną konwencyjną w wysokości 17%. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in., fakturę handlową nr [...] z [...] lipca 2002 r. wystawioną przez eksportera N z W, fakturę transportową oraz świadectwo pochodzenia [...] wystawione przez eksportera i potwierdzające [...] pochodzenie towarów nim objętych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego i przeprowadzeniu jego weryfikacji w trybie art. 70 Kodeksu celnego organ I instancji zakwestionował zadeklarowaną w zgłoszeniu wartość towaru. Decyzją nr [...] z dnia [...] 11.2002r. Naczelnik Urzędu Celnego [... ]w W uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania. Następnie w ramach kontroli postimportowej przeprowadzonej po zwolnieniu towaru w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, organ celny zweryfikował całość dokumentów przedłożonych do odprawy celnej dokonanej wg SAD nr [...] . W związku z wątpliwościami dotyczącymi autentyczności przedłożonego dowodu pochodzenia i podejrzeniem stosowania procederu fikcyjnego potwierdzania pochodzenia obuwia z W, które faktycznie mogło pochodzić z C, organ zwrócił się do władz celnych W z wnioskiem o dokonanie weryfikacji ww. świadectwa pochodzenia. W odpowiedzi [...]Izba Handlowo-Przemysłowa [...] poinformowała, iż nie wystawiła świadectwa pochodzenia [...] i oświadczyła jednocześnie, że przedstawione do weryfikacji świadectwo jest sfałszowane (sfałszowano podpisy i pieczęcie). Biorąc pod uwagę wyniki weryfikacji dokumentu pochodzenia towaru, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego zakończone decyzją ostateczną z [...] .11.2002r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] 04.2004r. uznał zgłoszenie celne SAD nr jw. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia, wymiaru cła i na tej podstawie określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Kwotę wynikającą z długu celnego określono z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Organ I instancji obciążył stronę również odsetkami wyrównawczymi oraz określił kwotę odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] .08.2004r. Dyrektor Izby Celnej w W uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż jej rozstrzygnięcie wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu zastosowanie prawidłowej stawki celnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelnik Urzędu Celnego w C zwrócił się do władz celnych W z wnioskiem o dokonanie również weryfikacji faktury handlowej nr [...] z dnia [...] .07. 2002r. wystawionej przez N z W, dołączonej do zgłoszenia celnego nr jw. Postanowieniem z dnia [...] .09.2004r. Naczelnik Urzędu Celnego w C zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie do czasu otrzymania wyników weryfikacji przedmiotowej faktury. Przy piśmie z dnia [...] .03.2005r. [...] administracja celna poinformowała, że firma N nie figuruje w rejestrze [...] firm handlowych i nie wystawiła przedmiotowej faktury. Władze wietnamskie stwierdziły, że faktura jest sfałszowana. Postanowieniem z dnia [...] .05.2005r. organ I instancji podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Następnie pismem nr [...] z dnia [...] .11.2006r. zwrócono się z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych przez administrację celną N. W ww. wniosku zwrócono się z prośbą o udzielenie informacji, kto był eksporterem towaru dostarczonego do portu w H , jaka firma była wskazana jako odbiorca w dokumentach towarzyszących kontenerom oraz jaka firma widniała w dokumentach zdających kontenery do portu w H po rozładowaniu towaru. Przy piśmie nr [...] z dnia [...] 08.2007r. została przesłana przez władze [...] dokumentacja stanowiąca odpowiedź na ww. wniosek z dnia [...] .11.2006r. W toku prowadzonego postępowania pismem nr [...] z dnia [...] .11.2007r. wezwano Panią J Z., która w okresie od września do października 2002r. wykonywała opinie mające na celu ustalenie wartości celnej obuwia zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu przez firmę K G, do stawienia się w charakterze świadka w celu złożenia zeznań w sprawie kraju pochodzenia zaimportowanych towarów. Niezależnie od powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w C postanowieniem z dnia [...] .10.2007r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług dla towaru zgłoszonego według dokumentu SAD nr jw. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] 02.2008r., wydaną w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] .11.2002r. w części dotyczącej stawki celnej i obliczył ponownie kwotę długu celnego (z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej) oraz określił kwotę podatku od towarów i usług. Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi. Od powyższej decyzji strona odwołała się, wnosząc o umorzenie postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Celnej w W decyzją nr [...] z dnia [...] .10.2008r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C nr [...] z dnia [...].02.2008r. w części dotyczącej określenia kwoty podatku od towarów i usług i umorzył postępowanie w tym zakresie. W pozostałym zakresie utrzymano w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., iż kwestia pochodzenia towaru oraz poprawności i autentyczności przedłożonych przez stronę dokumentów została wystarczająco rozstrzygnięta dowodem w postaci wyników weryfikacji przeprowadzonej przez [...] władze celne. Miały one również decydujący wpływ na obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi. Organ podkreślił, iż obowiązek prawidłowego ustalenia statusu pochodzenia towaru i jego udokumentowanie w sposób przewidziany prawem spoczywał na importerze towaru. Strona posłużyła się sfałszowanymi dokumentami załączając je do zgłoszeń celnych w celu zastosowania w stosunku do zaimportowanego towaru, stawki celnej niższej niż prawnie należna. Wyniki weryfikacji wykazały bowiem, iż świadectwo pochodzenia przedłożone przez stronę, nie zostało wystawione przez uprawniony do tego podmiot, a pieczęcie sfałszowane. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby wyjaśnił kwestię zasadności obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi. Następnie odnosząc się do okoliczności wymierzenia należności podatkowych organ odwoławczy uznał zarzuty strony w zakresie przedawnienia należności podatkowych za zasadne i uchylając decyzję w tej części, umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie zarzut dotyczący wydania decyzji z naruszeniem art.65 § 5 Kodeksu celnego organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Pismem z 7 listopada 2008r. skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, m.in. kwestię dochowania "należytej staranności" przy dokonywaniu zgłoszenia celnego sprowadzonego towaru. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2009r. Skarżący precyzując dalsze zarzuty podniósł, iż organy celne naruszyły przepisy art.124 § 2, art.107§ 3, art.126, art.11 oraz art.7, 77 i art.80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący powołał się ponadto na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2005r. sygn.akt P 9/04. Podniósł ponadto kwestię przedawnienia stwierdzając, iż bieg terminu, o którym mowa w art.65 § 5 Kodeksu celnego ulega zawieszeniu w przypadku wszczęcia postępowania karnego. Zdaniem skarżącego wobec braku bezpośredniego związku postępowania karnego z postępowaniem przed organami celnymi oraz faktu wydania decyzji przed zakończeniem sprawy karnej nie wystąpiła sytuacja zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art.230 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego, a zatem bieg terminu przedawnienia do wydania decyzji w niniejszej sprawie nie uległ zawieszeniu. Ponadto skarżący podniósł, iż procedurę weryfikacji dokumentów próbował sam rozpocząć w Ambasadzie W, co się jednak nie udało z uwagi na brak możliwości rozpatrywania takich wniosków indywidualnie. Wnosił także do Naczelnika Urzędu Celnego w C o sprawdzenie dokumentów otrzymanych od kontrahenta [...] . Skarżący podkreślił, iż nie miał udziału w procederze fałszowania dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 1 października 2009 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte we wcześniejszych pismach procesowych. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 180 oraz 191 Ordynacji podatkowej. Zaznaczył, iż w postępowaniu karnym toczącym się przed Sądem Rejonowym w S akt oskarżenia nie objął zarzutu sfałszowania świadectwa pochodzenia [...] dołączonego do zgłoszenia celnego SAD nr [...] . Podniósł, iż przepisy prawa celnego nie wiążą zawieszenia biegu trzyletniego terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe z faktem wszczęcia postępowania karnego w innej, podobnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż na mocy art.262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, powołane przez Skarżącego w piśmie procesowym z 21 stycznia 2009 r., nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z treścią art.134 § 1 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji i analizy zarzutów podniesionych w skardze, w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący, dotyczący wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zgodnie z art.65 § 5 Kodeksu celnego decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl § 5a cyt. przepisu, przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Art. 230 § 5 Kodeksu celnego stanowi, iż bieg tego terminu ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zawieszenia postępowania w sprawie celnej, wniesienia odwołania od decyzji w sprawie celnej. Termin ten zgodnie z § 6 art. 230 Kodeksu celnego biegnie dalej z dniem prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej, doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym. Naczelnik Urzędu Celnego w C w decyzji z [...] .02.2008r. powołał się na zawieszenie biegu przedawnienia trzyletniego terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia długu celnego w innej niż w zgłoszeniu celnym, wyższej wysokości. Pogląd ten został zaakceptowany przez organ drugiej instancji w decyzji z [...]10.2008r. Organy na podstawie dołączonych odpisów z akt sprawy karnej oraz innych dokumentów ustaliły w tym zakresie następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W pismem nr [...] z dnia [...] 10.2003r. (data wpływu [...] .10.2003 r.) złożył do Prokuratury Rejonowej w C zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, przez firmę [...] K G, polegającego na posługiwaniu się fałszywymi dokumentami tj. świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu zgłoszeń celnych w postaci obuwia w Oddziale Celnym w C Urzędu Celnego [...] w W w okresie od września do października 2002r. tj. o czyn określony w art. 270 § 1 Kodeksu karnego oraz narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku oraz należności celnej, tj. o czyn określony w art. 56 § 1 art. 87 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Komenda Powiatowa Policji w C postanowieniem z dnia [...] .10.2003r. nr [...] wszczęła dochodzenie w sprawie o przestępstwo określone w art. 270 § 1 kodeksu karnego polegające na posługiwaniu się w okresie od września do października 2002r. przez firmę [...] K G fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu w Oddziale Celnym w C zgłoszeń celnych towarów w postaci obuwia. Postanowieniem nr[...] , [...] z dnia [...] .12.2003r. Komenda Powiatowa Policji w C przedstawiła K G zarzuty posługiwania się w okresie od września do października 2002r. fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych oraz podatku od towarów i usług, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. i art. 87 § 1 k.k.s. w związku z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 k.k. Następnie Prokuratura Rejonowa w C przesłała do Sądu Rejonowego w C akt oskarżenia z dnia [...].03.2004r. przeciwko K G oskarżonemu o czyn z art. 270 § 1 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. i art. 87 § 1 k.k.s. w związku z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 k.k. Sąd Rejonowy w C przekazał sprawę do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w S, w którym postępowanie karne toczy się nadal (sygn. akt II K 324/04). W związku z powyższym, zdaniem organów orzekających w sprawie, bieg trzyletniego terminu przedawnienia do wydania decyzji z art. 65 § 5 k.c. uległ zawieszeniu z dniem [...] 10. 2003r. tj. z dniem wszczęcia dochodzenia w sprawie posłużenia się przez firmę K G fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu zgłoszeń celnych. Termin ten, z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone nie zaczął biec dalej. Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, iż sfałszowanie świadectwa pochodzenia dołączonego do zgłoszenia celnego SAD nr [...] , będącego przedmiotem niniejszego postępowania miało wpływ na kwotę długu celnego. Przedłożony przez stronę dowód pochodzenia stanowił podstawę do zastosowania w zgłoszeniu celnym konwencyjnej, a nie wyższej - autonomicznej stawki celnej. To ostatnie twierdzenie jest teoretycznie prawidłowe, nie ma jednak odbicia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, zatem nie uzasadnia tezy o związku sprawy niniejszej z prowadzonym postępowaniem karnym. Należy bowiem wskazać, iż z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej nie wynika, aby dołączone do zgłoszenia celnego nr jw. świadectwo pochodzenia FORM A [...] było przedmiotem toczącego się postępowania karnego. Postanowienie o wszczęciu postępowania przygotowawczego (dochodzenia ) z [...] 10.2003r. nr[...] , na które powołują się organy (odpis znajduje się na k. 159 akt admin.) nie wskazuje numerów świadectw, natomiast postanowienie o przedstawieniu zarzutów K G w sprawie posługiwania się przez niego fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu w Oddziale Celnym w C zgłoszeń celnych towarów w postaci obuwia, szczegółowo wymienia numery świadectw objętych postawionym zarzutem, nie ma jednak wśród nich FORM A[...] , dołączonego do zgłoszenia celnego będącego przedmiotem niniejszej sprawy celnej ( k. 158 akt admin.). Z akt sprawy nie wynika, czy postanowienie o przedstawieniu zarzutów było ewentualnie uzupełniane, brak jest również odpisu aktu oskarżenia, na podstawie którego można by tę kwestię zweryfikować. Z uzasadnień decyzji obu organów również nie wynika na jakiej podstawie uznano iż rozstrzygnięcie w sprawie karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w S (sygn. akt [...] ) może wpłynąć na wynik niniejszego postępowania, a zatem sprawić iż uległ zawieszeniu bieg trzyletniego terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Należy bowiem pokreślić, iż nie każde toczące się postępowanie karne zawiesza bieg terminu przedawnienia, słusznie podnosi skarżący, że przepisy prawa celnego nie wiążą takiego skutku z faktem wszczęcia postępowania karnego w innej, nawet podobnej sprawie. W tej sytuacji , kiedy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, ani z uzasadnienia organu pierwszej instancji nie wynikało, aby toczące się postępowanie karne dotyczyło dokumentu, którym skarżący posłużył się w niniejszej sprawie celnej organ drugiej instancji winien kwestię tę jednoznacznie wyjaśnić, postępując zgodnie z treścią art. 229 Ordynacji podatkowej. Tymczasem organ ten zaakceptował ustalenia naczelnika urzędu celnego, które nie miały uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, czym naruszył art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Decyzje organów obu instancji zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy, na podstawie niepełnego materiału dowodowego, czym naruszono art. 188, 191 oraz 210 § 1 Ordynacji podatkowej – ten ostatni przepis w zakresie w jakim decyzje nie wskazują konkretnego związku sprawy celnej z toczącym się postępowaniem karnym i uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik postępowania. Ustalenia stanu faktycznego w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, oparte na niepełnym materiale dowodowym prowadzić bowiem mogą do zarzucanego przez skarżącego naruszenia prawa materialnego – art. 65 § 5 Kodeksu celnego, poprzez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przede wszystkim ustali, przeprowadzając dowód z akt sprawy karnej, czy w postępowaniu karny toczącym się przed Sądem Rejonowym w Sochaczewie (sygn. akt[...] ) skarżącemu został postawiony zarzut sfałszowania świadectwa pochodzenia, dołączonego do zgłoszenia celnego SAD nr [...] i czy zarzut ten jest objęty aktem oskarżenia. Następnie organ postąpi w zależności od wyników ustaleń, rezultaty uzupełnionego postępowania dowodowego opisze w uzasadnieniu decyzji spełniającym warunki z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie przy ponowny rozpoznaniu sprawy należy pamiętać, iż postępowanie w sprawie toczy się w wyniku wznowienia postępowania. Z tych wszystkich przyczyn, sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie decyzji organu I instancji orzeczono na podstawie art. 135 p.p.s.a.