V SA/Wa 323/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną: oddala skargę. Minister Finansów (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z dnia ... grudnia 2015 r., nr ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez I. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka, Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia ... lipca 2015 roku nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z.z dnia ... maja 2015 r. nr ... Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu ... maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.(dalej: organ egzekucyjny) wystawił na Spółkę tytuły wykonawcze o nr ... obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W tym samym dniu tytułom wykonawczym nadano klauzule o ich skierowaniu do egzekucji. Wszczynając egzekucję do tytułu wykonawczego o nr ..., organ egzekucyjny doręczył w dniu 14 maja 2015 r. zobowiązanej Spółce odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 11 maja 2015 r. nr ... o zajęciu rachunku bankowego w ... S.A. Pismem z dnia 28 maja 2015 r. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego. Spółka wniosła o uchylenie zajęcia oraz wyznaczenie jednego organu, który będzie prowadził egzekucję. W treści wniesionej skargi Spółka podniosła, że dokonane zajęcie narusza prawo, albowiem podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postepowanie. Wskazane zarządzenie nigdy oficjalnie nie zostało opublikowane, co narusza art. 7 Konstytucji RP. Ponadto Strona wskazała, że kwestię właściwości miejscowej urzędów skarbowych Minister Finansów uregulował w rozporządzeniu z 19 listopada 2003 roku w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Organ egzekucyjny, z uwagi na adresata skargi Prezesa ZUS i jej treść, pismem z dnia 5 czerwca 2015 r. wezwał Spółkę do wyjaśnienia jaki środek prawny stanowi ww. pismo z zastrzeżeniem, że w razie braku odpowiedzi w zakreślonym terminie, pismo zostanie rozpoznane w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Spółka w wyznaczonym terminie nie udzieliła odpowiedzi. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia ... lipca 2015 r. oddalił skargę na czynność organu egzekucyjnego zajęcie rachunku bankowego w mBanku S.A. Na postanowienie organu egzekucyjnego Spółka złożyła zażalenie. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 54 u.p.e.a. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego przedmiotem kontroli jest prawidłowość zakwestionowanych czynności. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. la pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z rachunku bankowego. Organ odwoławczy wskazał, że stosując ten środek organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego dokonane jest z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dokonano poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności, tj. banku zawiadomienia o zajęciu z dnia ...05.2015 r. nr ... Natomiast zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 14.05.2015 r. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie dopatrzył się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem odpowiada bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. , poz. 655 ). Ponadto zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których traktuje art. 67 § 2 i art. 80 § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Zabrzu dokonując kwestionowanego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Minister Finansów odnosząc się do zarzutu, iż rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa wskazał, iż jest on nieuzasadniony. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż samo ogólnikowe twierdzenie, aby doszło do rażącego naruszenia prawa bez podania okoliczności tego naruszenia nie może mieć wpływu na zasadność przedmiotowego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Minister Finansów uznał, że brak jest podstaw do uznania, aby postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. było obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie uznał zażalenia za uzasadnione i nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia ...07.2015 r., nr ... W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa i wniosła o jego uchylenie. Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów na poparcie podniesionego zarzutu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r, poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), (dalej ,,p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia 11 maja 2015 r., prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w ...k S.A. w ... Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.Dz. U. z 2014r. poz. 1619 z póżn. zm.) dalej: u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, co do właściwości organu egzekucyjnego. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości ww. organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w Z. została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji. Organ ten trafnie wskazał – powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS – że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w Z., a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Przyjąć zatem należy, iż Minister Finansów trafnie uznał, iż brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności czynności egzekucyjnej ze względu na niewłaściwość organu, zwłaszcza iż zarzut ten pozostaje poza przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 54 p.p.s.a. Oceniając natomiast zaskarżoną czynność egzekucyjną – zajęcie rachunku – należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u.p.e.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.