V SA/Wa 322/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej przez H. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, strona lub spółka) było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2014r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) z [...] kwietnia 2014r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z [...] lipca 2013r., nr [...] Naczelnik UC wszczął wobec spółki postępowanie w sprawie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W dniu [...] września 2013 r. organ I instancji zawiesił postępowanie wszczęte ww. postanowieniem, które następnie podjął w dniu [...] stycznia 2014 r. Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. Naczelnik UC ponownie zawiesił postępowanie wszczęte w dniu [...] lipca 2013r. wskazując jako podstawę prawną art. 216 i 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.). Organ I instancji wyjaśnił, że znany jest mu fakt przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodności art. 14 ust.1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.) z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W związku z tym w ocenie Naczelnika UC rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego będzie miało wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie, co dało podstawę do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Postanowieniem z [...] marca 2014r. organ I instancji poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w celu nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Pismem z 31 marca 2014 r. spółka wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału i wniosła, m.in. o zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny w związku z pytaniami prejudycjalnymi zadanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto oddzielnym pismem z 31 marca 2014r. strona wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Wskazując, że jego rozstrzygnięcie może wykazać brak podstaw do ukarania spółki karą pieniężną w przedmiotowym postępowaniu i bezprzedmiotowość postępowania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014r. Naczelnik UC odmówił zawieszenia postępowania wszczętego postanowieniem z [...] lipca 2013 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Organ I instancji wyjaśnił, że powołane przez stronę 3 podstawy do zawieszenia postępowania nie znajdują uzasadnienia, gdyż nie są zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor IC postanowieniem z [...] maja 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika UC. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ administracyjny obligatoryjnie zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ostatecznie Dyrektor IC stwierdził, że pytania prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z 21 maja 2012 r., sygn. akt III SA/G1 1979/11, jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13, nie mogą być uznane za zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie, ponieważ nie występuje tutaj przeszkoda uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy podatkowej przez organ podatkowy. Dlatego zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zgodności ustawy z Konstytucją RP nie jest zagadnieniem wstępnym i nie powoduje obowiązku zawieszenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego. Podał, że do czasu stwierdzenia niezgodności przepisu prawa z Konstytucją RP organ podatkowy ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę na podstawie obowiązujących przepisów, ponieważ istnieje domniemanie ich konstytucyjności i obowiązek ich stosowania. Pismem z 1 lipca 2014r. strona złożyła skargę do sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IC z [...] maja 2014r. lub stwierdzenie nieważności tego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszanie: 1. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez wadliwe zastosowanie norm zawartych w tych przepisach, tj. odmowę zawieszenia postępowania, pomimo, iż rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytań prawnych skierowanych, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 483 ze zm.) przez: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w postanowieniu z 21 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt III SA/G11979/11 oraz Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13 są w niniejszej sprawie prejudykatami, bez których rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie powinno być wydane. 2. art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. przez wadliwe zastosowanie, norm zawartych w tych przepisach, tj. odmowę zawieszenia postępowania, pomimo wystąpienia w sprawie wstępnych zagadnień prawnych, które podlegają rozstrzygnięciu innego organu, a od którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przedmiotem skargi jest odmowa zawieszenie postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Przed rozstrzygnięciem sprawy należy ustalić stan faktyczny, który w sposób nieprawidłowy został przytoczony w treści postanowień organów orzekających w sprawie. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie urządzania gier na automatach poza kasynem gry zostało wszczęte wobec spółki postanowieniem z [...] lipca 2013r., nr [...]. Postępowanie to było zawieszone w okresie od 27 września 2013r. do 31 stycznia 2014r. Co więcej w aktach sprawy znajduje się postanowienie z [...] lutego 2014r., nr [...], którym organ I instancji ponownie zawiesił postępowanie wszczęte ww. postanowieniem z [...] lipca 2013r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 27 lutego 2014r. Z treści tego postanowienia niewątpliwie wynika, że dotyczy ono postanowienia z [...] lipca 2013r., nr [...], gdyż wymienia ono zarówno datę wszczęcia postępowania, numer sprawy, jak również numery automatów, które pokrywają się z postanowieniem wszczynającym postępowanie w sprawie. Z akt sprawy wynika również, że Naczelnik UC bez podjęcia postępowania poinformował postanowieniem z [...] marca 2014r. stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W wyniku powyższego strona pismami z 31 marca 2014r. (2 odrębne wnioski) wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie. Zatem z powyższego wynika, że spółka wniosła o zawieszenie postępowania, które na datę zarówno pisma organu z [...] marca 2014r., jak również jej wniosków z [...] marca 2014r. było zawieszone i nie powinno się toczyć. Powodem zawieszenia w dniu [...] lutego 2014r. postępowania był fakt przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodności art. 14 ust.1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dlatego też Naczelnik UC, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uznał, że rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego będzie miało wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Wymieniona wyżej przeszkoda warunkująca podjęcie postępowania ustąpiła dopiero po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 11 marca 2015r., sygn. akt P 4/14. Zatem nie mogła ona ustąpić przed poinformowaniem strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przed złożeniem wniosku przez stronę o zawieszenie postępowania. Mając powyższe na względzie postanowienie Naczelnika UC z [...] kwietnia 2014r. odmawiające zawieszenia postępowania na wniosek strony z [...] marca 2014r. zostało wydane w momencie kiedy postępowanie w sprawie było zawieszone. Zawieszenie postępowania powoduje, że organ nie podejmuje żadnych czynności, za wyjątkiem tzw. czynności zabezpieczających oraz czynności mających zmierzać do podjęcia zawieszonego postępowania. Zawieszenie postępowania bowiem powoduje wstrzymanie biegu tego postępowania, co wiąże się, ze wstrzymaniem wszystkich czynności procesowych, które są podejmowane przez organ podatkowy w toku postępowania. Katalog czynności, które organ podatkowy może podjąć w czasie zawieszonego postępowania, jest zamknięty, zatem każda inna czynność niż wymieniona w art. 202 i 203 O.p., wykraczająca poza jego zakres, jest bezskuteczna. Dlatego też organy orzekające w sprawie nie miały żadnych podstaw aby w toku zawieszonego postępowania ponownie orzekać w przedmiocie jego ponownego zawieszenia. W ocenie sądu, wydanie postanowienia przez Dyrektora IC utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika UC o odmowie zawieszenia postępowania, w sytuacji, gdy nie wydano postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, stanowi przejaw niedopuszczalnej praktyki na gruncie obowiązującego prawa, bowiem narusza to gwarancje procesowe strony. Błąd organu pierwszej instancji nie został dostrzeżony i skorygowany w toku postępowania zażaleniowego, a więc w sprawie należało uchylić orzeczenia organów obydwu instancji, gdyż naruszają one przepisy art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 203 i 205 § 2 O.p. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powyższej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed sądem przez radcę prawnego. Na łączną kwotę 357 zł przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania sąd zaliczył 100 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (jak w punkcie drugim sentencji wyroku).