V SA/Wa 3185/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 27 października 2015r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J.Z. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, a podstawę miesięcznego utrzymania rodziny stanowią dochody uzyskiwane z emerytury skarżącego (2.441,40 zł), oraz emerytury żony (2.366,97 zł), co razem daje miesięczny dochód w wys. 4.808,37 zł. Jak wskazał wnioskodawca znajduję się on w trudnej sytuacji materialnej z uwagi na leczenie i opiekę całodobową nad żoną (po ciężkim udarze). A sam również, jak zaznaczył jest osobą w podeszłym wieku, również po przebytym udarze. Do wniosku załączono faktury, rachunki i karty informacyjne leczenia szpitalnego. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano skarżącego – zgodnie z zarządzeniem z 7 września 2015r. - do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi skarżący wskazał, że posiada wraz z żoną rachunek bankowy, nie posiada oszczędności ani lokat. Aktualnie, jak zaznaczył mieszka w wynajmowanym domu, którego koszty wynajmu ponosi syn. Wydatki miesięczne na bieżące utrzymanie obejmują koszty wyżywienia (ok. 1200-1500 zł), ubrań i obuwia (ok. 100-200 zł), środków czystości i higieny osobistej (ok. 500 zł), telefonu (ok. 100 zł), koszty leczenia, m.in. rehabilitacja (ok. 900 zł), całodobowa opieka nad żoną (4000 zł). Zaś koszty opłat za wodę, energię elektryczną oraz gaz są ponoszone, jak wskazał skarżący przez syna. Referendarz sądowy postanowieniem z 27 października 2015r. przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, wskazując że do dnia rozpoznania wniosku skarżący nie uzupełnił wezwania i nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego. Przy piśmie z 3 listopada 2015r. skarżący nadesłał historię rachunku bankowego oraz rachunki, paragony i faktury, które obrazują ponoszone przez stronę wydatki. W treści sprzeciwu z 10 listopada 2015r. jego autor wskazał, że sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych, nawet w części. Ponownie wskazał na ogromne wydatki ponoszone na całodobową opiekę nad żoną. Jak zaznaczył skarżący pomimo, że syn ponosi koszty utrzymania domu, to jednakże w pozostałym zakresie musi sam ponosić niezbędne wydatki, w tym koszty związane z leczeniem i wyżywieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.) zwanej dalej "ustawa p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. wtedy, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że głównym źródłem utrzymania skarżącego i jego żony są emerytury, które pomimo, że należą do wysokich, to z uwagi na stan zdrowia i podeszły wiek żony skarżącego i jego samego są przeznaczone w przeważającej części na potrzeby związane z ich leczeniem, m.in. koszty rehabilitacji, leków, transportu medycznego, pomocy opiekunki co zostało przez stronę w pełni udokumentowane. Zgodnie z zaświadczeniem z banku z 19 października 2015r. saldo na koncie na dzień 30 września 2015r. wynosiło 23,12 zł, a w dniu 6 października 2015r. wynosiło 10,12 zł. Sąd wziął pod uwagę oświadczenia skarżącego, że nie posiada innych kont poza tym wskazanym, nie posiada kont dewizowych ani innych oszczędności. Sąd uznał, że sytuacja bytowa (ekonomiczna i zdrowotna) skarżącego i jego żony, nawet wobec wysokości otrzymywanych emerytur i partycypowania syna w kosztach wynajmu domu, jest na tyle trudna, iż uzasadnia przyznanie mu pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A nadesłane przy piśmie z 3 listopada 2015r. dokumenty potwierdzają wskazywane wcześniej przez niego okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji majątkowej. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.