V SA/Wa 3178/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-14
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Beata Krajewska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji, które skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności zażalenia przez organ drugiej instancji, może zostać skonsalidowane przez późniejsze działania pełnomocnika strony, który wniósł zażalenie?Ratio decidendi
Wadliwe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji, mimo że zostało dokonane, nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia. Jeśli strona, której postanowienie powinno być doręczone, wniosła zażalenie w terminie, oznacza to, że postanowienie do niej dotarło i umożliwiło podjęcie działań. W takiej sytuacji dochodzi do konwalidacji wadliwej czynności doręczenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego, który został pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone wadliwie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie, uznając je za niedoręczone. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, podnosząc zarzut wadliwego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz M. Sp. jawna w G. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. jawna w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... września 2014 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz M. Sp. jawna w G. kwotę ... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z 27 października 2014 r. wniesionej przez M. Sp. jawna z G. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z ... września 2014 r. nr ... stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z dnia 5 sierpnia 2014 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie nr ... z dnia ... lipca 2014 r. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek skarżącej z dnia 15 kwietnia 2014 r. o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej i eksportu samochodów osobowych z uwagi na nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, iż Spółka reprezentowana przez F. U. – pełnomocnika, w dniu 15 kwietnia 2014 r. złożyła wniosek o zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej i eksportu 14 samochodów osobowych. Do ww. wniosku załączono stosowne pełnomocnictwa, z których wynikała wola strony do podejmowania czynności prawnych przez pełnomocników w postępowaniu podatkowym. Wyjaśniono, iż nie ulega wątpliwości, że organ I instancji uznał umocowanie jednego z dwóch pełnomocników – F.U. do reprezentowania Spółki, wydając rozstrzygnięcie w zakresie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku strony. Zatem, konsekwentnie w dniu wydania postanowienia, tj. ... lipca 2014 r. pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie był F. U., któremu należało doręczyć powyższą decyzję, a nie podmiotowi nieumocowanemu do jej odbioru (...).
W ocenie organu odwoławczego, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie w sposób nieuzasadniony pominął w swoich czynnościach pełnomocnika strony. Wskazano, iż skarżone postanowienie zostało skierowane lecz niedoręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (błędne oznaczenie adresata). Przyjmując, że pominięcie pełnomocnika w sprawie jest jednoznaczne z pominięciem strony, w ocenie organu, należy uznać, iż nie doszło do doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie nr .... z dnia ... lipca 2014 r. Zatem, zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego i nie wywiera skutków prawnych. Z uwagi na to, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.); dalej: "o.p.", Dyrektor Izby Celnej stwierdził na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. niedopuszczalność zażalenia.
Pismem z dnia 27 października 2014 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... września 2014 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ I instancji błędnie uznał, że strona nie usunęła w ustawowym terminie braków. W ocenie Spółki, pozostawienie wniosku bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia braków formalnych dotyczących części wniosku nie powinno automatycznie odnosić skutku co do całego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wymaga przede wszystkim podkreślenia, że fakt wadliwego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji z naruszeniem art. 145 § 2 o.p. w sytuacji, gdy skarżąca Spółka ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, którego pominięto przy doręczeniu, nie może być utożsamiany z brakiem doręczenia. Trzeba bowiem odróżnić brak doręczenia od doręczenia wprawdzie wadliwego ale dokonanego. W rozróżnieniu tym uprawnione jest oparcie się na fakcie terminowego złożenia zażalenia zwłaszcza, gdy uczyniła to osoba, której postanowienie należało doręczyć. Wniesienie zażalenia oznacza, że postanowienie do tej osoby dotarło w terminie i w sposób umożliwiający jej uczynienie tego.
W rozpatrywanej sprawie można przyjąć, że doszło do konwalidacji wadliwej czynności doręczenia organu z uwagi na działania podjęte przez pełnomocnika skarżącej. Otrzymawszy postanowienie organu pierwszej instancji wniósł bowiem od niego zażalenie w terminie.
Sąd nie odnosi się do zarzutów skargi ponieważ orzekanie o nich na obecnym etapie postępowania, należy uznać za przedwczesne.
W tym stanie rzeczy uznając, iż w toku postępowania podatkowego doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone postanowienie należało uchylić w oparciu o przepis art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło