V SA/Wa 3170/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w zmniejszonej wysokości oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca, Strona) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Prezes, organ) z dnia [...] września 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (I instancja) z dnia [...] maja 2016r. Decyzją organu I instancji uchylono decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] września 2012r. przyznającą Stronie łącznie pomoc finansową w wysokości 17 387 237,24 zł oraz przyznano pomoc finansową w wysokości 17 367 030,37 zł za I półrocze 2 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, w tym: - pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 208 1171,18 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 156 128, 38 zł, - pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 17 158 859, 19 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 11 439,46 zł, wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 20 206,87 zł. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Marszałek Województwa [...] dokonał wstępnego uznania grupy. Skarżąca realizuje zatwierdzony plan dochodzenia do uznania od 1 stycznia 2010r. W dniu [...] marca 2012r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2011r. Decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] września 2012r. przyznano Stronie łącznie pomoc finansową w wysokości 17 387 237,24 zł oraz przyznano pomoc finansową w wysokości 17 367 030,37 zł za I półrocze 2 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, w tym: - pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 208 1171,18 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 156 128, 38 zł, - pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 17 158 859, 19 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 11 439,46 zł, wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 20 206,87 zł. W dniach 13 i 23 listopada 2015r. Skarżąca zestawienie kosztów transportu z których wynika, że w wartości produktów sprzedanych dotyczących okresu od 1 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r. ujęte zostały koszty transportu. W dniu [...] grudnia 2015r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania Skarżącej pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU. W wyniku powyższego, została wydana decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2016r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2016r. nr [...] (zaskarżona). W uzasadnieniu decyzji II instancji organ wskazał, iż ze złożonych w dniu 13 i 26 listopada 2015r. dokumentów wynika, że w wartości produktów sprzedanych dotyczących okresu od 1 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r. ujęte zostały koszty transportu. O nich organ, wydając decyzję z dnia [...] września 2012r. nie wiedział. W związku z tym są to nowe okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla sprawy i istniejące w dniu wydania decyzji – stąd zastosowano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wznowiono postępowanie w sprawie. Prezes podkreślił również, że stosownie do art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011r. str. 1), wartość produktów sprzedanych deklarowana przez wstępnie uznaną grupę producentów nie może uwzględniać kosztów transportu z terenu grupy (loco-grupa) do magazynu odbiorcy. Podniósł również, iż organ wydając nowa decyzję, stosuje przepisy prawa obowiązujące w chwili orzekania; powołał się przy tym na orzecznictwo NSA. Zatem organ podjął działania polegające na ponownym obliczeniu wysokości kwoty pomocy przyznanej Grupie na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, z uwagi na niewłaściwie przyjęty kurs euro do jej obliczenia na etapie wydania decyzji z dnia [...] września 2012r. Uwzględniając, że zapłata za fakturę VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. została dokonana pięcioma przelewami i fakt , że Strona do wyliczenia pomocy finansowej przyjęła wartość faktury przeliczoną po kursie z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury, wyliczono kwotę 1 870 000,02 zł. Grupa zapłaciła sprzedawcy w dniu 26 stycznia 2012r kwotę 162 500, 00 euro., co po przeliczeniu daje kwotę 690 787,50 zł. Sumując wszystkie płatności, jakie zostały dokonane przez Grupę na rzecz sprzedającego wynika, że za przedmiotową linię rozładunku warzyw korzeniowych Grupa zapłacił 1 843 057,52 zł netto. W związku z tym, organ wyliczył, iż nastąpiła rozbieżność miedzy kwotą jaką Grupa przyjęła pierwotnie do wyliczenia kwoty pomocy finansowej, a kwotą jaka powinna zostać przyjęta na podstawie faktycznie poniesionych płatności. Różnica w wartości linii przyjętej do naliczenia pomocy wynosi 26 942,50 zł, kwota pomocy o jaką nienależnie wnioskowała Grupa – 20 206,87 zł. W skardze do WSA decyzji zarzucono: I. Nieważność – z uwagi na bezpodstawne wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją administracyjną, naruszające art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzenie działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r., zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] września 2012r. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji, podczas gdy wszelkie informacje dotyczące wysokości kwoty, która była podstawą wyliczenia pomocy finansowej i podstaw jej ustalenia znajdowały się w aktach sprawy i były przedmiotem badania organu I instancji już w postepowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] września 2012r.; II. Bezpodstawne i w sposób rażąco naruszający prawo, obniżenie kwoty przyznanej Skarżącej z tytułu pomocy finansowej na pokrycie kosztów , że w wartości produktów sprzedanych dotyczących okresu od 1 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r., w szczególności wobec faktu, że postępowanie wskutek braku podstawy do jego ponownego prowadzenia winno być uznane za niedopuszczalne zaś decyzje w nim wydane za nieważne; III. Naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez działanie organów w sposób utwierdzający Skarżącą w przekonaniu, że jej działania są zgodne z prawem jak również w sposób naruszający zaufanie obywatela do organów administracji publicznej. Rozwijając powyższe zarzuty Strona podkreśliła, że koszty transportu były przedmiotem badania w sprawie przyznania pomocy z wniosku z dnia 30 marca 2012r. i organ dysponował kompletem dokumentów. Wskazała, że ARiMR stara się w tej chwili naprawić błędy systemowe i zaniedbania. Jest to wynikiem przeprowadzonej we wrześniu i listopadzie 2013r. kontroli przez Europejski Trybunał Obrachunkowy który stwierdził, że kwestia doliczania kosztów transportu do wartości sprzedaży była przez polską agencję płatniczą systematycznie ignorowana i że fakt ten stanowi ewidentne uchybienie stwarzające ryzyko dla budżetu UE. ARiMR stworzył u grup przeświadczenie, że postępują prawidłowo i nie można w tej chwili traktować tych kwestii jako podstawę do wznowienia postępowania, gdyż działanie strony podjęte w zaufaniu do prawa i organów państwa zasługuje na ochronę prawną. Przepis, że należy stosować kurs faktycznie zastosowany w dniu dokonania zapłaty (art. 30 ust. 2 ustawy o rachunkowości) obowiązywał również na dzień rozstrzygania, zaś kurs z danego dnia był ogólnie dostępny na stronach NBP. W 2012r. organ posiadał pełną wiedzę co do zastosowanego przelicznika kursowego oraz przelicznika obowiązującego w dniu zapłaty, miał więc możliwość kwestionowania przyjętej przez Skarżącą kwoty poniesionych kosztów, co czyni dopiero po 4 latach wskutek wznowienia postepowania z powodów zupełnie innych. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Na początku Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postepowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z taka sytuacją mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Dopiero w dniach 13 i 23 listopada 2015r. Skarżąca złożyła dokumenty związane z kosztami transportu, w tym między innymi, zestawienie kosztów transportu. Wynika z niego, że w wartości produktów sprzedanych dotyczących okresu od 1 lipca 2011r. do 31 grudnia 2011r. ujęte zostały koszty transportu, o czym organ I instancji nie posiadał wiedzy wydając w dniu [...] września 2012r. decyzję w sprawie przyznania pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. A zatem za zasadne należy uznać wznowienie postępowania w sprawie przyznania Skarżącej pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU. Zgodnie z art. 50 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011r. str. 1), wartość produktów sprzedanych deklarowana przez wstępnie uznaną grupę producentów nie może uwzględniać kosztów transportu z terenu grupy (loco-grupa) do magazynu odbiorcy. Wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2006r. sygn. akt: II OSK 730/05 wskazuje, że istotą wznowionego postepowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postepowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Dlatego organy dokonały ponownego obliczenia wysokości kwoty pomocy przyznanej Skarżącej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, z uwagi na niewłaściwie przyjęty kurs euro do jej obliczenia na etapie wydawania decyzji z dnia [...] września 2012r. Górna wartość pomocy finansowej oraz wartość produktów sprzedanych jest przeliczana na podstawie kursu wymiany euro opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień przed pierwszym dniem okresu, na który przypada przedmiotowa pomoc, czyli tu – na dzień 30 czerwca 2011r. (według kursu na 30 czerwca 2011r. 3,9903 PLN/EUR). Zarówno w uzasadnieniu decyzji I jak i II instancji przedstawiono szczegółowy sposób obliczenia płatności i organy doszły w związku z tym do przekonania, że nastąpiła rozbieżność pomiędzy kwotą, jaką Skarżąca przyjęła pierwotnie do wyliczenia kwoty pomocy finansowej, a kwotą jaka powinna zostać przyjęta na podstawie faktycznie poniesionych płatności. Różnica w wartości linii przyjętej do naliczenia pomocy wynosi 26.952,50 zł, a kwota pomocy o jaką nienależnie wnioskowała Strona wynosi 20.206,87 zł. Grupie przysługuje zwrot 75% poniesionych kwalifikowanych kosztów inwestycji. Wielkość poniesionych przez Grupę kwalifikowanych kosztów inwestycji przyjętych do naliczenia pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wynosi 17.158.859,19 zł. Różnica pomiędzy łączną kwotą wnioskowaną tj. 17 387 237,24 zł a łączną należną kwotą pomocy finansowej w wysokości 17 367 030,37 zł wynosi 20. 206,87 zł, co stanowi 0,12 %. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy dokonały obliczeń i wskazały, że Stronie przysługiwała pomoc finansowa w łącznej wysokości 17.367 030,37 zł. Sąd w pełni podziela ustalony stan faktyczny i prawny dokonany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, z uwagi na to, ze żaden z zarzutów skargi nie jest zasadny, należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.