V SA/Wa 3201/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi F. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) września 2016 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Minister Finansów (dalej: "organ", "MF") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...], cofającą decyzję z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] z późn. zm., na mocy której udzielono F. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżąca") zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich, w części dotyczącej pkt III ppkt 61, tj. lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w G., ul. R. [...], w związku z niewykonywaniem działalności w ww. punkcie objętym zezwoleniem. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...], Minister Finansów udzielił Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich. W decyzji wymieniono miejsca, w których zlokalizowane są punkty przyjmowania zakładów wzajemnych. Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Spółka zwróciła się o zmianę ww. zezwolenia w ten sposób, że treść punktu III ppkt 61 decyzji w brzmieniu: [...] G., ul. R. [...] należy zastąpić słowami: [...] O., ul. A. [...]. Z uwagi na niewykonywanie przez Spółkę działalności w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych zlokalizowanym w G. ul. R. [...], Minister Finansów wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia w części dotyczącej pkt III ppkt 61, tj. w w. wym. punkcie przyjmowania zakładów. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. organ cofnął zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich z dnia [...] marca 2012 r. w części dotyczącej punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w pozycji pkt III ppkt 61. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że jak wynika z pism Naczelnika Urzędu Celnego w B. w w. wym. punkcie nie podjęto działalności. Pismem z dnia 20 lutego 2015 r. Spółka wskazała, że nieprowadzenie działalności w tym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych związane było z przedłużającymi się pracami remontowymi. Organ zwrócił uwagę, że w świetle art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471), dalej: "ustawa o grach hazardowych", zezwolenie cofa się w razie zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej. W punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych zlokalizowanym w G. ul. R. [...] Spółka nie podjęła działalności, co uzasadniało cofnięcie zezwolenia, przy czym organ nie stwierdził, aby niewykonywanie działalności w wyżej wymienionym punkcie było następstwem siły wyższej. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia z dnia [...] września 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że pomimo uzyskania stosownego zezwolenia, w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych zlokalizowanym w G. ul. R. [...], Spółka nie podjęła działalności. Bezsporne w sprawie jest zatem, że Spółka nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych przez okres od 27 sierpnia 2013 r., tj. od dnia wydania decyzji zmieniającej zezwolenie z dnia [...] marca 2012 r. w zakresie adresu punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w pkt III ppkt 61, do dnia złożenia wniosku o kolejną zmianę tego zezwolenia, tj. 27 sierpnia 2014 r. i dalej do czasu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ wskazał, że nie ma wątpliwości, że Spółka nie wykonywała przedmiotowej działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Organ odwoławczy podkreślił, że na żadnym etapie postępowania Spółka nie wykazała, że niewykonywanie działalności było następstwem działania siły wyższej. Minister Finansów podniósł, że do zdarzeń uznawanych za działanie siły wyższej zalicza się zdarzenia zewnętrzne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia. Natomiast wskazana przez Skarżącą przyczyna niepodjęcia prowadzenia działalności w tym punkcie związana była z przedłużającym się remontem, co zdaniem organu, nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Spółka jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi konsekwencje swoich decyzji, w tym przypadku związanych z zawarciem umowy agencyjnej dot. lokalu, który nie spełnia wymogów ustawowych w zakresie organizacji w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zaskarżyła powyższą decyzję Ministra Finansów, wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji z dnia 30 czerwca 2016 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi: - naruszenie art. 59 pkt 4 oraz art. 48 ust. 2, art. 43 ust. 1 pkt 6 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędne przyjęcie, że zaprzestanie lub niewykonywanie decyzji odnosi się do nieotwarcia punktu, - naruszenie art. 139 i art. 140 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), dalej: "O.p.", ze względu na brak informowania Spółki o niezałatwieniu sprawy w terminie, - naruszeniu art. 121 § 1, art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 O.p. poprzez m.in. brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz właściwego uzasadnienia zajętego stanowiska, przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Stosownie do art. 59 ustawy o grach hazardowych organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku: 1) nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie; 2) rażącego naruszenia warunków określonych w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie, lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono koncesji lub zezwolenia; 3) obniżenia kapitału zakładowego spółki poniżej granicy określonej w art. 10 ust. 1; 4) zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej; 5) skazania osoby będącej akcjonariuszem (wspólnikiem), członkiem organów zarządzających lub nadzorczych spółki za przestępstwo określone w art. 299 Kodeksu karnego; 6) dwukrotnego stwierdzenia uczestnictwa w grach hazardowych osoby poniżej 18 roku życia, w tym samym ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych. Z przepisu art. 59 ustawy o grach hazardowych wynika, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zależy od zaistnienia przesłanek w nim określonych. Jedynym wyjątkiem od obowiązku zastosowania tego przepisu przez organ administracji publicznej jest ustalenie, że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej. Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich i totalizatorów na podstawie art. 59 ustawy o grach hazardowych nie zależy zatem od uznania administracyjnego. Organ jest zobowiązany do cofnięcia zezwolenia, jeżeli strona nie wykonuje działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, chyba że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej. Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że Skarżąca spółka w punkcie zlokalizowanym po adresem: [...] G., ul. R. [...] (pkt III ppkt 61 decyzji), nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem przez okres przekraczający 6 miesięcy. Pismem z dnia 26 września 2014 r. Urząd Celny w B. poinformował, w odpowiedzi na wystąpienie MF, iż F. Sp. z o.o nie prowadzi działalności pod adresem: [...] G., ul. R. [...]. Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. Urząd Celny w B. poinformował, iż pod tym adresem w. wym. Spółka nie podjęła działalności z uwagi na problemy techniczne z wydzieleniem w lokalu miejsca pod punkt przyjmowania zakładów wzajemnych. Z akt sprawy wynika również, że Skarżąca nie złożyła w okresie 6 miesięcy zgłoszenia dotyczącego wznowienia tej działalności, co potwierdza niewykonywanie działalności we wskazanym okresie. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że niepodjęcie prowadzenia działalności w wyżej wymienionym punkcie gier nie było spowodowane siłą wyższą, rozumianą jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i od niego niezależne. Ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia siły wyższej i brak jest legalnej definicji tego pojęcia na użytek stosowania tej ustawy. Siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne w postaci zaburzeń życia zbiorowego takich jak wojna, zamieszki krajowe. Musi być zdarzeniem zewnętrznym w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i stan ten powinien istnieć obiektywnie, a więc musi być widoczny i sprawdzalny, tak więc nie może być wytworem wyobraźni. Siła wyższa charakteryzuje się także tym, że jest zdarzeniem zewnętrznym, niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec. Wskazana przez Skarżącą przyczyna niepodjęcia prowadzenia działalności związana z przedłużającym się remontem, nie stanowi siły wyższej w świetle powyższej definicji. Sąd stwierdza, iż zarzut naruszenia art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych należy uznać za nieuzasadniony. Niewykonywanie działalności przez Skarżącą w wyżej wymienionym punkcie przez okres przekraczający 6 miesięcy, jest rezultatem przyjętego przez Spółkę sposobu zarządzania i kierowania interesami majątkowymi przedsiębiorstwa nie wynikającego ze skutków siły wyższej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 i art. 140 § 2 O.p., Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że organ uchybił terminom załatwienia sprawy i obowiązkom określonym w w. wym. przepisach, co należy uznać za naganne. Jednakże opóźnienie w załatwieniu sprawy nie miało wpływu na prawidłowość merytoryczną rozstrzygnięcia. Natomiast nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych, wskazanych w skardze przepisów O.p. bowiem w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone, uzasadnienie faktyczne zaskarżonych decyzji jest prawidłowe i zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparły się orzekające organy, a którym nie przeczy sama Strona skarżąca, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Organy orzekające w sprawie wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącej. Oceny Sądu w badanej sprawie nie zmieniają również podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.