V SA/Wa 320/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna i pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Trudna sytuacja materialna, gdzie dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca T. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną, posiadanie domu i gospodarstwa rolnego, niskie dochody z renty oraz brak stałej pracy u członków rodziny. Złożyła liczne dokumenty potwierdzające jej stan majątkowy i wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia ... września 2008 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W dniu ... maja 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła - na urzędowym formularzu PPF - z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synem i córką oraz jej mężem i dwójką ich dzieci. Posiada dom mieszkalny jednorodzinny o pow. ...m2, z czego skarżąca zajmuje powierzchnię ... m2, jej dzieci ...m2, pozostała część pozostaje nieużywana - do remontu. Gospodarstwo rolne skarżącej składa się z gruntów rolnych o pow. ... oraz obory o pow. ...m2. Skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody skarżącej z tytułu świadczenia rentowego z ... wynoszą ... zł brutto. Syn i zięć nie mają stałej pracy, córka nigdzie nie pracuje. Ponadto skarżąca wskazała, iż sama pracuje w gospodarstwie, musi pracować gdyż renta jest niska, skarżąca dużo wydaje na leki.
W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż na leczenie wydaje miesięcznie ... zł. Ponadto opłaca gaz, światło, węgiel, drzewo pod kuchnię, ubrania i wyżywienie - łącznie około ... zł, żyje bardzo skromnie. Otrzymywała dopłaty do gruntów rolnych w wysokości ... zł, w roku 2009 już się nie starała. Dochody syna wynoszą ... zł, a zięcia ... zł. Córka nie pracuje, wychowuje dwoje dzieci, które często chorują. Ponadto skarżąca nadesłała historię rachunku bankowego za okres od 23.06.2008 do 18.06 2009 r., decyzję o przyznaniu renty, dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków i/lub odpowiedzialności cywilnej, faktury za media, historię choroby oraz zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje
Sygn. akt V SA/Wa 320/09
tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składają się wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej -100 zł oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od - mogących wystąpić w sprawie - kosztów sądowych, jak również uzasadnia przyznanie skarżącej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wysokość bowiem dochodów skarżącej tj. około... zł (renta + dochody z gospodarstwa) z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania, pozwala wyłącznie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych.
Wobec faktu, iż skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, referendarz sądowy uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowił ustanowić dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło