V SA/Wa 316/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył, iż nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi. Opisując uzyskiwane miesięczne dochody wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1500 zł. Skarżący podał również miesięczne koszty utrzymania, do których zaliczył opłatę mieszkania – 400 zł., opłaty – 400 zł., koszty utrzymania – 400 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których skarżący jest zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł (zgodnie z §2 pkt 3 ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a uiszczenie kwoty 300 zł wpisu sądowego od skargi nie stanowi dla niego bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżący jak, wynika z umowy o zawiązaniu spółki zawartej w dniu [...] stycznia 2009 r. jest jednym z trzech wspólników spółki z o.o. [...], w której od [...] czerwca 2009 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika ponadto, iż skarżący posiada ww. spółce 334 udziały o łącznej wartości 16.700 zł. Skarżący posiada również stabilne źródło dochodów, uzyskując z tytułu umowy o pracę wynagrodzenie w wysokości 1500 zł miesięcznie. Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika, że skarżący wg stanu na dzień [...] maja 2010 roku, nie posiadał zaległości podatkowych, w roku podatkowym 2009 osiągnął dochód w wysokości 1 952,50 zł oraz jest posiadaczem rachunków bankowych m.in. w [...] S.A. oraz [...] S.A. Dotychczas skarżący studiował na terytorium RP i pokrywał we własnym zakresie koszty zakwaterowania, utrzymania oraz nauki (kurs języka polskiego -1.120 USD, opłata za studia na kierunku filologia angielska – 3 500 euro). Ponadto nie mógł ujść uwadze fakt, iż zarówno w postępowaniu przed organami administracji publicznej jak i w postępowaniu sądowym skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zatem posiada środki finansowe na pokrycie jego wynagrodzenia. Zauważyć należy, iż pełnomocnik cudzoziemca w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. od decyzji Wojewody [...] odmawiającej udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wskazał, że skoro wnioskodawca jest zatrudniony w [...] sp. z o.o. to uzyskuje dochody, a co więcej posiada znaczne środki finansowe pochodzące od rodziny z B., o których skarżący już we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wspomina. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż wnioskujący nie należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W sytuacji bowiem gdy uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to na skarżącym jako osobie zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy ciąży swoisty obowiązek ‘’wykazania" stanu majątkowego, a właściwe przedstawienie przez niego przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.