V SA/Wa 319/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-20
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Barbara Mleczko - Jabłońska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania rekompensaty z tytułu zaprzestania produkcji mleka, spowodowana przekroczeniem dostępnych środków budżetowych i zastosowaniem współczynnika redukcji, jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawca spełnił wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Odmowa przyznania rekompensaty była uzasadniona brakiem wystarczających środków budżetowych, co skutkowało koniecznością zastosowania współczynnika redukcji. Wnioskodawca podjął decyzję o likwidacji stada przed wydaniem pozytywnej decyzji przez organ, co stanowiło jego własne ryzyko. Ograniczenia w obrocie kwotami mlecznymi nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący WG złożył wniosek o przyznanie rekompensaty z tytułu zaprzestania produkcji mleka i zrzeczenia się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego odmówił przyznania rekompensaty, wskazując na brak wystarczających środków budżetowych i konieczność zastosowania współczynnika redukcji. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. zarzut niezgodności z Konstytucją ograniczenia zbywania kwot mlecznych w ramach województwa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), , Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi WG na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... stycznia 2009 r. nr ... w przedmiocie: odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej oraz odmowy przyznania rekompensaty; oddala skargę
Przedmiotem skargi z 5 lutego 2009 r. (data nadania pocztowego) wniesionej przez W G jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję
Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K nr [..] z dnia [...] listopada 2008 r. o odmowie cofnięcia kwoty indywidualnej i odmowie przyznania rekompensaty.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] września 2008 r. (data wpływu do Agencji Rynku Rolnego Oddziału Terenowego w K) WG złożył wniosek o przyznanie rekompensaty z tytułu zrzeczenia się prawa do całości indywidualnej ilości referencyjnej oraz zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [..] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K odmówił cofnięcia kwoty indywidualnej oraz przyznania rekompensaty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w roku kwotowym 2008/2009 suma środków zgłoszona przez Dyrektorów Oddziałów Terenowych Agencji Rynku Rolnego jako zapotrzebowanie na środki przeznaczone na wypłatę rekompensat przekroczyła kwotę środków przeznaczoną z budżetu państwa na ten cel. W związku z powyższym zaistniała konieczność zastosowania współczynnika redukcji. Organ zaznaczył, iż zredukowane środki finansowe w pierwszej kolejności zostały przeznaczone na wypłatę rekompensat dla wnioskodawców posiadających najmniejsze kwoty indywidualne. Podkreślił, iż wniosek złożony przez stronę, pomimo spełnienia wszelkich wymogów formalnych nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na zastosowany współczynnik redukcji wynikający z faktu, iż zapotrzebowanie na środki finansowe przewyższa kwotę środków budżetowych przeznaczonych na wypłatę rekompensat.
Pismem z dnia [..] grudnia WG złożył odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż ze względów zdrowotnych jak i rodzinnych zmuszony był do rezygnacji z produkcji mleka w swoim gospodarstwie. Próbował zbyć przysługującą mu kwotę mleczną w wysokości [...] kg jednak sprzedał tylko[...] kg z uwagi na ograniczenie sprzedaży wyłącznie do terenu woj.[...]. Podniósł, iż składając wniosek do ARR liczył, iż Agencja odkupi pozostała przysługującą mu kwotę mleczną, zaś za uzyskane pieniądze spłaci zadłużenie oraz zainwestuje w modernizację gospodarstwa. Wskazał, iż gospodaruje na bardzo słabych glebach [...] i [...] klasy, co powoduje , iż uzyskiwane dochody z gospodarstwa są znikome.
Decyzją z dnia [..] stycznia 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał stanowisko organu I instancji. Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego zawartej w treści odwołania wskazał, iż nie może ona zostać uwzględniona z uwagi na wyraźne i precyzyjne przepisy prawa materialnego, w oparciu o które przyznawana jest rekompensata.
Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. W G złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. W treści skargi wskazał, iż z uwagi na możliwość otrzymania rekompensaty za zaprzestanie produkcji mleka zlikwidował stado i z przyczyn losowych przystąpił do zmiany profilu gospodarstwa. Podniósł, iż zgodnie z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 11,poz. 65 t.j.). przysługuje mu rekompensata z tytułu zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka. Zaznaczył, iż nie poinformowano go o braku wystarczających środków w budżecie państwa na rekompensaty z tytułu zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka. Podkreślił, iż nie jest w stanie sprzedać przysługującej mu kwoty mlecznej w całym kraju, z uwagi na ograniczenie obrotu kwotami mlecznymi tylko w obrębie danego województwa. Zdaniem skarżącego powyższe ograniczenie jest niezgodne z konstytucją, gdyż narusza swobodę dysponowania swoją własnością. Wskazał, iż w województwie [...] rynek produkcji mleka jest mały w związku z tym trudno jest zbyć kwotę mleczną. Podkreślił, iż organy nie mają uprawnień do zmiany wysokości rekompensat bez uprzedniego poinformowania zainteresowanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Ponadto organ odniósł się do zarzutów zawartych w skardze. Podkreślił, iż skarżący składając w dniu [...] września 2008 r. wniosek o przyznanie rekompensaty wraz z wymaganymi załącznikami min. z oświadczeniem zobowiązał się do spełnienia warunków określonych w treści art. 23 a ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Ponadto zaznaczył, iż do spełnienia ww. warunków wynikających z dołączonego do wniosku oświadczenia, producent zostaje zobowiązany od dnia 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku kwotowym w którym złożono wniosek o przyznanie rekompensaty jedynie w przypadku wydania przez Dyrektora OT ARR decyzji pozytywnej tj. cofającej kwotę indywidualną i przyznającej rekompensatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest postępowanie zainicjowane wnioskiem W G o przyznanie rekompensaty z tytułu zrzeczenia się prawa do całości indywidualnej ilości referencyjnej oraz zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych.
Należy wskazać, iż zasady przyznawania rekompensat za zaprzestanie produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeczenie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej zostały uregulowane w ustawie z dnia 20.04.2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 11,poz. 65 t.j.).
Zgodnie z treścią przepisu art. 23a ust. 1 ww. ustawy dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu, który zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność, przyznaje się z budżetu państwa, na jego wniosek, rekompensatę. Jednocześnie stosownie do treści art. 23d ww. ustawy, dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji Rynku Rolnego, na podstawie wniosków o przyznanie rekompensaty złożonych przez producentów, zgłaszają do Prezesa Agencji Rynku Rolnego zapotrzebowanie na środki finansowe przeznaczone na przyznanie rekompensat. Wysokość rekompensaty przyznanej producentowi ustala się jako iloczyn stawki rekompensaty określonej dla danego województwa i wielkości kwoty indywidualnej, stanowiącej własność producenta.
Stawki rekompensat dla poszczególnych województw zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie stawek rekompensat stosowanych dla poszczególnych województw (Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 981).
Ponadto zgodnie z art. 23d ust. 4 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w przypadku, gdy suma środków finansowych, wynikających z zapotrzebowań zgłoszonych przez poszczególnych dyrektorów oddziałów terenowych Agencji, przeznaczonych na przyznanie rekompensat jest większa niż kwota środków budżetu państwa przeznaczonych na przyznanie rekompensat, środki finansowe przysługujące poszczególnym dyrektorom oddziałów terenowych na przyznanie rekompensat zostaną zredukowane, przy zastosowaniu współczynnika ustalonego przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego, w taki sposób aby zapotrzebowanie było równe kwocie środków budżetowych przeznaczonych na rekompensaty. W przypadku zastosowania współczynnika redukcji, wnioski producentów rozpatrywane są do momentu, kiedy mogą być uwzględnione w całości, przy czym w pierwszej kolejności rozpatrywane są wnioski z najmniejszymi kwotami indywidualnymi.
W roku kwotowym 2008/2009 kwota środków finansowych przeznaczona z budżetu państwa na przyznanie rekompensat była mniejsza niż zapotrzebowanie na te środki. W związku z powyższym Prezes Agencji Rynku Rolnego ustalił i zastosował współczynnik redukcji na poziomie 0,8502 tak aby zapotrzebowanie na środki finansowe było równe kwocie środków budżetowych przeznaczonej na ten cel.
Stosownie do treści art. 23d ust. 5 ww. ustawy, jeżeli zaistnieje opisana wyżej sytuacja, zredukowane środki finansowe z budżetu państwa przeznaczone na przyznanie rekompensat są w pierwszej kolejności przeznaczane na wypłatę rekompensat dla wnioskodawców posiadających najmniejsze kwoty indywidualne, a wnioski są rozpatrywane do momentu, kiedy mogą zostać rozpatrzone w całości.
W związku z powyższym wniosek złożony przez skarżącego, pomimo spełnienia wszelkich wymogów formalnych i merytorycznych nie mógł zostać uwzględniony, z uwagi na brak środków finansowych wynikających z konieczności zastosowania współczynnika redukcji oraz opisanych wyżej zasad przyznawania rekompensat (kolejności rozpoznawania wniosków). Jak wynika z oświadczenia agencji ostatnia osoba, której przyznano rekompensatę w OT K posiadała kwotę indywidualną w wysokości [...] kg (k. 18 akt administracyjnych), zatem wniosek W G posiadającego kwotę indywidualną w wysokości [...] kg nie mógł już zostać uwzględniony.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze wskazać należy, iż skarżący składając wniosek o przyznanie rekompensaty wraz z wymaganymi załącznikami zobowiązał się do spełnienia warunków określonych w treści art. 23 a ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Do spełnienia ww. warunków wynikających z dołączonego do wniosku oświadczenia, producent zostaje zobowiązany od dnia 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku kwotowym, w którym złożono wniosek o przyznanie rekompensaty, ale jedynie w przypadku wydania przez Dyrektora OT ARR decyzji pozytywnej tj. cofającej kwotę indywidualną i przyznającej rekompensatę. Wobec tego decyzja o likwidacji stada przed wydaniem decyzji przez Dyrektora OT ARR była podejmowana przez skarżącego na własne ryzyko.
Podkreślenia wymaga fakt, iż wydane w sprawie decyzje nie zostały podjęte w ramach tzw. uznania administracyjnego, dlatego też orzekające w sprawie organy nie miały możliwości zastosowania innego trybu postępowania niż wskazany w ustawie o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż kwestia zapewnienia środków budżetowych na wypłatę rekompensat nie leży w gestii organów administracji publicznej rozpoznającym niniejszą sprawę indywidualną. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, iż ograniczenie zbywania kwot mlecznych w ramach województwa jest niezgodne z Konstytucją RP należy wskazać, iż przepisy dotyczące ograniczeń w obrocie indywidualnymi ilościami referencyjnymi nie były podstawą rozstrzygnięć wydanych przez organy w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło