V SA/Wa 314/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-20
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Małgorzata Dałkowska-Szary, Joanna Gierak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących braku winy w błędnym wskazaniu powierzchni działek i opierając się na dokumentach zakupowych oraz danych podatkowych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę w odwołaniu, w tym dotyczących braku winy w błędnym wskazaniu powierzchni działek. Sąd uchylił decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i dowodów, w tym możliwości zastosowania art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006. Organ I instancji odmówił przyznania płatności z powodu stwierdzenia różnicy między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią działek przekraczającą 30%. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących braku winy w błędnym wskazaniu powierzchni, opierając się na dokumentach zakupowych i danych podatkowych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak indywidualnego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi z 18 grudnia 2007 r. (data nadania pocztowego) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. S. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2007 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. z [...] lutego 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. P. S. wystąpił do Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zadeklarował dwie działki rolne o powierzchni: "A" 6,96 ha i "B" 5,65 ha (łąka trwała) położone w powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym S.
Wobec zawartych we wniosku nieprawidłowości, stwierdzonych na podstawie przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej, Wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień. W dniu 16 października 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła korekta wniosku, którą Zainteresowany określił wielkość powierzchni działki rolnej o identyfikatorze "A" jako 4,78 ha.
W dniu 28 sierpnia 2006 r. w gospodarstwie rolnym Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu na podstawie art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.), której poddano działki objęte wnioskiem z 11 maja 2006 r.
Decyzją z [...] lutego 2007 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W., powołując w podstawie prawnej art. 3 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 ze zm.), a także art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z uwagi na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu 28 sierpnia 2006 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu, podczas której stwierdzono, że deklarowana we wniosku wielkość powierzchni działek jest zawyżona. Zainteresowany wskazał bowiem, iż powierzchnia działki rolnej o identyfikatorze "A" obejmuje obszar 6,96 ha, podczas gdy powierzchnia tej działki wynosi 4,74 ha, zaś powierzchnia działki o identyfikatorze "B" wynosi 4,47 ha, a nie jak wskazywał Zainteresowany - 5,65 ha. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w 2006 r. wynosiła łącznie 12,61 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona przez organ wyniosła 9,21 ha. Zatem procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Wnioskodawcy, wyniosła 3,40 ha (36,92%), co wyklucza przyznanie pomocy w rozpatrywanym roku. Organ wskazał bowiem, iż zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Jednocześnie organ wskazał, iż działka rolna "A" nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej.
W odwołaniu z 27 lutego 2007 r. (data nadania wniosku) P. S. wyjaśnił, iż wielkość deklarowanej przez niego łącznej powierzchni działek, tj. 12,61 ha wynika z załącznika do umowy zakupu, jaką zawarł z Agencją Nieruchomości Rolnych w 2003 r. Wskazał nadto, że podatek rolny obliczany jest od również od powierzchni 12,61 ha. Jednocześnie zaznaczył, iż wniosek o przyznanie płatności wypełnił z należytą starannością i według swojej najlepszej wiedzy, zgodnie z danymi udostępnionymi przez organy samorządu terytorialnego i Agencję Nieruchomości Rolnych. Jego zamiarem nie było zawyżenie powierzchni, i w konsekwencji uzyskanie nienależnej korzyści. Podkreślił, iż nie posiadał innych informacji dotyczących powierzchni zgłoszonych działek, które powinien uwzględnić wypełniając formularz wniosku. Zwrócił również uwagę, że przy uwzględnieniu przez organ złożonej przez niego korekty wniosku dotyczącej powierzchni działki o identyfikatorze "A" różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi zaledwie 13%.
Do odwołania załączył kserokopię nakazu płatniczego za łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2006 z tytułu podatku rolnego wydanego 9 lutego 2006 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz kserokopię wykazu dokonanych zmian w danych rejestru gruntów z 24 kwietnia 2003 r.
Decyzją z [...] października 2007 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2007 r., nr [...].
Powołując treść art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru organ wskazał przesłanki, jakie zobowiązany jest spełnić producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Podkreślił, iż wysokość dofinansowania uzależniona jest od powierzchni gruntów rolnych będących w posiadaniu producenta rolnego i przez niego uprawianych.
W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca zadeklarował dwie działki rolne o łącznej powierzchni 12,61 ha. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych wykazana została różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w wysokości 3,40 ha, co stanowi 36,92%.
Powołując treść art. 138 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r.), organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. odnośnie braku podstaw do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) za rok 2006 podkreślając, iż w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 30%. Jednocześnie zauważył, iż wydanie decyzji odmownej uzasadnia również przepis art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.) dotyczący płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), zgodnie z którym, w przypadku, gdy różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc.
Pismem z dnia 18 grudnia 2007 r. P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2007 r. wnosząc o jej uchylenie w całości, przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z odwołaniem z 22 lutego 2007 r. oraz o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do pracowników administracji właściwych w niniejszej sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 7, 8, 11, 12 § 1, 35 § 3 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Rozwijając powyższe zarzuty Skarżący w pierwszej kolejności wskazał na wadę formalną zaskarżonej decyzji, która dotyczy nieprawidłowego oznaczenia strony w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wada ta wynika zdaniem Skarżącego z braku profesjonalizmu i należytej staranności organu orzekającego, który kopiując uzasadnienie z innego dokumentu potraktował sprawę szablonowo. W konsekwencji nie rozpatrzył okoliczności sprawy w sposób indywidualny i nie odniósł się do argumentów przytoczonych w odwołaniu, czym naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
W ocenie Skarżącego decyzja z 24 października 2007 r. narusza art. 107 § 3 k.p.a. bowiem nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ orzekający nie odniósł się w żaden sposób do dowodów przedstawionych na etapie postępowania odwoławczego powtarzając jedynie argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Skarżący podniósł, iż nie ponosi winy za błędne wskazanie powierzchni deklarowanych działek rolnych bowiem dane, na których się opierał wynikają z dokumentów przetargowych i zakupowych Agencji Nieruchomości Rolnych, od której nabył działki. Z tego względu w sprawie znajduje zastosowanie art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.). Podkreślił przy tym, że kwestia negatywnych konsekwencji jakie ponosi Skarżący w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji wobec braku winy odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych we wniosku była podnoszona na etapie postępowania odwoławczego, jednak Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie uznał za stosowne odnieść się do argumentów i dowodów przedstawionych przez Wnioskodawcę.
Zdaniem Skarżącego naruszona została również zasada szybkości i prostoty postępowania wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. bowiem sprawa niniejsza była przedmiotem badania organu przez okres 9 miesięcy pomimo, że nie wymagała zebrania dowodów, informacji lub wyjaśnień i powinna być załatwiona niezwłocznie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że pomyłka ta miała charakter błędu pisarskiego podlegającego sprostowaniu na podstawie art. 113 k.p.a. bowiem "(...) błąd ten pojawił się w jednym miejscu decyzji pozostała część, zarówno sentencja, jak i dyspozycja a także oznaczenie strony są prawidłowe.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej tj. - w rozpatrywanej sprawie - do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z wnioskiem Skarżącego zawartym w skardze. Nie może tego uczynić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd kontroluje bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w przedmiotowej sprawie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2007 r. nr [...], nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny, przyznając Stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.
Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji z [...] października 2007 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z mającymi w sprawie zastosowanie normami prawa materialnego Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zarzuty w niej zawarte są zasadne.
Sąd zważył, iż na gruncie prawa krajowego materialno-prawną podstawę przyznania płatności do gruntów rolnych w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) mający w sprawie zastosowanie na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217), zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Dofinansowanie jest zatem uzależnione m.in. od powierzchni gruntów rolnych znajdujących się w posiadaniu producenta rolnego i przez niego uprawianych. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r.) regulującym płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) w myśl którego (...) jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica pomiędzy zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem (...) przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r.) dotyczącego płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), (...) w przypadku, gdy różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiły wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 28 sierpnia 2006 r. w stosunku do działek rolnych zadeklarowanych we wniosku Skarżącego z 11 maja 2006 r., wskazujące na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez Wnioskodawcę (12,60 ha) a stwierdzoną przez podmiot kontrolujący (9,21 ha) w wysokości 3,40 ha (36,92%). Okoliczność ta, zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w W. przesądziła o wydaniu negatywnego rozstrzygnięcia wobec wypełnienia przesłanek, o których mowa w art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 oraz w art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ orzekający nie ustosunkował się jednak w żaden sposób do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, gdzie Skarżący - nie kwestionując wyników kontroli przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego - wskazał, iż wniosek o przyznanie dopłat wypełnił z należytą starannością i według swojej najlepszej wiedzy, wpisując dane wynikające z dokumentów dotyczących nabycia przedmiotowych działek od Agencji Nieruchomości Rolnych oraz ustalających wymiar podatku rolnego przez organy samorządu terytorialnego. Załączając do odwołania kserokopię nakazu płatniczego za łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2006 z tytułu podatku rolnego wydanego 9 lutego 2006 r. przez Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz kserokopię wykazu dokonanych zmian w danych rejestru gruntów z 24 kwietnia 2003 r. podkreślił, iż nie posiadał żadnych innych informacji, na podstawie których mógłby wypełnić wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich. Jak zatem wynika z treści odwołania, Skarżący przedstawił argumenty i dowody wskazujące - w jego ocenie - na to, że nie jest winny nieprawidłowości zawartych we wniosku. Jednocześnie w skardze do Sądu podniósł zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń), zgodnie z którym obniżki i wyłączenia (...) nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości (...). Skarżący podkreślił, iż argumenty i dowody na to, że nie ponosi winy za błędne wskazanie obszaru działki zostały przytoczone w odwołaniu, jednak organ orzekający nie ustosunkował się do nich i nie wziął ich pod uwagę.
Mając powyższe na względzie Sąd zważył, iż obowiązkiem organu odwoławczego, w myśl podstawowych zasad rzetelnej procedury administracyjnej (art. 7, 9, 11 k.p.a.) oraz przepisów rządzących postępowaniem dowodowym (art. 75 – 77 i 80 k.p.a. ) było dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o uzupełniające postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia przyczyn rozbieżności pomiędzy stanem zadeklarowanym we wniosku z [...] maja 2006 r. a stanem faktycznym ustalonym w trakcie kontroli w dniu 28 sierpnia 2006 r. Skarżący wskazywał w toku postępowania administracyjnego, w samej skardze oraz podczas rozprawy przed WSA w dniu 6 maja 2008 r., że stan faktyczny we wniosku jest zgodny z ewidencją gruntów, w związku z czym nie jest winny stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do tych twierdzeń. Nie powiązał ich ze stanem faktycznym sprawy i nie rozważył na gruncie winy. Nie wykazał przede wszystkim bezprawności zachowania Skarżącego. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odniósł się jednym zdaniem do podnoszonych zarzutów wskazując, iż "w procesie przyznawania płatności decyduje stan faktyczny nie zaś stan prawny, który m.in. próbuje wykazać skarżący" (k. 11 akt sądowych). Niezależnie od lakoniczności ww. stwierdzenia zauważyć należy, iż próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym bardziej pod kątem pominiętych przepisów prawa materialnego, których zastosowanie mogło mieć decydujący wpływ na wynik sprawy (v. wyrok NSA z 1 października 2003 r., sygn. akt V SA 467/03).
Wskazane powyżej uchybienia postępowania odwoławczego, w którym nie rozważono wszystkich faktów i dowodów mających prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz nie wyjaśniono okoliczności spornych, czynią zaskarżoną decyzję wadliwą z punktu widzenia rygorów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (v. wyrok NSA z 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, Lex nr 41681).
Mając powyższe na względzie Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), co czyni uzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie
Rację ma również Skarżący, że w sprawie niniejszej organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 12 § 1 oraz art. 35 § 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w dniu [...] października 2007 r. wobec złożenia odwołania w dniu 27 lutego 2007 r. (data nadania pocztowego). Uchybienie to, jakkolwiek ważkie z punktu widzenia przestrzegania jednej z kardynalnych zasad procedury administracyjnej – zasady szybkości i prostoty postępowania – nie mogło mieć istotnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, a tylko takie, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy zaznaczyć, iż o opóźnieniu w rozpatrywaniu sprawy Skarżący został poinformowany pismami z 13 kwietnia 2007 r., 13 lipca 2007 r. oraz 13 września 2007 r. (akta admin). Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w celu ochrony przed negatywnymi skutkami przewlekłości postępowania administracyjnego Strona może stosować przewidziane w obowiązującym ustawodawstwie środki zwalczania bezczynności organu.
Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zobowiązany będzie, na podstawie art. 7, art. 77, 80 w związku z art. 138 k.p.a., ustosunkować się w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji z 14 lutego 2007 r. oraz dokonać rzetelnej analizy i oceny załączonych do odwołania dowodów. Wyniki dokonanej analizy oraz motywy rozstrzygnięcia winien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nadto, wobec podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, organ odwoławczy winien rozważyć zasadność zastosowania cyt. powyżej przepisu w okolicznościach sprawy niniejszej. W tym zakresie winien ustosunkować się do kwestii, czy za rozbieżność między stanem zadeklarowanym we wniosku (dokonanym - według twierdzeń Skarżącego - m.in. na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów) a stanem faktycznym, może odpowiadać Skarżący biorąc pod uwagę, iż powołanie się na stan ewidencyjny jest uzasadnione, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę faktyczną wniosku o przyznanie płatności. Organ orzekający winien w tym kontekście odnieść się do kwestii zawinienia (braku zawinienia) przez Skarżącego nieprawidłowości stwierdzonych we wniosku mając na względzie, iż dla oceny tego zagadnienia wymagane jest ustalenie, że postępowanie Skarżącego było w sposób subiektywny wadliwe. Nadto organ odwoławczy winien ustosunkować się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia danych wynikających z korekty wniosku złożonej w dniu 16 października 2006 r. wobec twierdzenia Skarżącego, że różnica 13% między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną winna skutkować zmianą decyzji organu I instancji na korzyść Skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia winna znaleźć się również kwestia utrzymania zadeklarowanych działek w dobrej kulturze rolnej, podniesiona w decyzji organu I instancji, lecz całkowicie pominięta przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło