V SA/Wa 3123/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia ... maja 2015 r. Nr ... w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W. J. w terminie do złożenia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z 23 września 2016r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną E.J., posiada na zasadzie - współwłasności majątkowej małżeńskiej - dom o pow. 60 m kw. na działce 50 arów (o łącznej wartości 100.000 zł) oraz 10-letni samochód osobowy R. (o wartości 10.000 zł), przy tym nie posiada oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce ani papierów wartościowych lub innych wierzytelności. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, że uzyskuje dochód (wraz żoną) w postaci renty: 660 zł oraz wynagrodzenia żony w wysokości 1.860 zł. W kolejnej rubryce nr 11 wskazał, że zobowiązany jest do spłaty kredytu na budowę w wysokości 50.000 zł, którego miesięczna rata wynosi 680 zł, ponadto wyjaśnił, że miesięczne opłaty za media to wydatek średnio 300 zł, a ubezpieczenie domu wynosi 860 zł kwartalnie. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 21 października 2016r. wezwano go do dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie informacji oraz złożenie określonych dokumentów. Pismem z 8 listopada 2016r. skarżący wyjaśnił, iż jedynym jego źródłem utrzymania jest świadczenie z tytułu renty, nie posiada kont dewizowych, a oprócz wydatków wskazanych na formularzu "PPF" ponosi wydatki na zakup opału w wysokości 930 zł. Dodał, że jego żona zarabia około 3.000 zł, ale spłaca kredyt w kwocie 20.000 zł pobrany na remont mieszkania. Strona przedstawiła trzy przelewy renty oraz kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki. Postanowieniem z 30 listopada 2016r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących sytuacji majątkowej, w szczególności nie przedstawił wyciągu z rachunku bankowego, zeznań podatkowych oraz umowy o pracę lub zaświadczenia zakładu pracy o średnim wynagrodzeniu netto wypłacanym jego żonie w 2016r. W sprzeciwie z 17 grudnia 2016r. na postanowienie starszego referendarza sądowego skarżący podniósł, że jego jedyny dochód to renta w wysokości 602 zł, tym samym nie stać go na wynajęcie adwokata. Zatem żeby zapłacić za pomoc prawną musiałby zrezygnować z zakupu jedzenia i leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) - w brzmieniu przed 15 sierpnia 2015r. (postępowanie sądowo-administracyjne zostało wszczęte w dniu 24 czerwca 2015r.) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu "PPF" wraz z twierdzeniami podniesionymi w oświadczeniu skarżącego z 8 listopada 2016r. oraz w sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego. Przypomnieć należy, iż prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Oceniając wniosek zgodnie z powołanymi przepisami p.p.s.a. uznać należało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał tego, że spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przypomnieć trzeba, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. W przypadku wnioskodawcy stwierdzić należało, iż oświadczenia złożone na urzędowym formularzu "PPF", dodatkowym oświadczeniu oraz w sprzeciwie – nie mogą być uznane za wyczerpujące i rzetelne. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący nie wskazał jaka jest miesięczna wysokość dochodu, którym dysponuje, na który – według jego oświadczeń – składa się renta oraz wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia żony (w złożonym formularzu skarżący wskazał, że osiąga dochód w postaci renty (660 zł) oraz wynagrodzenie żony (1.860 zł), w oświadczeniu z 8 listopada 2016r. podaje kwotę wynagrodzenia żony w wysokości 3.000 zł, a w sprzeciwie wskazuje, że otrzymuje rentę w wysokości 602 zł). Przy tym skarżący wezwany do złożenia zeznań podatkowych oraz umowy o pracę żony nie nadesłał stosowanych dokumentów. Oceniając w tym zakresie sytuację życiową i materialną wnioskodawcy wskazać należy, że skarżący nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji w tym zakresie. Analizując miesięczne koszty utrzymania to skarżący wskazał, że ponosi opłaty za media średnio ok. 300 zł, zakupu opału 930 zł, a także ratę kredytu w wysokości 680 zł (w PPF skarżący wskazał, że kredyt bankowy na budowę opiewa na sumę 50.000 zł, w oświadczeniu z 8 listopada 2016r. wskazał, że kredyt został zaciągnięty na remont mieszkania w kwocie 20.000 zł) oraz koszt ubezpieczenia domu (kwartalnie 860 zł). Skarżący dołączył do akt sprawy potwierdzenia spłaty kredytu, koszt ubezpieczenia samochodu, ciągnika, wydatków na opał, dokumenty potwierdzające zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych oraz opłat za energię elektryczną. Niezależnie od tego wskazać można, że wnioskodawca nie wykonał zarządzenia z 21 października 2016r. w zakresie w jakim był wzywany do przedstawienia wyciągu i wykazu z rachunku bankowego, zeznań podatkowych PIT, umowy o pracę, umów kredytu bankowego, umowy ubezpieczenia domu, czy dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków za czynsz, opłaty za gaz, wodę itp. W związku z powyższym Sąd jeszcze raz podkreśla, że rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania dochodów uzyskiwanych przez wnioskującą stroną, bądź możliwych przez nią do osiągnięcia, z jej wydatkami, przy czym tylko takimi, które uznać można za niezbędne dla utrzymania (takimi nie jest ubezpieczenie domu, samochodu, ciągnika, ubezpieczenie na życie, raty kredytu bankowego). Tym samym wiedza na temat wydatków strony jest niezbędna zarówno co do ich wysokości, jak również co do ich rodzaju (charakteru), by można było dokonać oceny czy dany wydatek jest niezbędny dla utrzymania. Skarżący może zatem twierdzić, że (...) żeby zapłacić za pomoc prawną musiałabym nie kupić leków ani nie jeść" – jak czyni to w treści sprzeciwu – lecz musi się w takiej sytuacji liczyć z negatywnymi konsekwencjami w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo należało mieć na uwadze, że skarżący w treści oświadczenia z 8 listopada 2016r. oraz w sprzeciwie z 17 grudnia 2016r. odnosi się do zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania przez organy egzekucyjne np. porusza problemy związane z odbiorem korespondencji, czy przejęciem broni do depozytu, podczas gdy w postępowaniu w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, Sąd analizuje wyłącznie przesłanki czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjna w Warszawie opierając się na przepisach art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.