V SA/Wa 3132/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona posiada stałe źródła dochodów, choć niewielkie, a członkowie jej rodziny wymagają opieki i leczenia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ strona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają stałe źródła dochodów, których wysokość nie pozwala na zaliczenie do osób znajdujących się w stanie ubóstwa, a wpis od skargi kasacyjnej jest stosunkowo niski w porównaniu do tych dochodów. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) został uwzględniony, gdyż obciążenie kosztami zastępstwa procesowego mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu strony i jej rodziny, biorąc pod uwagę ich sytuację majątkową i osobistą.Stan faktyczny
Skarżący I. D. złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Wskazał na posiadanie domu, nieruchomości rolnej, zwierząt gospodarskich oraz dochody z gospodarstwa rolnego, renty żony i emerytury matki. Strona podniosła, że utrzymuje się z renty żony, która choruje i ponosi koszty leczenia, oraz z emerytury matki wymagającej opieki.Rozstrzygnięcie
WSA w Warszawie postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmowy przyznania rekompensaty postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z 20 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] listopada 2008 r.
Wnioskiem z 16 lipca 2009 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i matką, posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha (współwłasność [...] ha), zabudowania gospodarcze (obora, stodoła, chlewnia) oraz jedną krowę i jedną jałówkę. Wnioskodawca oświadczył, iż uzyskuje miesięczny dochód z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym w wysokości 250 zł, jego żona z tytułu renty KRUS w wysokości 723 zł, zaś matka z tytułu emerytury KRUS w wysokości 740 zł. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż z uwagi na pozbawienie go stałego dochodu ze sprzedaży mleka utrzymuje się obecnie z renty żony, która choruje i przeznacza znaczne środki finansowe na leczenie oraz z emerytury matki, która jest osobą starszą i wymaga stałej opieki.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym podmiot wnoszący skargę, musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacji gdy poniesienie kosztów przez stronę jest niemożliwe bądź spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach koniecznego utrzymania.
Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.
Zasadniczy wpływ na odmowę zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych wywarła ta okoliczność, iż wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają stałe źródła dochodów, których wysokość nie pozwala na zaliczenie do grona osób znajdujących się w stanie ubóstwa, tzn. osób dla których uiszczenie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, czy też powodowałoby uszczerbek w kosztach koniecznego utrzymania. Porównując zatem wysokość ciążących na wnioskodawcy na obecnym etapie kosztów sądowych – wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł – z wysokością oświadczonych dochodów, nie sposób było uwzględnić wniosku w tym zakresie. Dodatkowo wskazać można, iż skarżący składał już uprzednio wniosek o prawo pomocy, na urzędowym formularzu PPF z 22 stycznia 2009 r. (k. 24-26 akt sądowych), w którym oświadczył mniejszą wysokość uzyskiwanych dochodów w stosunku do obecnie wskazanej, a mimo to był wstanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (k. 37 akt sądowych).
Wniosek został natomiast uznany za zasadny w pozostałym zakresie. Porównując wykazywaną sytuację majątkową, jak również osobistą – w szczególności stan zdrowia członków jego rodziny – z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika przyjąć należało, iż udział strony w tych wydatkach mógłby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło