V SA/Wa 3215/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-27

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Piotr Piszczek, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne (wspólnicy spółki cywilnej) mogą zostać uznane za "urządzających gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej, jeśli wynajmują lokal podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie gier na automatach, zapewniając mu media i dostęp?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły, iż skarżący, jako wynajmujący lokal i zapewniający jego funkcjonowanie (media, dostęp), byli "urządzającymi gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Brak posiadania koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności hazardowej przez skarżących, w połączeniu z faktem zapewnienia warunków lokalowych, urządzeń, personelu i mediów dla działalności hazardowej, uzasadniał wymierzenie kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że organy administracji mają autonomiczne uprawnienie do oceny charakteru gry i wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, nawet bez odrębnego rozstrzygnięcia ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu dwa automaty do gier, które były włączone i gotowe do eksploatacji. Lokal był wynajmowany przez skarżących (wspólników spółki cywilnej) spółce prowadzącej działalność gospodarczą na tych automatach. Skarżący zapewniali dostarczanie energii elektrycznej, dostęp do urządzeń i informowali o awariach. Organy celne uznały, że skarżący, jako wynajmujący i zapewniający warunki, byli "urządzającymi gry na automatach poza kasynem gry" i wymierzyły im karę pieniężną. Skarżący zakwestionowali tę kwalifikację prawną, twierdząc, że są jedynie wynajmującymi, a nie faktycznymi organizatorami gier.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargi. Przedmiotem skargi Z.B. oraz P.B. – wspólników P. s.c. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC") z [...] września 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: "Naczelnik UC") z [...] czerwca 2016 r. nr [...] o wymierzeniu Skarżącym kary pieniężnej w wysokości 24.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] maja 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu P. przy ul. T. [...] paw. [...] w W., w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990, ze zm., dalej: "ustawa o Służbie Celnej"), tj. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ścigania ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013r. poz. 186, ze zm., dalej: "Kodeks karny skarbowy" lub "k.k.s."). W wyniku kontroli ujawniono włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji automaty do gier o nazwach: [...] nr [...] oraz [...] nr [...]. Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny zewnętrzne automatów, opisane w protokole oględzin oraz eksperymenty w celu sprawdzenia czy gry na urządzeniach mają charakter gier losowych (protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego). W wyniku podjętych czynności ustalono, że posiadaczem, dysponentem i odpowiedzialnym za eksploatację zainstalowanych w lokalu urządzeń do gier jest B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy [...] lok. [...] ("Najemca"), która w dniu [...] maja 2015 r. zawarła ze Skarżącymi ("Wynajmujący") umowę najmu części powierzchni użytkowej nr [...] w lokalu znajdującym się w W. przy ul. T. [...] paw. [...]. Przedmiotem ww. umowy jest wynajem części powierzchni ww. lokalu umożliwiający zainstalowanie urządzeń do gier, na których Najemca będzie prowadził działalność gospodarczą. Z tytułu umowy Najemca będzie płacić Wynajmującemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości [...] zł. Umowę zawarto na czas nieokreślony. Przy czym z treści § 4 pkt 1 i pkt 2 ww. umowy wynika, że Wynajmujący zobowiązuje się do stałego dostarczania energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę urządzenia. Wynajmujący zobowiązuje się do umożliwienia osobom wyznaczonym i upoważnionym przez Spółkę oraz klientom lokalu do swobodnego dostępu do urządzenia w godzinach otwarcia lokalu. Z treści § 4 pkt 3 ww. umowy wynika również, że Wynajmujący zobowiązuje się do niezwłocznego powiadomienia Spółki o wszelkich awariach, uszkodzeniach, nieprawidłowościach w pracach urządzenia, próbach ingerencji w konstrukcję urządzenia przez osoby nieupoważnione oraz zmianie danych dotyczących lokalu. W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 k.k.s., automaty zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego. Postanowieniem z [...] września 2015 r. Naczelnik UC wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Skarżącym kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471, ze zm., dalej "u.g.h."), za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik UC [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję, którą wymierzył Stronie karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z [...] września 2016 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm., dalej: "O.p."), w związku z art. 91 oraz art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., Dyrektor IC utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że oględziny zewnętrzne automatów, jak również wyniki przeprowadzonych na nich gier kontrolnych wykazały, że na kontrolowanych automatach urządzano gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Strona nie prowadziła działalności na podstawie ustawy o grach hazardowych, tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach ani innego zezwolenia albo koncesji, o której mowa w tej ustawie. Ponadto automaty, na których urządzano gry nie były zarejestrowane. Powołując się na notorię urzędową, Dyrektor IC wskazał, iż Skarżący nie prowadzili również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27 ze zm.), tj. nie posiadali zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Następnie organ zaznaczył, że zgodnie z art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. definiuje, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości rozpoczęcia nowej gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. W ocenie organu zabezpieczone automaty niewątpliwie są urządzeniami elektronicznym (komputerowymi). Z akt sprawy wynika bowiem, że posiadają one m.in. monitory LCD, przyciski do prowadzenia gier (panele sterowania), systemy sterowania i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe). Nie budził też wątpliwości organu komercyjny cel organizowania gier na przedmiotowych automatach ze względu na to, iż urządzenia te były udostępnione publicznie w pawilonie przy ul. T. [...] w W., a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Odwołując się do eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, organ II instancji stwierdził, że gry na kontrolowanych urządzeniach mają charakter losowy, ponieważ: zatrzymanie obracania się bębnów w określonej konfiguracji następuje samoczynnie, grający nie może przewidzieć rezultatu poszczególnych gier – nie ma możliwości zatrzymania zmieniających się symboli na bębnach w najlepszym dla siebie ustawieniu i nie może decydować o wysokości wygranej. Wynik gry nie zależy więc od gracza, ale od programu gry (przypadku). Następnie organ uznał, iż spełniony został także warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy o grach hazardowych, tj. gry były prowadzone o wygrane pieniężne i rzeczowe. W tym zakresie wyjaśniono, że z oględzin zewnętrznych i eksperymentu przeprowadzonego przez kontrolujących wynika, że sporne automaty są przystosowane do wypłacania wygranych pieniężnych i realizują te wygrane. Powyższe potwierdził także przesłuchany w trakcie kontroli świadek (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2015 r.) W czasie eksperymentów uzyskano również wygrane rzeczowe w postaci dodatkowych punktów kredytowych dające możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej w formie punktów uzyskanej w poprzedniej grze. Ustosunkowując się do zarzutów, podniesionych w odwołaniu, Dyrektor IC zaakcentował m.in., że organ I instancji nie mógł naruszyć art. 2 ust. 6 u.g.h., gdyż ze względu na posiadaną samodzielność jurysdykcyjną był zobligowany do samodzielnego załatwienia sprawy, a zatem miał prawo i obowiązek dokonać samodzielnej oceny charakteru gier. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. mimo braku notyfikacji projektu ustawy wymaganego przez art. 8 ust. 1 i art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE"), Dyrektor IC wskazał, że przepis ten nie ma charakteru technicznego – nie wymagał notyfikacji, a w konsekwencji nie ma podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie. Następnie, organ przedstawił w tej kwestii orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując m.in. na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie niezastosowania w sprawie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych organ wskazał, że Skarżący prowadzili działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, nie legitymowali się bowiem stosowną koncesją na urządzanie gier na automatach, przedmiotowe automaty nie posiadały rejestracji wymaganej przepisami ustawy o grach hazardowych, tym samym nie spełnili warunków określonych w art. 4 ww. ustawy, co oznacza, że brak było możliwości zastosowania tego przepisu. Organ nie zgodził się również z zarzutem braku przesłanek wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. z uwagi na fakt, że zachowanie Skarżących nie wypełniało znamion "urządzania gier hazardowych" organ podniósł, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż to Skarżący zapewniali warunki lokalowe, urządzenia, personel, media, a zatem urządzali gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Dalej organ odniósł się do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę do podmiotu nie będącego uprawnionym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wyjaśnił, iż pojęcie urządzania gier na automatach nie może być utożsamiane tylko i wyłącznie z podmiotami, które mogą uzyskać zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych lub koncesję na prowadzenie kasyna gry, tj. spółkami akcyjnymi i z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie organu przyjęcie interpretacji, że osoby fizyczne nie mogą podlegać ograniczeniom ustawy o grach hazardowych, ponieważ nie mogą uzyskać koncesji lub zezwolenia, prowadziłoby do sytuacji, gdzie działalność osób fizycznych nie podlegałaby kontroli na gruncie ustawy o grach hazardowych. Na wskazaną decyzję Skarżący wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami V SA/Wa 3215/16 oraz V SA/Wa 3216/16, a następnie postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W skargach Skarżący zarzucili: 1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 89 ust. pkt 2, a) art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie poprzez bezpodstawne uznanie, że zaistniały przesłanki do wymierza, kary z tytułu urządzani gier na automatach poza kasynem gry które to naruszenie jest następstwem niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, b) art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez skierowanie decyzji wymierzając karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu niebędącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, tj. nie będącego właścicielem urządzeń, ani nie prowadzącym działalności gospodarczej w zakresie "urządzania gier poza kasynem gry", a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej, c) art. 2 ust. 6 i 7 ustawy o grach hazardowych poprzez przeprowadzenie ustaleń w zakresie cech urządzeń określonych w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy ustawowe uprawnienie do rozstrzygnięcia, czy gra jest grą losową albo grą na automacie w rozumieniu ustawy posiada minister właściwy do spraw finansów publicznych, a rozstrzygnięcie podejmuje formie decyzji oraz poprzez oparcie się przez organ w wydanej decyzji jedynie na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, podczas gdy jedynym podmiotem ustawowo umocowanym do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier jest upoważniona przez Ministerstwo Finansów jednostka badająca, 2. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 120 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art, 187 O.p.w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art, 89 ust. pkt, 2 u.g.h. poprzez wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej, na skutek błędnego stwierdzenia przez Organ, że Skarżący jest podmiotem zajmującym się urządzaniem gier na automatach w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż Skarżący jest wyłącznie Wynajmującym lokal i na podstawie zawartej umowy dzierżawy podnajmuje podmiotowi będącemu właścicielem urządzeń - część lokalu, w związku z czym zakres działań Skarżącego jest zbyt ograniczony, ab można było go uznać za podmiot urządzający gry, b) art. 133 § 1 ustawy O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu niebędącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., c) art. 121 § 1 i art, 122 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, d) art. 191 O.p. przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie za wiarygodne zeznań P. S. podczas gdy nie była ona pracownikiem Skarżących. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy celne prawidłowo przyjęły, że Skarżący w dniu kontroli dopuścili się czynu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a według ust. 2 pkt 2 tego artykułu wysokość kary pieniężnej w takim przypadku wynosi 12.000,00 zł od każdego automatu. Art. 90 ust. 1 u.g.h. stanowi, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p. (art. 91 u.g.h.). W myśl art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 u.g.h.). Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., w myśl którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Natomiast stosownie do treści art. 2 ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5. są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h., w pierwszej kolejności przypomnieć należy przyjętą przez ustawodawcę kolejność procedur związanych z dokonaniem wiążącego ustalenia czy gra/zakład wzajemny jest grą losową, zakładem wzajemnych albo grą na automacie w rozumieniu u.g.h. Chcąc uzyskać wiążącą decyzję w tym zakresie, urządzający gry na automacie może złożyć wniosek w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h., przy czym winien on do wniosku dołączyć badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 2 ust. 7 zdanie pierwsze u.g.h.). W przypadku zaś, gdy urządzający gry na automacie - tak jak Skarżący - nie skorzysta z tego uprawnienia pozwalającego mu na pozyskanie pewności, co do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej (czy działalność ta wypełnia przesłanki uznania jej za grę hazardową), organy podatkowe na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskują autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tych ustaleń organy podatkowe mają prawo dokonywać samodzielnej oceny przy odpowiednim zachowaniu procedur Ordynacji podatkowej (por. art. 8 i 91 u.g.h.). Ocena właściwości automatu lub urządzenia do gier w kontekście spełnienia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych winna nastąpić w takiej samej formie (a więc w drodze opinii jednostki badającej) w sprawach, w których chodzi o cofnięcie rejestracji automatu, cofnięcie dotychczasowego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych lub też cofnięcie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Badanie to powinno zostać przeprowadzone stosownie do wymagań sprecyzowanych w art. 23b u.g.h. w razie powzięcia wątpliwości, iż automat nie spełnia przewidzianych prawem wymagań. Nie można wykluczyć sytuacji, w której również w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za np. urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w sposób niezgodny z dotychczasowymi przepisami, zajdzie potrzeba przeprowadzenia oceny automatu przez jednostkę badającą. Będzie to miało miejsce zwłaszcza wówczas, gdy wystąpi uzasadnione podejrzenie, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia prawem przepisanych warunków. W takiej sytuacji organ uprawniony może zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tego rodzaju badania. Badanie takie nie jest natomiast konieczne w sytuacji, w której istnieje pewność, że automat jest automatem do gier w rozumieniu u.g.h., bądź automat o niskich wygranych nie spełnia wymagań określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry (por. w tej mierze, aktualny również w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie art. 89 u.g.h., pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2013 r. sygn. akt V KK 15/13, OSNKW 2014/1/6). Organy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., posiadają autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek do wymierzenia stronie kary za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry; w ramach tych ustaleń organy mają prawo dokonać samodzielnej oceny charakteru gry, uwzględniając obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 4 ust. 2 u.g.h., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o grach hazardowych, rozumie się przez to gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach, o których mowa w art. 2 u.g.h. W analizowanym zakresie nie można również pomijać konsekwencji wynikających z unormowań zawartych w ustawie o Służbie Celnej. Służbie tej – zgodnie z art. 2 ustawy o Służbie Celnej – powierzono kompleks zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych, a mianowicie od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także – co istotne w realiach rozpatrywanej sprawy – w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W świetle więc i tych argumentów brak jest podstaw, aby twierdzić o istnieniu potrzeby – wręcz obowiązku – rozstrzygania w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Reasumując, brak jest podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej, organ administracji celnej – aby zastosować sankcję wynikającą z u.g.h. – jest zobligowany dysponować rozstrzygnięciem Ministra Rozwoju i Finansów wydanym na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h., którego brak stanowi o naruszeniu wymienionego przepisu. Jak już bowiem wskazano, organ nie ma możliwości skutecznego domagania się wszczęcia odrębnego postępowania w tym zakresie. Nie zasługuje na uwzględnienie również kolejny z zarzutów skargi. Brzmienie art. 89 nie budzi najmniejszych wątpliwości, że na każdy podmiot, w tym także osobę fizyczną, bezprawnie urządzającą gry na automatach może zostać nałożona kara pieniężna. W tym zakresie wskazać należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. o sygn. akt P 32/12 orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał stwierdził, że w sytuacji, w której dochodzi do zbiegu odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej, jedynym strażnikiem proporcjonalności reakcji państwa stają się sądy karne, bo to one dysponują środkami pozwalającymi na dostosowanie odpowiedzialności karnej stosownie do okoliczności sprawy i pobudek zachowania sprawcy. Niezależnie od tego, czy sąd karny orzeka po wymierzeniu kary administracyjnej pieniężnej, czy też wcześniej, sądowi znana jest wysokość kary administracyjnej pieniężnej, ponieważ jest ona jednoznacznie określona w ustawie i nie ulega zmianie. Stanowisko Trybunału jest w pełni adekwatne do ponoszenia przez ten sam podmiot za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. Powołany wyrok TK z dnia 21 października 2015 r. potwierdził zgodność z prawem zastosowanego w sprawie niniejszej przepisu. Przechodząc do wyłożenia dalszych motywów zapadłego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania jako dowody dopuszczono m.in. protokoły dotyczące oględzin rzeczy oraz eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Organy obu instancji oparły się w swoich rozstrzygnięciach na wynikach tych czynności, które w ocenie Sądu zostały dokonane prawidłowo. Poza sporem jest to, że urządzającym gry byli Skarżący, którzy nie posiadali koncesji na prowadzenie kasyna gry wymaganego na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.h. Dyrektor IC, odwołując się do informacji znanych mu z urzędu wskazał, iż Strona nie posiadała również zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 1 u.g.h. W oparciu o prawidłowo poczynione w sprawie ustalenia faktyczne oraz przeprowadzoną wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, organy celne zasadnie przyjęły, że Skarżący urządzali w kontrolowanej lokalizacji gry na automatach w rozumieniu u.g.h. Czynili to przy tym w celach komercyjnych albowiem udział w grze uzależniony był od wpłaty gotówki, a automaty były udostępnione publicznie. Powyższe potwierdza treść protokołu zeznań świadka z dnia [...] maja 2015 r. Pracownica lokalu – P.S. – wskazała bowiem, że w lokalu "K." w pawilonie nr [...] przy ul. T. [...] w W. pracuje od około dwóch tygodni, a do jej obowiązków należy sprzedaż posiłków, napoi oraz dbanie o porządek w lokalu. Ponadto wskazała, że w lokalu znajdują się dwa automaty do gier: [...] nr [...], [...] nr [...]. Następnie wyjaśniła: "Osobą która mnie zatrudniła jest Pan P.B. Nie wiem kto jest właścicielem lokalu i automatów. Ja pracuję od 12 do 20 mam swoje klucze, otwieram lokal i zamykam. Ja rano włączam maszyny do zasilania a wieczorem wyłączam. Dziennie na automatach grają dwie osoby. Automaty same wypłacają wygrane w postaci monet. Nie znam zasad działania automatów. W momencie gdy któryś gracz uzyska wygrane punktowe ale w automacie zabraknie monet i się zablokuje to ja kluczykiem kasuję punkty i odblokowuję maszynę a następnie wypłacam graczowi z kasy K. równowartość punktów w przeliczeniach. Na przykład jak gracz ma 1000 pkt to ja wypłacam mu 100 zł. Czyli jeden pkt ma wartość 10 groszy. Nie wiem kto się zajmuje obsługą maszyn. Według mnie nie da się przewidzieć wyniku gry na tych automatach gra ma charakter losowy. Jak dokonam wypłaty to wypisuję kartkę z ilością wypłaconych pieniędzy i wrzucam ją do kasy. Wszystkie rozliczenia maszyn i kasy odbywają się jak mnie nie ma w pracy". Sąd nie podziela zarzutów skargi kwestionujących fakt zatrudnienia przez Spółkę P.S. Podkreślić bowiem należy, że była ona jedyną osobą zastaną przez funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę w dniu [...] maja 2015 r. Ponadto posiadała klucze do znajdujących się tam automatów oraz w sposób spójny i logiczny wskazała przez kogo została zatrudniona i co należy do jej obowiązków. Zatem stwierdzonych przez organ okoliczności nie podważają przedstawione przez Skarżących listy płac, które – jak słusznie zauważył organ – zawierają wykaz pracowników zatrudnionych przez Spółkę na podstawie umowy o pracę, co nie wyklucza możliwości zatrudnienia P.S. na podstawie innej umowy. Sąd nie znalazł zatem podstaw aby zakwestionować wiarygodność zeznań świadka, czy też prawidłowość przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafność oceny przeprowadzonych dowodów. W kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, z którego bezsprzecznie wynika, że Skarżący na podstawie umowy najmu powierzchni lokalu, do którego przysługiwał im tytuł prawny, zainstalowali w nim automaty do gry i zobowiązali się do stałego dostarczania energii elektrycznej pozwalającej na niezakłócona pracę urządzeń oraz do zapewnienia swobodnego dostępu do urządzeń klientom lokalu. Zapewniali więc warunki lokalowe, urządzenia, personel i media. W zamian otrzymywali czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie. W ocenie Sądu dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego - wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia – nie sposób zarzucić dowolności. Z wyrażonej w art. 191 O. p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy – przy ocenie stanu faktycznego – nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Posiadane dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Organ dokonał również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez Stronę oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 180 § 1, art. 181, art. 187 i art. 191 O. p. Wykazanie przez Dyrektora IC legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie pozwoliło Sądowi podzielić wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło