V SA/Wa 316/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] listopada 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dołączonym do skargi formularzu PPPr. wskazano, iż kapitał podstawowy Spółki wynosi [...] złotych, natomiast wartość środków trwałych według bilansu z [...] grudnia 2008r. wynosi [...] złotych. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec [...] przyniosła ona skumulowaną stratę w wysokości – [...] złotych. Skarżąca wskazała, iż wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym i na produkcję przemysłową w Unii Europejskiej spowodował w Spółce spadek produkcji, zmniejszenie zatrudnienia i ostatecznie zakończenie działalności produkcyjnej. Strategia gospodarcza Spółki, zależy od polityki prowadzonej na szczeblu centralnym w K. gdzie została podjęta decyzja, w ramach restrukturyzacji koncernu, o likwidacji deficytowej działalności polegającej na produkcji [...], w tym u Wnioskodawcy. Zainteresowana stwierdziła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna, według stanu na dzień [...] grudnia 2008r. skumulowane straty przewyższały połowę kapitałów. Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę o kontynuowaniu działalności, obecnie tylko handlowej i tylko w kraju. Aktualnie Spółka zagospodarowuje aktywa pozostałe po działalności [...] (podana w oświadczeniu o majątku wartość środków trwałych może być niższa z powodu cen rynkowych). Ponadto wyjaśniła, iż zatrudnienie w firmie spadło z [...] osób w grudniu 2007 roku, poprzez [...] osób w grudniu 2008 roku do [...] osób w sierpniu 2009 roku (z tej wartości [...] osób przebywa na urlopie macierzyńskim). Na koniec 2009 roku Spółka planuje zysk w kwocie [...] złotych. Wnioskodawca posiada następujące rachunki bankowe w: 1. [...] S.A.: a) złotówkowy minus [...]złote (kredyt), b) w [...] ze stanem [...], c) w [...] ze stanem [...], d) w [...] ze stanem [...] 2. [...] a) złotówkowy ze stanem [...], b) w [...] ze stanem [...]. W dniu [...] marca 2010r. skarżąca uzupełniła brak formalny ww. wniosku składając ponownie formularz PPPr., który zawierał kolejne informacje dotyczące kondycji finansowej skarżącej. W jego uzasadnieniu wskazano, iż wstępna strata na rok 2009 r. wynosi [...] złotych. Skumulowane straty bilansowe wynoszą [...] zł i stanowią ponad [...]% wartości Kapitału Podstawowego. Wskutek decyzji głównego i jedynego udziałowca, z dniem [...] czerwca 2009r. została zamknięta podstawowa działalność Spółki tj. produkcja [...] . Spółka prowadzi obecnie w Polsce wyłącznie działalność handlową sprzętem [...] produkcji [...] . Wyjaśniono, iż rozmiary tej działalności, które są uzależnione przede wszystkim od sytuacji na rynku popytu i podaży, nie rekompensują obecnych kosztów Spółki. Obecne koszty Spółki są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej; głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia. Wnioskodawca wskazał, iż posiada następujące rachunki bankowe w: 1. [...].: a) złotówkowy 1[...] b) w [...] ze stanem [...], c) w [...] ze stanem [...] d) w [...] ze stanem [...] 2. [...] a) złotówkowy ze stanem [...] , b) w [...] ze stanem [...]. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 29 marca 2010r. pełnomocnik spółki został wezwany do przedłożenia dokumentów dotyczących informacji o rozmiarach aktualnie prowadzonej działalności, informacji dotyczących przyszłych zamówień na sprzedaż wyrobów, usług oraz dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, koszt jego uzyskania, ponadto informacji o posiadanych kredytach, ich wysokości a także wyjaśnienie jaki będzie wpływ nowej struktury majątku spółki - po likwidacji jej działalności produkcyjnej - na zdolność przedsiębiorstwa do osiągania zysku i dostosowania się do potrzeb rynku. W odpowiedzi pełnomocnik spółki przesłał żądane informacje załączając sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe w I kwartale roku 2010. Zgodnie z informacjami nadesłanymi przez pełnomocnika odnośnie aktualnie prowadzonej działalności handlowej to spółka prowadzi wyłącznie działalność handlową sprzętem [...], za I kwartał bieżącego roku uzyskała przychody w kwocie [...] tys. zł., co stanowi jedynie [...] % kwoty analogicznych przychodów za [...] kwartał roku poprzedniego. W [...] kwartale 2009r. sprzedane zostały produkty na kwotę [...] tys. zł. - w roku bieżącym, w związku z zamknięciem produkcji podstawowej - zero. Kwestia dotycząca przyszłych zamówień, co podkreślił pełnomocnik w aktualnej sytuacji ekonomicznej jest trudna do przewidzenia. Kryzys na rynku budownictwa i związany z tym niski popyt na sprzęt [...], szczególnie dotknął spółkę, jako jej strategiczny element dystrybucji. Z uwagi na wysokie skumulowane straty, jak wskazał pełnomocnik wystąpił w spółce podatek CIT. Spółka, co wynika z treści przedstawionej informacji nie korzysta z kredytów bankowych, a bieżąca działalność spółki jest finansowana z wpływów ze sprzedaży majątku pozostałego po produkcji. Spółka, jak podał pełnomocnik skarżącego zakłada, że wartość sprzedaży w roku 2010r. będzie mniejsza o co najmniej [...] % od sprzedaży uzyskanej w roku 2009, a wypracowanie choćby minimalnego zysku będzie bardzo trudne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Wnioskująca byłaby zobowiązana składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 1.169 złotych (stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tutejszym Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg D. Sp. z o.o. obecnie toczy się 117 postępowań, łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi 43.022 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza podanych przez Skarżącą okoliczności w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie kierowano się przede wszystkim tym, iż skarżąca jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym nadal działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych i to zarówno w walucie krajowej jak i w walutach obcych. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunkach bankowych znacznych środków finansowych w wysokości ponad [...] złotych, uiszczenie brakującej kwoty wpisu w żaden sposób nie może doprowadzić do wniosku, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka stale prowadzi działalność handlową, w [...] kwartale 2010r., jak wskazał pełnomocnik uzyskała przychody z prowadzonej działalności, nieco niższe niż w roku bieżącym, ale zdaniem Sądu pozwalają na przyjęcie, iż spółka jest w stanie pokryć niezbędne koszty sądowe. Co ważne, jak wynika z nadesłanych informacji spółka nie korzysta z kredytów bankowych, gdyż bieżącą działalność finansuje z wpływów ze sprzedaży majątku pozostałego po produkcji. Spółka zakłada, jak nadmienił pełnomocnik, że wartość sprzedaży w roku 2010 będzie mniejsza o co najmniej [...] % od sprzedaży w roku 2009r, jednak mimo tych okoliczności spółka nadal planuje zyski finansowe z prowadzonej działalności. Zauważyć też należy, iż Spółka jako przedsiębiorca, powinna w procedurze planowania wydatków, uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Z wcześniej przedstawionych dokumentów m.in. z formularza PPPr., odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, nie wynika by spółka znajdowała się w stanie upadłości, nie jest także prowadzone wobec niej postępowanie układowe, ponadto zatrudnia pracowników, a także posiada środki trwałe o łącznej wartości [...] zł, zatem nie utraciła płynności finansowej. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Powyższe pozwala przyjąć, że Skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy, tym bardziej, że z obowiązkiem jego poniesienia powinna się liczyć od dłuższego czasu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.