V SA/Wa 3149/08

WyrokWSA w Warszawie2009-08-04

Skład orzekający: Barbara Mleczko - Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. dotyczące obowiązku nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności oraz obowiązku zwrotu tej płatności w przypadku naruszenia tego zobowiązania, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 92 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. dotyczące płatności dla gospodarstw niskotowarowych są zgodne z Konstytucją RP. Delegacja ustawowa zawarta w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. upoważniała Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki, w tym obowiązek nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez 5 lat i zwrotu płatności w przypadku naruszenia tego zobowiązania. Płatność ta jest związana z gospodarstwem rolnym, a nie z osobą producenta, co uzasadnia nałożenie pewnych zobowiązań. W związku z tym, skarżąca, która przekazała gospodarstwo synowi przed upływem 5 lat, naruszyła warunki przyznania płatności i była zobowiązana do jej zwrotu.
Stan faktyczny
H. B. otrzymała płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Następnie, wbrew zobowiązaniu do nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez 5 lat, przekazała je synowi. W związku z tym organ wstrzymał dalsze płatności i wszczął postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc m.in. zarzut niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia regulujących te kwestie. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych; skargę oddala. Przedmiotem skargi H. B. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2008 r. nr [...]. Decyzją tą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku H. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2008 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Agencji w pierwszej kolejności wskazał, iż w dniu [...] lutego 2005 r. H. B. złożyła w Biurze [...] ARiMR w S. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Kierownik Biura [...] Agencji w S. decyzją z [...] czerwca 2006 r. powyższy wniosek załatwił pozytywnie, tj. przyznał wnioskodawczyni płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości [...] zł. Płatność ta została przekazana na rachunek bankowy strony. Kolejną płatność wnioskodawczyni otrzymała w wysokości [...] zł. Łączna kwota otrzymana przez H. B. z tytułu wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych wyniosła [...] zł. Dalej, Prezes Agencji podał, iż postanowieniem z [...] września 2007 r. Kierownik Biura [...] Agencji w S. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania H. B. decyzją z [...] czerwca 2006 r. płatności do gospodarstw niskotowarowych. Powodem wznowienia było złożenie w siedzibie organu w dniu [...] września 2007 r. aktu notarialnego, którym małżonkowie H. i T. B. przekazali całe gospodarstwo rolne synowi – P. B. oraz oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej przez H. B. W dniu [...] listopada 2007 r. Kierownik Biura [...] Agencji w S. wydał decyzję, którą wstrzymał decyzję z [...] czerwca 2006 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Decyzja ta, została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału [...] Agencji z [...] listopada 2007 r. Następnie organ wskazał, iż zawiadomieniem z [...] kwietnia 2008 r. H. B. została poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych decyzją Kierownika Biura [...] Agencji w S. z [...] czerwca 2006 r. oraz, że decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2008 r. ustalono wyżej wymienionej kwotę nienależnie pobranych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości [...] zł. Prezes Agencji wskazał również, iż od decyzji z [...] kwietnia 2008 r. H. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym opisała swoją trudną sytuację materialną, podniosła zły stan zdrowia oraz fakt udzielania jej przez pracowników Biura [...] w S. błędnych informacji. Po przedstawieniu powyższego Prezes Agencji przystąpił do omówienia tych okoliczności sprawy, które miały -w jego ocenie- wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazał, iż w dniu [...] września 2007 r. H. B. złożyła w Biurze [...] w S. akt notarialny, w którym umową darowizny przeniosła wraz z mężem własność gospodarstwa rolnego na rzecz swojego syna. Wyjaśnił przy tym, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. H. B., darując synowi gospodarstwo, uchybiła przyjętemu na siebie zobowiązaniu. W tej sytuacji, w świetle § 10 ww. rozporządzenia przyznana płatność dla gospodarstwa niskotowarowego musiała zostać wstrzymana, a pobrana dotychczas podlega zwrotowi. Jednocześnie Prezes Agencji wyjaśnił, iż § 11 ww. rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje na rzecz następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży stosowne oświadczenie i dołączy do niego dokumenty wymienione w omawianym przepisie. Prezes Agencji podał przy tym, że § 11 nie ma zastosowania w sprawie, albowiem strona przekazała gospodarstwo w związku z przejściem na emeryturę z KRUS, a nie w związku z przyznaniem renty strukturalnej. W dalszej części uzasadnienia Prezes Agencji wskazał na art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) zgodnie z którym, Prezes ARiMR ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych m.in. na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. Na podstawie tego przepisu Prezes Agencji decyzją z [...] kwietnia 2008 r. ustalił H. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w wysokości [...] zł. Wydanie tej decyzji było spowodowane tym, że w wyniku wznowienia postępowania przez Kierownika Biura [...] Agencji w S., organ ten wydał decyzję o wstrzymaniu dalszych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Odnosząc się do złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Agencji stwierdził, iż nie zawiera on żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Względy finansowe oraz możliwości płatnicze dłużnika nie stanowią bowiem okoliczności powodujących brak konieczności zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych. Również zarzut dotyczący udzielenia przez pracownika Biura błędnych informacji nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie o ustalenie nienależnej płatności z tytułu wsparcia dla gospodarstwa niskotowarowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2008 r., skarżąca – H. B. zarzuciła, że przy wydawaniu tej decyzji pominięto istotne dla niej okoliczności, zawarte w środku odwoławczym. Podniosła, iż przyznane płatności traktowała jako przywilej dla gospodarstwa, a nie dla niej. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z [...] lipca 2009 r. ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem prawa, polegającym na oparciu jej na niekonstytucyjnych przepisach: § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Pełnomocnik skarżącej wniósł też o rozważenie przez Sąd zasadności wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze z.) w zakresie, w jakim przepis ten upoważnia Radę Ministrów do określenia warunków zwracania pomocy finansowej, o której mowa w tym przepisie oraz zgodności z art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 10 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu omawianego pisma procesowego pełnomocnik skarżącej na wstępie podał, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie jest przedmiotem sporu między stronami. Następnie zwrócił uwagę na podstawę materialnoprawną skarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał na § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Stwierdził, że regulacje objęte tymi przepisami mogą być zawarte wyłącznie w ustawie, dotyczą bowiem obowiązków i praw obywateli. Tymczasem w przedmiotowym przypadku organ władzy wykonawczej bez wyraźnego upoważnienia ustawowego nałożył na obywateli obowiązek zaciągania zobowiązań do nieprzenoszenia własności nieruchomości przez okres 5 lat, a w przypadku niewypełnienia tego zobowiązania nałożył obowiązek zwrotu pomocy finansowej uzyskanej od państwa. Zdaniem pełnomocnika skarżącej obowiązek taki może być skutecznie nałożony na obywatela przepisem rangi ustawowej lub przepisem aktu wykonawczego na podstawie wyraźnych wytycznych zawartych w upoważnieniu ustawowym. Na poparcie takiego stanowiska pełnomocnik skarżącej wskazał na wyroki Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. do protokołu rozprawy Sąd postanowił oddalić wniosek pełnomocnika skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.) z art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Należy też zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. I. Przed omówieniem przyczyn wydania przez Sąd takiego rozstrzygnięcia wyjaśnić w pierwszej kolejności trzeba, iż wniosek pełnomocnika skarżącej przedstawiony w piśmie procesowym z [...] lipca 2009 r. o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie zasługiwał na uwzględnienie, dlatego też został postanowieniem do protokołu rozprawy oddalony. Wystąpienie przez skład orzekający z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.)). Ocena czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia -na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy- czy zachodzi taka konieczność. Sąd orzekając w niniejszej sprawie i kontrolując postępowanie administracyjne, w wyniku którego zapadła skarżona decyzja, takiej potrzeby nie dostrzegł. Nie powziął bowiem żadnych wątpliwości co do konstytucyjności wskazanych przez pełnomocnika skarżącej przepisów. Mając na względzie argumentację przedstawioną przez pełnomocnika skarżącej w złożonym piśmie procesowym, Sąd zauważa, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zgodnie z tym przepisem, po przyjęciu planu przez Komisję Europejską Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską. Zatem, na podstawie tak sformułowanej delegacji ustawowej, powyżej wskazane rozporządzenie -w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich- określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, zwanej dalej "płatnością dla gospodarstwa niskotowarowego", oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania (§ 1). Tym samym, nie można -w ocenie Sądu- podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącej, iż omawiane rozporządzenie reguluje prawa i obowiązki obywateli bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Upoważnienie takie istnieje i zobowiązywało Radę Ministrów do uregulowania w drodze rozporządzenia szczegółowych kwestii związanych z płatnością dla gospodarstw niskotowarowych, w tym dotyczących wstrzymywania, zawieszania i zwracania tej płatności. Nadto, Sąd w tym miejscu wyjaśnia, iż pomoc finansowa polegająca na wsparciu gospodarstw niskotowarowych jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, a jej normatywnym źródłem jest Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z dnia 26 czerwca 1999 r.). Rozporządzenie to stało się częścią polskiego porządku prawnego wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej. W ustawodawstwie krajowym przyznawanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych reguluje powyżej wskazana ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jednocześnie zaznaczyć tu trzeba, iż podstawowe warunki związane z udzielaniem omawianej płatności wynikają z przepisów unijnych, z których to zostały przeniesione do ustawodawstwa krajowego. Termin 5-letni zapisany w § 3 rozporządzenia jest związany z zapisami unijnymi, do których Polska musi się stosować. Dodatkowo Sąd w tym miejscu zwraca uwagę na charakter płatności, której dotyczy niniejsza sprawa. Oceniając konstytucyjność przepisów wskazanych przez pełnomocnika skarżącej, należy bowiem i tą kwestię rozważyć. Dlatego też Sąd zaznacza, iż płatność ta jest udzielana producentowi rolnemu spełniającemu wymogi wynikające z § 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W przepisie tym uregulowano warunki jakie musi spełnić ubiegający się o tą płatność oraz zobowiązania producenta rolnego w związku z udzieloną płatnością i na czas jej udzielenia. Przepis ten m.in. wprowadza zobowiązanie do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Przewidziane w § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b zobowiązanie -i wskazany w tym przepisie okres- nie jest jednak bezpodstawne (co próbuje wykazać pełnomocnik skarżącej). Przepisy regulujące omawianą płatność wskazują bowiem wyraźnie, że płatność jest świadczeniem majątkowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym. Udzielana jest bowiem dla gospodarstwa niskotowarowego (tj. na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego) i -co również istotne- przysługuje ona przez okres 5 lat (a nie przez np. 5 miesięcy). Jest rodzajem przywileju dla producenta rolnego, ale związanego nie z jego osobą tylko z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą. Skoro zaś ustawodawca przewidział takie uprawnienie, wiążąc je z gospodarstwem rolnym, to tym samym mógł nałożyć na otrzymującego taką płatność pewne zobowiązania – w okresie udzielania tej płatności, a więc w okresie 5 lat i powiązać je z gospodarstwem rolnym, na które ta płatność została przyznana. W świetle powyższego zdaniem Sądu trudno uznać, aby przepisy omawianego rozporządzenia były niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nakładają zobowiązania na producenta rolnego przez okres 5 lat. Okres ten jest bezpośrednio związany z udzieloną płatnością – wynika z charakteru tej płatności. W sytuacji więc, gdy producent rolny nie dochował zobowiązania do nieprzenoszenia gospodarstwa niskotowarowego przez ten czas, płatność dla tego gospodarstwa podlega wstrzymaniu i zwrotowi (§ 10). Wyjątek w tym zakresie przewiduje jedynie § 11 omawianego rozporządzenia i związany jest z przeniesieniem gospodarstwa rolnego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. W tym przypadku płatność przysługuje temu następcy – po spełnieniu odpowiednich warunków. Ta ostatnia sytuacja w kontrolowanej sprawie jednak nie występuje. Konkludując powyższe, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi sprowadzających się do wydania skarżonej decyzji w oparciu o niekonstytucyjne -jak podnosi pełnomocnik skarżącej- przepisy § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. II. Przechodząc do dalszej oceny sprawy Sąd wyjaśnia, iż materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z [...] października 2008 r. stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), znajdujący tu zastosowanie w związku z § 10 (w zakresie regulującym obowiązek zwrotu wypłaconych kwot) i § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Zgodnie z tym przepisem -art. 29 ust. 1- Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W niniejszej sprawie ustalenie w powyższym zakresie musiało być dokonane z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego – tj. w szczególności § 10 ww. rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11. Jak wynika z treści skarżonego orzeczenia cytowany przepis został prawidłowo zinterpretowany i prawidłowo zastosowany do bezspornego (bo niekwestionowanego również przez skarżącą) stanu faktycznego. W tym miejscu Sąd przypomina, iż decyzją z [...] czerwca 2006 r. przyznano skarżącej płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł. Orzeczono, że płatność ta będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem, że z uwagi na fakt, iż przyznana kwota płatności jest przeliczana z kwoty z uzyskanej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach płatności może ulec zmianie. Na podstawie powyższej decyzji wypłacono skarżącej kwotę wskazaną w tym orzeczeniu, tj. [...] zł oraz kwotę [...] zł należną za kolejny rok. Następnie decyzją z [...] listopada 2007 r., decyzja ta w oparciu o art. 13 ust. 1 w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, została wstrzymana. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż wskazane orzeczenie z [...] listopada 2007 r., zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego z [...] grudnia 2007 r., od której to przysługiwała stronie skarga do sądu administracyjnego, a z którego to uprawnienia skarżąca nie skorzystała. W oparciu o tę właśnie decyzję z [...] grudnia 2007 r., Prezes Agencji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych. Z uwagi na rozstrzygnięcie dotyczące wstrzymania udzielonych uprzednio skarżącej płatności, miał bowiem obowiązek rozważenia, czy nie zachodzą również przesłanki do zwrotu kwot dotychczas skarżącej wypłaconych. Podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie Prezes Agencji przeanalizował stan faktyczny sprawy w kontekście ww. § 10 w związku z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b wskazywanego już rozporządzenia, wprowadzającym wymóg dla producenta rolnego nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W ocenie Sądu analiza dokonana przez Prezesa Agencji w powyższym zakresie jest prawidłowa i uzasadniała wydanie orzeczenia o zwrocie. Skoro skarżąca przeniosła wraz z mężem umową darowizny własność gospodarstwa rolnego na rzecz syna w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności, to tym samym nie dochowała warunków udzielenia tej płatności. Przeniesienie własności gospodarstwa jest w sprawie bezsporne, jak również to, że skarżąca nie spełnia dyspozycji § 11 rozporządzenia. Tym samym za zasadne należy uznać działanie Prezesa Agencji w zakresie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie oraz wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 ww. ustawy. Prezes ARiMR słusznie bowiem przyjął, iż skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, a wobec tego - jest obowiązana do zwrotu kwot jej wypłaconych. W tej też sytuacji środki pieniężne przekazane skarżącej należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ww. ustawy z dnia 9 maja 2008 r., a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącej do ich zwrotu. Jednocześnie wskazać trzeba, iż organ orzekając w trybie art. 29 ust. 1 ww. ustawy prawidłowo określił kwotę podlegającą temu zwrotowi, tj. wynikającą z decyzji z 30 czerwca 2006 r. i wypłaconą na jej podstawie skarżącej. Prezes Agencji słusznie też (zgodnie z prawem) obciążył skarżącą odsetkami za zwłokę od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności do dnia ich zwrotu. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały -w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa- w Dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Powyższej oceny Sądu -dotyczącej legalności zaskarżonej decyzji- nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze i w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej, stanowiącym jej uzupełnienie. Nie dostrzegając żadnych nieprawidłowości w działaniu Prezesa Agencji, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na koniec Sąd wyjaśnia, iż ewentualne umorzenie pobranych przez skarżącą kwot nie może podlegać rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie. Takie żądanie może być rozpatrywane przez Prezesa ARiMR, który w pewnych określonych sytuacjach jest władny umarzać należności pieniężne pochodzące m.in. z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej Sekcja Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy. Uprawnienie to wynika z art. 214 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 r. (Dz. U Nr 249 poz. 2104 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego do tegoż art. wydanego przez Radę Ministrów 12 czerwca 2007 r. (Dz. U Nr 107, poz. 733) w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Jest to jednak odrębny przedmiot rozstrzygania nie objęty zakresem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło