V SA/Wa 322/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. w G. na postanowienie Minister Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenie skargi na czynność egzekucyjną: oddala skargę. Przedmiotem skargi I. Sp. z o.o. w G. (dalej skarżąca, strona lub spółka) jest postanowienie Ministra Finansów (dalej: MF, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2015r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] lipca 2015r., nr [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności zawiadomieniem z [...] maja 2015 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. M. S.A. w A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone stronie w dniu [...] maja 2015 r. W związku z dokonanym zajęciem strona pismem z [...] maja 2015r. wniosła skargę na czynności egzekucyjne. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że prowadzenie egzekucji wobec jej majątku narusza prawo, gdyż podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie, a które to zarządzenie nigdy nie zostało oficjalnie opublikowane. W związku z tym prowadzenie egzekucji przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z. na podstawie nieopublikowanego zarządzenia jest niedopuszczalne – organ ten działa bez uprawnień. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że nie stwierdził żadnych uchybień formalnoprawnych, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego braku podstawy prawnej do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS postępowań egzekucyjnych wskazał na art. 19 § 4 u.p.e.a., który wskazuje m.in. zakres działania Dyrektora Oddziału ZUS w stosowaniu środków egzekucyjnych w egzekucji z należności pieniężnych. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że w myśl art. 73 § 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011r. (Dz.U., nr 18, poz. 93) Prezes ZUS samodzielnie wydaje zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych. Jednym z takich zarządzeń (nr [...] z [...] marca 2008 r.) ustanowiono, że Oddziału ZUS w Z. obejmuje zakresem działania teren miasta G. Organ wskazał, że katalog aktów prawnych, których ogłoszenie ma charakter obligatoryjny zawiera ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r., nr 197, poz. 1172 ze zm.). Katalog ten nie obejmuje zarządzeń Prezesa ZUS. Tym samym zarzut dotyczący braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS nie znajduje uzasadniania. Zauważył również, że zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. W związku z faktem, że siedziba strony znajduje się w G., właściwym miejscowo i rzeczowo jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Minister Finansów postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu MF powołując się na treść art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz.599, ze zm., dalej u.p.e.a.) wskazał, że w ramach środka zaskarżenia określonego w tym przepisie można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu. Oceniając w związku z tym zasadność zażalenia Minister Finansów uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wymogi formalnoprawne jakich należało dopełnić przy zajęciu rachunku bankowego określone w treści art. 80 u.p.e.a. zostały dochowane. Tym samym organ odwoławczy uznał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. dokonując kwestowanego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa wyjaśnił, iż jest on nieuzasadniony. Podkreślił, że samo ogólnikowe twierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa bez podania okoliczności tego naruszenia nie może mieć wpływu na zasadność przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tym stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów skarżąca podniosła, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia w dniu [...] maja 2015 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, co do właściwości organu egzekucyjnego. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości ww. organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w Z. została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. Organ trafnie wskazał – powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS – że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną – zajęcie rachunku – należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub realizowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r., poz. 655). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a tiret czwarte (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.