V SA/Wa 314/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędziowie WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, - Mirosława Pindelska, Protokolant - Magdalena Tołwińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represjonowania 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej i Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz M. W. sto (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją organu drugiej instancji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represjonowania - po uprzednim rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia - utrzymano w mocy akt administracyjny wydany przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż brak jest podstaw aby uwzględnić wniesione odwołanie, gdyż organ pierwszej instancji dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa materialnego. Organ drugiej instancji uzupełniając treść pozostałych rozstrzygnięć o art. 138 § 1 pkt. 1 oraz art. 127 § 3 Kpa w motywach wskazał, iż analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy doszedł do wniosku, że nawet gdyby uznać zeznania świadków za wiarygodne, to brak jest podstawy do wydania decyzji pozytywnej, gdyż w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest dowodu, który wskazywałby na związek między działalnością w Armii Krajowej a aresztowaniem Z. W. w 1946 r. Taka konstatacja da się wyprowadzić z zeznań wszystkich świadków, nie można w szczególności ustalić, czy Z. W. był aresztowany na przełomie maja i czerwca 1946 r. oraz czy przebywał w areszcie UB w Z. W skardze M. W. wskazała na trudności w udowodnieniu kwestii będących przedmiotem postępowania. Wskazała, że Świadkowie L. K. i A. Z. potwierdzili fakt represjonowania męża za działalność polityczną. W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sąd administracyjny w tym i sąd wojewódzki, sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenia do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowani z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście, oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż zasadniczą kwestię stanowi okoliczność dostrzeżona przez Sąd z urzędu, a mianowicie to, że zarówno odwołanie, jak też skarga nie zostały przez stronę podpisane. W odniesieniu do skargi brak ten sanowano. Nie uczyniono tego - z braku takich możliwości - względem wniesionego odwołania. Mając to na uwadze wskazać trzeba, że organ administracji publicznej - przed rozpoznaniem wniesionego środka zaskarżenia - winien wezwać stronę do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 Kpa. Skoro tego nie uczynił, to rażąco naruszył prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Analizując kwestię jakości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego trzeba też wskazać, że strona nie była powiadomiona o przesłuchaniu niektórych świadków, czym naruszono regulację zawartą w art. 79 § 1 k.p.a. (np. co do przesłuchania świadka A. P.). Mając przeto na względzie treść art. 145 § 1 ust. 2 i art. 200 Pr. o p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.