V SA/Wa 3198/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-22

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Irena Jakubiec-Kudiura, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi, który nie jest zameldowany pod adresem adresata, jest skuteczne, jeśli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi jest skuteczne, nawet jeśli nie jest on zameldowany pod adresem adresata, pod warunkiem, że podjął się on oddania pisma adresatowi. Sama okoliczność zameldowania w innym miejscu nie podważa statusu domownika, a fakt, że osoba ta nie oddała pisma adresatowi od razu, nie wpływa na skuteczność doręczenia zastępczego, jeśli nie wywiązała się z obowiązku z przyczyn od niej niezależnych.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Kluczową kwestią było ustalenie, czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu. Organ odwoławczy uznał, że doręczenie zastępcze matce skarżącego, uznanej za domownika, było skuteczne, co spowodowało rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarzucił wadliwe doręczenie decyzji, brak wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań matki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia 22 września 2016 r. nr 75/2016 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi K. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej Dyrektorem OR ARiM) nr [...] z [...] września 2016 r. stwierdzające, że odwołanie złożone od decyzji Nr OB [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] maja 2016 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] maja 2016 r. wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Kamil Najda reprezentowany przez radcę prawnego R. C., odwołał się od powyższej decyzji. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ przytoczył treść art. 129 § 1 i 2 Kpa, który stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie oraz art. 134 Kpa, stanowiący, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Dyrektor OR ARiM podniósł, że na podstawie przekazanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] akt sprawy, dotyczących odwołania od decyzji Nr [...] z dnia 23 maja 2016 r., nie było możliwe ustalenie daty złożenia przez pełnomocnika strony przedmiotowego odwołania, Wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające powyższą kwestię. Podniósł, iż zwrócił się do organu I instancji z prośbą o wskazanie sposobu wniesienia odwołania, a w przypadku nadania odwołania pocztą o przekazanie do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] oryginału koperty, w której nadano odwołanie. Ustalono, że odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. za pośrednictwem poczty, jednakże koperta zawierająca przedmiotowe odwołanie została zagubiona. Ponadto organ I instancji na podstawie Rejestru Dokumentów i Spraw w ARiMR oraz odpisu odwołania pozostawionego w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] ustalił, iż przesyłka polecona nr [...], zawierająca odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia 23 maja 2016 r. została nadana w placówce pocztowej w dniu 20 czerwca 2016 r. W celu potwierdzenia powyższego organ II instancji w dniu 28 lipca 2016 r. wystosował do Urzędu Pocztowego [...] pismo z prośbą o wskazanie daty nadania przesyłki nr [...]. Ponadto organ II instancji wezwał radcę prawnego R. C., reprezentującego skarżącego, do okazania dowodu nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. (wezwanie nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r.). Pomimo skutecznego doręczenia przedmiotowego wezwania w dniu [...] sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego nie złożył wyjaśnień. Natomiast Poczta Polska S.A. poinformowała, że przesyłka polecona nr [...] została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. Dyrektor OR ARiM podniósł, że decyzja Nr [...] z dnia 23 maja 2016 r. została doręczona stronie w trybie art. 43 Kpa w dniu 1 czerwca 2016 r., a więc ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 15 czerwca 2016 r., który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. W związku z powyższym stwierdził, że odwołanie radcy prawnego Romana Comi, reprezentującego K. N., złożone w dniu [...] czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego) zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczące wadliwego doręczenia zaskarżonej decyzji, tj. z naruszeniem art. 40 § 1 Kpa oraz art. 43 Kpa organ uznał, je za bezzasadne. Organ wskazał, że pełnomocnik strony podniósł, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. "(...) nie została doręczona pełnomocnikowi strony, mimo iż w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo radcy prawnego R. C. do wszystkich spraw związanych z decyzjami administracyjnymi odmawiającymi K. N. dofinansowania od ARiMR i nakazującymi mu zwrot uzyskanych płatności na lata 2011 i 2012". Odnosząc się do powyższego organ podniósł, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego radcy prawnemu R. C. zostało dołączone do wniosków z dnia 2 września 2015 r. (data stempla pocztowego) o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, które wpłynęły do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] w dniu 7 września 2015 r. Zdaniem organu było ono obowiązujące jedynie w ramach postępowań administracyjnych dotyczących stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Organ podkreślił, że do akt sprawy o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2011 - 2012, prowadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie zostało złożone pełnomocnictwo dla radcy prawnego R. C., zatem decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. została prawidłowo doręczona przez organ I instancji jedynie stronie postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika strony, iż decyzja Nr [...] z dnia [...]maja 2016 r. "(...) została doręczona matce strony postępowania, która nie jest domownikiem K. N.. Bywa u K. N. okazyjnie w odwiedzinach lub aby przypilnować małoletnich dzieci (...)" organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym do rąk własnych (tzw. doręczenie właściwe). Wyjaśnił, że wyjątkiem od tej zasady są tzw. doręczenia zastępcze uregulowane w art. 43 i 44 Kpa. Zgodnie z art. 43 Kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Organ II instancji podkreślił, że zarówno w orzecznictwie, jak też w doktrynie, przyjmuje się, że dla uznania danej osoby za domownika nie jest konieczne aby osoba ta była zameldowana w mieszkaniu, w którym następuje doręczenie zastępcze Zdaniem ww. organu matka K. N. spełnia przesłanki pozwalające uznać ją za domownika, gdyż przebywa okresowo w jego mieszkaniu i jest krewną strony. Zaznaczył, iż nie jest kwestionowane, że przebywająca w mieszkaniu strony matka, złożyła własnoręczny podpis na dowodzie doręczenia przesyłki. Z tego względu należało uznać, że zobowiązała się ona do doręczenia tej przesyłki adresatowi. Podniósł, iż skarżący nie udowodnił, że przebywająca w jej mieszkaniu matka nie była upoważniona do odbioru korespondencji do niej kierowanej, tym samym nie obaliła domniemania skuteczności doręczenia dokonanego na podstawie art. 43 Kpa. Zauważył także, że pełnomocnik strony zarzucając wadliwość doręczenia korespondencji nie twierdzi, że strona jej nie otrzymała. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 134 w zw. z art. 123 oraz art. 129§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016. Poz. 23) dalej jako Kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia, iż odwołanie zasiało wniesione z uchybieniem termin, mimo iż decyzja Nr [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nie została skarżącemu doręczona zatem termin do wniesienia odwołania od tejże decyzji nie rozpoczął jeszcze swego biegu, 2. art. 61 § 1 w zw. z 157 § 2 Kpa poprzez niewszczęcie postępowania w spawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., mimo stosownego wniosku zgłoszonego w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2016 r, 3. art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie zgłoszonego w odwołaniu dowodu z zeznań J. N. przez co organ uznaj za nieudowodnione twierdzenie, iż J. N. nie była osobą uprawnioną do odebrania decyzji administracyjnej kierowanej do skarżącego i w rezultacie do uznania przez organ, że decyzja została prawidłowo doręczona. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe jest twierdzenie organu o konieczności poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy. Wyjaśnił, iż pełnomocnictwo znajdowało się bowiem w aktach spraw administracyjnych w oparciu, o które to akta Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] nr [...]. Pełnomocnictwo znajdowało się zatem w aktach sprawy sensu largo. Podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] w treści decyzji nr [...] powoływał istnienie w sprawie pełnomocnika (m. in. str. 3 decyzji). Jego zdaniem fakt istnienia pełnomocnika nie tylko został organowi zakomunikowany, ale organ również sam wskazał, iż znany jest mu fakt ustanowienia pełnomocnika. Skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji została doręczona matce strony postępowania, która nie jest domownikiem K. N.. Wyjaśnił, że bywa u niego okazyjnie w odwiedzinach lub aby przypilnować małoletnich dzieci, kiedy on i jego żona nie mogą być w domu. Wskazał, że w dniu doręczenia zaskarżonej decyzji K. N., który pracuje jako kierowca i był w trasie, a żona również musiała pójść do pracy. Podkreślił, że jego matka na co dzień mieszka w innej miejscowości [...]. Nie prowadzi zatem z skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego ani z nim nie zamieszkuje, więc nie jest domownikiem strony postępowania. Na powyższe skarżący zgłosił wnioski dowodowe w postaci oświadczenia matki na okoliczność stałego zamieszkiwania w [...] oraz o przeprowadzenia dowodu z zeznań matki na powyższą okoliczność. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia, tj. czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Natomiast uchybienie powyższemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, w następstwie czego decyzja staje się ostateczna, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z odwołaniem organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie zaś wniesienia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) i odstępuje od merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do tego, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził skuteczne zastępcze doręczenie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. – matce skarżącego J. N.. - jako dorosłemu domownikowi w rozumieniu art. 43 k.p.a., a tym samym, czy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji w ogóle rozpoczął bieg i czy w rezultacie możliwe było stwierdzenie uchybienia temu terminowi. Stosownie do powołanego art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pisma doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Niewątpliwie zgodzić należy się z poglądem, że domownik dorosły to domownik pełnoletni, które to pojęcie wywodzone jest i zdefiniowane w art. 10 § 1 k.c. (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r. o sygn. akt I OSK 1750/10; LEX nr 1070790). Co ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, ze względu na uzasadnienie postawionego w skardze zarzutu, zarówno w orzecznictwie, jak też w doktrynie, przyjmuje się, że dla uznania danej osoby za domownika nie jest konieczne, jak twierdzi wnoszący skargę, aby osoba ta była zameldowana w mieszkaniu, w którym następuje doręczenie zastępcze (postanowienie z dnia 7 grudnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 2247/11, LEX nr 1151691; wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r. o sygn. akt II OSK 1537/10; LEX nr 1132092). W tej kwestii wyrażone w orzecznictwie poglądy są jednomyślne, choć w pełnym definiowaniu pojęcia domownika daje się zauważyć rozbieżność. Sąd Najwyższy uznał, że domownikiem może być jedynie krewny lub powinowaty zamieszkujący z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu, niezależnie czy prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, czy też nie. Nie jest domownikiem krewny lub powinowaty niezamieszkujący z adresatem. Sąd ten przyjął, że żadne inne osoby zamieszkujące z adresatem pisma nie są domownikami, chyba że prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe (postanowienie z dnia 13 listopada 1996 r. o sygn. akt III RN 27/96; OSNAPiUS Nr 11, poz. 187). Takie wąskie ujęcie domownika nie znalazło potwierdzenia w orzecznictwie sądów administracyjnych, które nie jest do końca jednolite, choć zróżnicowanie to nie ma istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Skrajnie różny od wyrażonego przez SN pogląd wyrażony został w postanowieniu NSA z dnia 28 lutego 1996 r., w którym to, nadając szerokie znaczenie pojęciu domownik, stwierdzono że osoba ta nie musi pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z adresatem pisma, a adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie przez nią korespondencji (sygn. akt SA/Ka 2074/95; dostępne w internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego w ocenie Sądu, wystarczające dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje wówczas, pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik w rozumieniu wyżej podanym, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, przy czym zobowiązanie to następuje z momentem przyjęcia pisma i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Analizując treść art. 43 k.p.a. brak jest podstaw, aby twierdzić, że odbierający pismo domownik musi złożyć oświadczenie, że zobowiązuje się oddać pismo adresatowi. Jak przyjmuje się w orzecznictwie jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi (tak samo: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 58/13; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r. o sygn. akt II OSK 1098/10; dostępne w internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach sprawy nie jest kwestionowane, że przebywająca w mieszkaniu skarżącego jej matka, złożyła własnoręczny podpis na dowodzie doręczenia przesyłki, tym samym należało uznać, że zobowiązała się ona do doręczenia tej przesyłki adresatowi. Skarżący nie udowodnił, że przebywająca w jego mieszkaniu matka nie była upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego, tym samym nie obalił domniemania skuteczności doręczenia dokonanego na podstawie art. 43 k.p.a. Argumentacja skargi dotycząca innego, niż skarżący miejsca zameldowania matki nie mogła przy tym odnieść spodziewanego przez autora tej skargi rezultatu. Przy czym dla skuteczności doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. nie stoi na przeszkodzie inne miejsce zameldowania matki skarżącego. Nieistotne są zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wnioski dowodowe zgłoszone w skardze czyli oświadczenie matki skarżącego oraz wniosek o przesłuchania świadków na powyższa okoliczność. Prawidłowo argumentuje zatem organ odwoławczy, że w okolicznościach niniejszej sprawy przyjęcie przesyłki przez matkę skarżącego i wyraźne, niekwestionowane podpisanie przez nią zwrotnego potworzenia odbioru decyzji organu I instancji z (...) marca 2015 r. oznacza, że zobowiązała się oddać pismo skarżącemu, jako adresatowi. Skutki działania odbiorcy pisma obciążają w takiej sytuacji skarżącego. Doręczenie przewidziane w trybie art. 43 k.p.a. oparte jest bowiem na domniemaniu doręczenia pisma adresatowi. W konsekwencji dopuszczalne jest obalenie tego domniemania poprzez wskazanie wyjątkowych okoliczności wyłączających winę odbiorcy pisma i tym samym winę skarżącego, ale takich okoliczności skarżący nie przedstawił. Odpowiedzialności tej nie wyłącza oświadczenie złożone przez matkę skarżącego które dołączono dopiero przy skardze do sądu. Co więcej, matka skarżącego sama przyznała, że zawiniła w przekazaniu przesyłki, a jej wina obciąża skarżącego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że matka skarżącego nie jest domownikiem, ponieważ jest zameldowana na pobyt stały pod innym adresem. Odnosząc się do tego argumentu, należy jednak ponownie stwierdzić, że sama okoliczność zameldowania matki skarżącego w innym miejscu aniżeli miejsce zamieszkania skarżącego nie jest wystarczająca do podważenia statusu domownika. Istotne w tym zakresie przebywanie w miejscu zamieszkania adresata jest bowiem stanem faktycznym i nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w zameldowaniu. Może mieć przy tym również charakter jedynie czasowego pobytu wynikającego z różnych okoliczności życiowych. Jednocześnie skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego nie podważył okoliczności przebywania jego matki w miejscu swego zamieszkania. Natomiast o statusie domownika decyduje jedna z dwóch przesłanek: pokrewieństwo (powinowactwo) bądź przystąpienie przez osobę obcą do wspólnego gospodarstwa domowego, przy czym osoba spokrewniona zamieszkująca z adresatem nie musi prowadzić z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W tych okolicznościach oddanie przesyłki jej adresatowi (Skarżącemu) w późniejszym terminie, niż wynikający z daty umieszczonej na pokwitowaniu, jak trafnie uznał to organ odwoławczy, nie może prowadzić do obalenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma adresatowi. Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że okoliczność, iż osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego, którego warunki określa art. 43 k.p.a. i nie wpływa na bieg terminu do wniesienia odwołania. Jedynie w sytuacji gdy osoba, która odebrała pismo, nie wywiązała się z obowiązku oddania go adresatowi z przyczyn od niej niezależnych można ewentualnie rozważać tę okoliczność jako uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Jak już wspomniano w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż matka skarżącego oddał mu pismo dopiero po dłuższym czasie w skutek zapomnienia (oświadczenie z 23 października 2016 r. k-9 akt sądowych). Skoro zatem w niniejszej sprawie matka skarżącego odebrała w miejscu zamieszkania Skarżącego decyzję Biura Powiatowego ARiMR w [...] i podjęła się jej przekazania adresatowi, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że decyzja ta została skutecznie doręczona w trybie art. 43 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] czerwca 2016 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] czerwca 2016 r. Odwołanie zostało złożone w dniu [...] czerwca 2016 r. a zatem po upływie ustawowego terminu. W tym stanie rzeczy, w niniejszej sprawie argumentacja skarżącego nie znalazła uznania. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] odpowiada prawu. Brak podstaw do jego uchylenia. Sąd, nie dopatrzył się również żadnych innych uchybień organu odwoławczego w postępowaniu w tej sprawie, w szczególności organ nie naruszył przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia (art. 7-8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.). Na koniec należy również zauważyć, że po wniesieniu skargi na zaskarżone postanowienie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z [...] maja 2916 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a więc zarzut 2 skargi należy uznać za niezasadny. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, jak orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło